Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Pracownicy: zatrudnianie, urlopy, zasiłki, świadczenia, ekwiwalenty

15.10.2008

Podleganie ubezpieczeniom społecznym podczas wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE, EOG i Szwajcarii

Wraz z wejściem Polski z dniem 01.05.2004 r. do Unii Europejskiej, powstały nowe możliwości przemieszczania się w celu wykonywania aktywności zawodowej na obszarze innych państw członkowskich. Jednakże swoboda ta stwarza również zagrożenia dla osób, które przed wyjazdem nie zapoznały się z przepisami unijnymi obowiązującymi w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Często zdarza się, że dopiero w sytuacji kierowania roszczenia do ZUS o wypłatę jakiegoś świadczenia okazuje się, że składki były odprowadzane do niewłaściwego systemu, ponieważ zainteresowany powinien podlegać ubezpieczeniom społecznym w innym państwie. Z naszej praktyki wynika, że zwłaszcza pracownicy nie interesują się tą kwestią, chociaż takie przypadki nie są rzadkie także wśród pracodawców i osób prowadzących działalność na własny rachunek.

W Rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, została uregulowana sytuacja różnych grup, jak na przykład marynarzy czy osób zatrudnionych w transporcie. Jednakże podstawowe znaczenie ma unormowanie dotyczące pracowników delegowanych oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek, które na jakiś czas przenoszą ją za granicę. Szczegółowe postanowienia dotyczące ustalania właściwego ustawodawstwa są zawarte w Tytule II obejmującym artykuły od 13 do 17 Rozporządzenia 1408/71. Warto zaznaczyć, że dla celów Tytułu II rozporządzenia, osoba wykonująca pracę na podstawie umowy-zlecenia jest traktowana jak pracownik zatrudniony na umowę o pracę. Czyli zleceniobiorca może również zostać wysłany za granicę i nadal podlegać polskim przepisom z zakresu zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w wyżej wymienionym rozporządzeniu, osoby podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego (art. 13 ust. 1), a obowiązek ubezpieczeń społecznych pracowników powstaje w miejscu wykonywania zatrudnienia (art. 13 ust. 2 lit. a). Pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego. Zatem nie ma znaczenia miejsce siedziby firmy macierzystej ani miejsce zamieszkania zainteresowanego, ale to gdzie pracownik wykonuje pracę. Jednak istnieją określone w rozporządzeniu wyjątki od stosowania reguły miejsca pracy.

Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy polskie firmy, w ramach umów zawieranych z zagranicznymi kontrahentami, czasowo delegują pracowników z Polski do realizacji kontraktów za granicą. W takim przypadku pracownik delegowany przez polskiego pracodawcę podlega w okresie wysłania polskim przepisom ubezpieczeniowym, mimo że wykonuje pracę w innym państwie członkowskim. Istotne jest, aby przewidywany okres pracy nie był dłuższy niż 12 miesięcy i pracownik nie został wysłany w celu zastąpienia innego pracownika, którego okres skierowania już upłynął. Stosowanie polskiego ustawodawstwa jest wówczas dokumentowane poprzez wydanie dla pracownika formularza E 101 w trybie art. 14 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia 1408/71. O poświadczenie tego formularza polski pracodawca powinien zwrócić się do oddziału ZUS lub upoważnionego inspektoratu właściwego ze względu na siedzibę płatnika, u którego osoba delegowana jest zatrudniona.

Niemniej jednak nie zawsze istnieje możliwość dokonania potwierdzenia formularza E 101 dla pracownika delegowanego. Decyzja Nr 181 Komisji Administracyjnej z dnia 13.12.2000 r. dotycząca interpretacji art. 14 ust. 1, art. 14a ust. 1 oraz art. 14b ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie ustawodawstwa, które ma zastosowanie do pracowników najemnych oraz osób pracujących na własny rachunek tymczasowo pracujących poza państwem właściwym oraz wydany na jej podstawie „Praktyczny przewodnik dotyczący oddelegowania pracowników w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii” określają, kiedy w stosunku do skierowanych za granicę pracowników można zastosować odstępstwo od zasady ogólnej. Po stronie pracownika powinny być spełnione takie warunki jak istnienie stosunku pracy w państwie wysyłającym, wykonywanie czynności za granicą na rzecz pracodawcy polskiego i kierowanie roszczenia o wynagrodzenie bezpośrednio do wysyłającego pracodawcy. Oznacza to, że pracownik w czasie wykonywania pracy w innym państwie UE/ EOG czy Szwajcarii, musi być podporządkowany poleceniom pracodawcy co do czasu, miejsca i rodzaju świadczonej pracy.

Zazwyczaj nie ma problemów ze spełnieniem powyższych kryteriów wobec pracowników. Inaczej jest w przypadku wymogów po stronie delegującego przedsiębiorstwa. Niezbędny warunek to prowadzenie znaczącej działalności na terenie Polski. Poprzez pojęcie „znaczącej działalności” należy rozumieć, że przedsiębiorstwo posiada na terenie państwa delegującego nie tylko siedzibę, ale też osiąga obroty z tytułu działalności prowadzonej w Polsce, zatrudnia tu pracowników oraz realizuje kontrakty. W Praktycznym przewodniku stanowiącym dodatkową interpretację przepisów z dziedziny delegowania stwierdza się, że ok. 25 % całości obrotów realizowanych na terenie państwa wysyłającego mogłoby stanowić wystarczający wskaźnik prowadzenia znaczącej działalności. Jeżeli jednak przedsiębiorstwo osiąga niższe obroty, to należy uwzględnić także inne czynniki zgodnie z indywidualnym przypadkiem. Ponadto istotne jest, aby przed rozpoczęciem delegowania pracowników firma działała w Polsce od co najmniej 4 miesięcy. Gdy kryterium to nie jest spełnione, pod uwagę bierze się inne okoliczności, które pozwolą na ocenę czy w przyszłości działalność na terenie Polski się rozwinie (np. ile osób będzie wykonywało pracę w kraju w stosunku do liczby pracowników delegowanych). Powyższe uregulowania mają zapobiec nadużyciom przez pracodawców, którzy nie wykonują działalności na terenie państwa wysyłającego, ale ich aktywność w Polsce sprowadza się jedynie do prowadzenia wewnętrznej administracji, a większość lub wszystkich pracowników wysyłają do pracy za granicę. W celu zweryfikowania omówionych kryteriów opieramy się na oświadczeniu pracodawcy składanym, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, na opracowanym przez ZUS wzorze kwestionariusza, który jest dołączany do wniosku o poświadczenie formularza E 101. Jeżeli podane informacje nie budzą wątpliwości, jednostka terenowa ZUS dokonuje potwierdzenia formularza E 101 i w stosunku do ubezpieczonego zastosowanie ma polskie ustawodawstwo.

Przykład
W kwestionariuszu „Informacje w celu poświadczenia formularza E 101 dla pracownika delegowanego na terytorium innego Państwa Członkowskiego UE/EOG na podstawie art. 14.1.a Rozporządzenia EWG 1408/71” delegujący pracodawca podaje następujące dane:

- średnie obroty (w %) osiągane w okresie ostatnich 12 miesięcy prowadzenia działalności w Polsce: 28%, w innych państwach: 72%
- liczba pracowników wykonujących pracę w Polsce (oprócz administracji): 80, liczba pracowników delegowanych: 100
- liczba umów/ zleceń realizowanych w Polsce: 2, za granicą: 3

Powyższe dane są wiarygodne, zatem Oddział ZUS dokonuje poświadczenia formularza E 101.

Należy jednak pamiętać, że nawet jeżeli dane wskazują na zwykłe prowadzenie zasadniczej działalności w Polsce, w przyszłości podczas kontroli w siedzibie płatnika może okazać się, że podane informacje nie były zgodne ze stanem faktycznym. Wówczas konsekwencją będzie wycofanie formularzy E 101, pracownicy zostaną wyłączeni z ubezpieczeń społecznych, również za okres obejmujący wiele lat wstecz i zgodnie z zasadą ogólną powinni zostać zgłoszeni do systemu ubezpieczeniowego właściwego ze względu na miejsce wykonywania pracy.

Natomiast jeśli opisane warunki nie są spełnione, nie ma możliwości poświadczenia formularza E 101. Wówczas zgodnie z zasadą miejsca wykonywania pracy właściwe są obce przepisy ubezpieczeniowe i dany pracownik nie podlega polskim ubezpieczeniom społecznym. W takiej sytuacji pracodawca jest zobowiązany do odprowadzania składek za tego pracownika za granicę.

Przykład
W kwestionariuszu „Informacje w celu poświadczenia formularza E 101 dla pracownika delegowanego na terytorium innego Państwa Członkowskiego UE/EOG na podstawie art. 14.1.a Rozporządzenia EWG 1408/71” delegujący pracodawca podaje następujące dane:

- średnie obroty (w %) osiągane w okresie ostatnich 12 miesięcy prowadzenia działalności w Polsce: 7%, w innych państwach: 93%
- liczba pracowników wykonujących pracę w Polsce (oprócz administracji): 3, liczba pracowników delegowanych: 54
- liczba umów/ zleceń realizowanych w Polsce: 1, za granicą: 4

Zdarza się również, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę wymagają sprawdzenia, ponieważ ich zgodność ze stanem faktycznym jest wątpliwa.

Przykład
W kwestionariuszu „Informacje w celu poświadczenia formularza E 101 dla pracownika delegowanego na terytorium innego Państwa Członkowskiego UE/EOG na podstawie art. 14.1.a Rozporządzenia EWG 1408/71” delegujący pracodawca podaje następujące dane:

- średnie obroty (w %) osiągane w okresie ostatnich 12 miesięcy prowadzenia działalności w Polsce: 100%, w innych państwach: 0%
- liczba pracowników wykonujących pracę w Polsce (oprócz administracji): 55, liczba pracowników delegowanych: 32
- liczba umów/ zleceń realizowanych w Polsce: 4, za granicą: 3

Podane informacje budzą wątpliwości. Jeżeli firma deleguje pracowników za granicę i realizuje tam kontrakty, to powinna osiągać obroty również z działalności realizowanej w innym państwie. W takiej sytuacji Oddział ZUS nawiązuje kontakt z płatnikiem w celu wyjaśnienia rozbieżności.

Jeżeli delegowanie przedłuża się poza początkowo zakładany okres 12 miesięcy z powodu okoliczności, których wcześniej nie przewidziano, istnieje możliwość utrzymania stosowania w dalszym ciągu polskiego ustawodawstwa przez kolejne 12 miesięcy. Przedłużenia utrzymania polskich przepisów dokonuje się na formularzu E 102. W tym celu pracodawca wypełnia, w części A, 4 egzemplarze formularza E 102 dla jednego pracownika i przesyła je bezpośrednio do instytucji łącznikowej kraju przejściowego zatrudnienia. Ustawodawstwo polskie będzie mogło być utrzymane, jeśli wyrazi na to zgodę zagraniczna instytucja. Należy przy tym pamiętać, że o zgodę trzeba wystąpić przed upływem początkowego okresu dwunastu miesięcy, a więc zanim minie okres, na jaki został poświadczony formularz E 101.

Odnośnie okresów wysłania i związanych z tym przerw, przepisy wspólnotowe stanowią, że krótka pauza w wykonywaniu pracy za granicą nie przerywa oddelegowania. Dopiero co najmniej 2-miesięczna przerwa powoduje rozpoczęcie na nowo biegu delegowania. Jednakże przerwy te nie mogą być nadużywane. Nieuzasadnione przedłużanie okresu oddelegowania za pomocą powtarzających się tymczasowych przerw jest niedozwolone. Przerwa w wykonywaniu pracy za granicą powinna mieć charakter wyjątkowy, być spowodowana szczególnymi okolicznościami. Niedopuszczalne jest przerywanie okresu delegowania tylko w celu uzyskania kolejnego formularza E 101. Oddział ZUS powinien badać każdy przypadek indywidualnie i oceniać czy można na nowo rozpocząć bieg delegowania, biorąc pod uwagę charakter pracy, okres oddelegowania i przerwy, a także w jaki sposób pauza została wykorzystana. Jednakże często zdarza się, że w tym czasie pracownik przebywa na urlopie bezpłatnym, świadczeniu chorobowym lub tzw. postojowym. Zatem 2-miesięczna przerwa jest wykorzystana tylko w celu zliczania na nowo okresu delegowania i uzyskania następnego formularza E 101 na mocy art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71. Tymczasem takie postępowanie doprowadziłoby do sytuacji wykonywania pracy za granicą przez daną osobę przez wiele lat, co stoi w sprzeczności z zasadą tymczasowości utrzymania ubezpieczeń społecznych państwa wysłania podczas oddelegowania do świadczenia pracy za granicą, wynikającą z Rozporządzenia 1408/71. Bowiem zgodnie z duchem rozporządzenia delegowanie jest ograniczone w czasie do 12 miesięcy. By móc utrzymać przepisy państwa wysyłającego przez dłuższy okres, należy uzyskać zgodę państwa przyjmującego. Omijanie tego wymogu poprzez stosowanie nieuzasadnionych przerw doprowadza do pozbawienia drugiego państwa możliwości decydowania w kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym. Podkreślenia wymaga fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając poświadczenia formularza E 101 nie blokuje wysłania pracownika do pracy za granicą, ale delegowany pracownik powinien podlegać ubezpieczeniom w innym państwie. Nie można doprowadzić do sytuacji długotrwałego wykonywania pracy w jednym państwie i bycia ubezpieczonym w drugim bez zgody instytucji łącznikowej państwa zatrudnienia.

Ponadto ważne jest, że sumowania okresów delegowania dokonuje się w ramach tego samego kraju. Pod uwagę bierze się również tzw. „życiorys pracownika”, a więc delegowanie przez dotychczasowych pracodawców, nie tylko przez obecnego.

Przykład
Pracownik, w ramach umowy o pracę zawartej z polskim przedsiębiorstwem, został oddelegowany do pracy w Austrii na 8 miesięcy. Oddział ZUS poświadczył na podstawie art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71 formularz E 101 zaświadczający, że w okresie wykonywania pracy na terenie Austrii zastosowanie mają polskie przepisy ubezpieczeniowe. Następnie pracownik został oddelegowany do Czech na okres 12 miesięcy. Również w tym przypadku jednostka terenowa ZUS poświadczy formularz E 101 w trybie tego samego przepisu, ponieważ pracownik był wysłany do dwóch różnych państw. Zatem nie ma znaczenia okoliczność, że dany pracownik łącznie wykonywał pracę za granicą dłużej niż 12 miesięcy.

Przykład
Pracownik, w ramach umowy o pracę zawartej z polskim przedsiębiorstwem, został oddelegowany do pracy w Austrii na 12 miesięcy. Na ten okres miał formularz E 101 poświadczony przez właściwy Oddział ZUS w trybie art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71. Następnie pracownik ten został wysłany również do Austrii na 2 miesiące. W tej sytuacji Oddział ZUS nie może dokonać poświadczenia formularza E 101. W celu utrzymania stosowania polskich przepisów o zabezpieczeniu społecznym przez kolejny okres, pracodawca powinien wystąpić do austriackiej instytucji łącznikowej na formularzu E 102.

Przykład
Pracownik został delegowany przez pracodawcę do Francji na 6 miesięcy. Jednakże okazało się, że przez poprzedniego pracodawcę był wysłany do tego kraju na 12 miesięcy. Zatem również w tym przypadku nie ma możliwości uzyskania poświadczenia na formularzu E 101 w trybie art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71, ale w celu utrzymania polskiego ustawodawstwa obecny pracodawca powinien wystąpić do francuskiej instytucji łącznikowej z wnioskiem na formularzu E 102.

Przepisy wspólnotowe dopuszczają możliwość zatrudnienia pracownika w celu oddelegowania. Oznacza to, że przed wysłaniem do pracy za granicę nie musi on wykonywać pracy w delegującym przedsiębiorstwie, ale może być od razu wysłany. Nie musi on również kontynuować zatrudnienia u tego pracodawcy po powrocie do Polski.

Należy podkreślić, że art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71 jest stosowany tylko jeśli delegowany pracownik nie wykonuje żadnej innej aktywności zawodowej - w Polsce jest jedynie pracownikiem najemnym i zostaje wysłany do innego państwa członkowskiego w celu wykonywania pracy na rzecz podmiotu macierzystego. Jeżeli jednak pracownik jest równocześnie osobą prowadzącą działalność na własny rachunek w Polsce i w okresie delegowania działalność jest nadal prowadzona, niedopuszczalne jest wystawienie formularza E 101 w trybie art. 14.1.a) Rozporządzenia 1408/71. Wynika to z faktu, że nie mamy do czynienia tylko z wysłaniem (aktywność zawodowa nie jest wykonywana w jednym państwie), ale dochodzi do tzw. sytuacji zbiegowej (osoba wykonuje pracę za granicą na rzecz polskiego pracodawcy i jednocześnie w Polsce prowadzi działalność na własny rachunek). Kolizję tę rozstrzyga art. 14c lit. a) Rozporządzenia 1408/71, zgodnie z którym osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego, podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonuje pracę za wynagrodzeniem. Zatem pierwszeństwo ma praca najemna, wobec danej osoby ma zastosowanie zagraniczne ustawodawstwo, a nie są właściwe polskie przepisy. Utrzymanie stosowania polskiego ustawodawstwa z zakresu zabezpieczenia społecznego jest możliwe jedynie poprzez zawarcie porozumienia z art. 17.

Wymienione rozporządzenie w art. 17 zawiera uregulowanie szczególne, według którego dwa lub więcej państwa członkowskie, właściwe władze tych państw lub organy wyznaczone przez te władze, mogą przewidzieć, za wspólnym porozumieniem, w interesie niektórych osób lub niektórych grup osób, wyjątki od stosowania omówionych powyżej zasad. Z wnioskiem o zawarcie takiego porozumienia wyjątkowego powinien wystąpić pracodawca lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek za pośrednictwem polskiej instytucji łącznikowej, czyli Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Następnie Centrala ZUS występuje do odpowiedniej łącznikowej instytucji zagranicznej z wnioskiem w trybie art. 17 Rozporządzenia 1408/71. O decyzji tej instytucji zostaje poinformowana Centrala ZUS, która powiadamia pracodawcę bądź osobę prowadzącą działalność na własny rachunek oraz Oddział ZUS. W przypadku udzielenia zgody na dalsze zastosowanie polskiego ustawodawstwa, właściwy Oddział wydaje i poświadcza formularz E 101 na podstawie tego przepisu. Tryb ten jest najczęściej stosowany, gdy od początku wiadomo, że praca za granicą będzie trwała dłużej niż 12 miesięcy lub też okres delegowania przedłużył się ponad 24 miesiące, a więc pracownik miał już poświadczony formularz E 101 i E 102. Procedury tej jednak wiele państw nie stosuje, gdy polska firma nie spełnia warunków z Decyzji Nr 181, tzn. jeśli nie prowadzi znaczącej działalności w Polsce. Wtedy zazwyczaj państwo przyjmujące nie wyraża zgody na utrzymanie polskich przepisów ubezpieczeniowych, podczas gdy często zwracają się do nas płatnicy z wnioskiem o zastosowanie art. 17 w takich przypadkach. Z naszej praktyki wynika, że zwykle kraje, do których jest z Polski oddelegowywanych najwięcej osób (Niemcy, Belgia, Holandia, Francja) są najbardziej restrykcyjne i nie zawierają porozumień w takich sytuacjach. Niektóre państwa, np. Norwegia czy Hiszpania, jak dotychczas są natomiast liberalne i udzielają zgody nawet jeżeli w Polsce nie prowadzi się żadnej działalności. Z praktyki wynika również, że okres na jaki państwa członkowskie zazwyczaj przewidują możliwość utrzymania ustawodawstwa kraju delegującego w oparciu o zastosowanie tego przepisu wynosi do 5 lat. Należy jednak liczyć się z tym, że decyzję w trybie szczególnym podejmuje instytucja zagraniczna. Gdy nie wyrazi ona zgody na utrzymanie stosowania polskiego ustawodawstwa, właściwe będą przepisy państwa wykonywania pracy. Zatem podleganie zgodnie z zasadą ogólną przepisom państwa zatrudnienia nie oznacza, że praca w tym państwie nie może być wykonywana, ale w tym okresie składki na ubezpieczenia społeczne muszą wpływać do obcego systemu ubezpieczeniowego.

Osoby prowadzące działalność na własny rachunek również obowiązuje zasada miejsca wykonywania pracy (art. 13 ust. 2 lit. b Rozporządzenia 1408/71) i tak jak w przypadku pracowników istnieją odstępstwa od tej reguły. Osoba zwykle prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium państwa członkowskiego i wykonująca pracę na terytorium innego państwa członkowskiego w dalszym ciągu podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania pracy nie przekracza 12 miesięcy. Zatem w sytuacji, gdy dana osoba w ramach zwykłego wykonywania działalności w jednym kraju, dokonuje czasowego przeniesienia tej działalności za granicę, w dalszym ciągu podlega ubezpieczeniom społecznym pierwszego państwa. Na okres prowadzenia działalności za granicą nie dłuższy niż 12 miesięcy, wystawiany jest formularz E 101 na podstawie art. 14a.1.a) Rozporządzenia 1408/71, po wypełnieniu kwestionariusza z dodatkowymi informacjami.

Przykład
Osoba prowadząca od 4 miesięcy działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych na terenie Polski, zawiera umowę o dzieło z belgijskim kontrahentem, w ramach której ma przez 9 miesięcy wykonywać usługi budowlane w Belgii. W tym czasie w Polsce nie będzie prowadzona działalność. W takim przypadku Oddział ZUS poświadczy formularz E 101 na podstawie art. 14a.1.a) Rozporządzenia 1408/71.

Istotne jest, aby działalność na własny rachunek była prowadzona na terytorium państwa wysyłającego przed rozpoczęciem pracy na terytorium innego państwa. Strona polska przyjęła, że okres 2-miesięczny wykonywania działalności na własny rachunek przed jej przeniesieniem do innego państwa członkowskiego jest wystarczający, by możliwe było poświadczenie formularza E 101. Praca ta oraz czas jej trwania muszą być wcześniej określone, a jej istnienie należy potwierdzić odpowiednimi umowami. Ponadto, w czasie gdy taka praca jest wykonywana, muszą być nadal w państwie wysyłającym spełnione warunki umożliwiające prowadzenie działalności po powrocie. Bowiem inaczej niż w przypadku pracowników, którzy po zakończeniu delegowania nie muszą podejmować zatrudnienia w Polsce, osoba prowadząca działalność powinna ją kontynuować w państwie wysłania po zaprzestaniu świadczenia usług za granicą. Z powyższego wynika więc, że osoba, która dokonała zarejestrowania działalności w Polsce jedynie w celu świadczenia usług na terytorium innego państwa, nie uzyska poświadczenia na formularzu E 101. Niecelowe jest także poświadczanie formularzy E 101 dla osób, które po powrocie do Polski dokonują wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych, a zgłaszają się ponownie po co najmniej 2-miesięcznej przerwie w celu uzyskania formularza E 101 na kolejny okres przeniesienia działalności do innego państwa. Świadczy to o nastawieniu na świadczenie usług jedynie za granicą, a więc nie jest uzasadnione stosowanie ustawodawstwa polskiego.

Podobnie jak w przypadku pracowników, w celu przedłużenia okresu delegowania ponad 12 miesięcy, osoba prowadząca działalność powinna wystąpić do zagranicznej instytucji łącznikowej na formularzu E 102 wypełnionym, w części A, w 3 egzemplarzach (art. 14a.1.b Rozporządzenia 1408/71).

Od przypadku przeniesienia działalności za granicę na dłuższy czas należy odróżnić sytuację, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą zwykle wykonuje ją jednocześnie w kilku krajach. Może to mieć miejsce, gdy systematycznie w dłuższym okresie, w ramach działalności prowadzonej w Polsce, osoba przemieszcza się na jakiś czas za granicę i tam świadczy usługi, po czym znowu wraca do Polski i kontynuuje działalność, jak również gdy dana osoba ma zarejestrowane np. dwie działalności – w Polsce i w innym państwie członkowskim. Wówczas kryterium decydującym o systemie państwa, któremu będzie się podlegało, jest miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje się jakąkolwiek część działalności na terytorium tego państwa. Jeżeli osoba nie prowadzi działalności w państwie, w którym zamieszkuje, podlega ustawodawstwu państwa, w którym prowadzi swoją główną działalność. Również w takich przypadkach następuje poświadczenie formularza E 101 przez właściwą jednostkę terenową ZUS, ale na podstawie art. 14a.2 Rozporządzenia 1408/71.

Przykład
Osoba prowadząca działalność na własny rachunek w zakresie usług remontowych na terenie Polski, zawiera umowę o dzieło z niemieckim kontrahentem na wykonywanie usług remontowych w Niemczech. Umowa dotyczy okresu 12 miesięcy, jednakże w tym czasie zainteresowany będzie świadczył usługi naprzemiennie w Polsce i Niemczech. W celu realizacji kontraktu zawartego z niemieckim podmiotem, osoba prowadząca działalność na własny rachunek wyjeżdża do Niemiec na 1,5 miesiąca, potem powraca do Polski, gdzie przez 2 tygodnie świadczy usługi, następnie udaje się do Niemiec na 2 miesiące, wraca do Polski na miesiąc itd. Z powyższego wynika, że zastosowanie ma art. 14a.2 Rozporządzenia 1408/7. Zainteresowana osoba oświadczyła, że jej miejsce zamieszkania to Polska, wobec czego Oddział ZUS dokona poświadczenia formularza E 101 na okres 12 miesięcy.

Przykład
Obywatel Polski, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzi działalność w Polsce – hurtownię artykułów biurowych. Jednocześnie w Niemczech prowadzi sklep papierniczy. Tę działalność zarejestrował zgodnie z niemieckimi przepisami. Jego miejsce zamieszkania to Polska. Zatem podlega polskim przepisom w zakresie ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 14a.2 Rozporządzenia 1408/71.

(źródło: www.zus.pl)

Hasła tematyczne: zakład ubezpieczeń społecznych (zus), składki zus, państwo członkowskie ue

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz