Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Sprawy codzienne: spadki i darowizny, najem prywatny, nieruchomości, kupno-sprzedaż

05.10.2020

WSA. Zniesienie współwłasności: Kiedy PCC?

Poza zakresem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych znajdują się te umowy (orzeczenia) o zniesieniu współwłasności, w ramach których spłat lub dopłat nie przewidziano. Czynność nieprzewidująca zatem dopłat ani spłat nie podlega opodatkowaniu powyższym podatkiem - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.

Do urzędu skarbowego wpłynęło pismo podatniczki zawierające wniosek o zwrot nienależnie pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu sądowego zniesienia współwłasności wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia zapłaty do dnia zwrotu. Jej zdaniem, w rezultacie zniesienia współwłasności na podstawie wyroków sądowych nie nabyła rzeczy ani praw majątkowych ponad orzeczony tymi wyrokami udział w spadku lub we współwłasności i dlatego stosownie do art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: u.p.c.c.) nie ciąży na niej obowiązek podatkowy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił podatniczce stwierdzenia nadpłaty w PCC. Organ stwierdził, że w wyniku zniesienia współwłasności podatnik nabyła rzeczy o wartości rynkowej ponad wartość udziału we współwłasności co stanowiło podstawę do opodatkowania i dlatego należało odmówić stwierdzenia nadpłaty.

Sprawa ostatecznie trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

WSA wyjaśnił, że w myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f u.p.c.c., podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat. Podatkowi temu, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c. podlegają również orzeczenia sądu, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2. Obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 4 pkt 5 u.p.c.c. ciąży przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności. Natomiast podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c.).

Jak stwierdził sąd, z regulacji zawartej w u.p.c.c. wynika, że zniesienie współwłasności podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych tylko wówczas, gdy ustalono dopłatę lub spłatę. Zatem w przypadku braku dopłaty lub spłaty zniesienie współwłasności nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Potwierdza to także orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładowo, w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r., II FSK 20/12 NSA stwierdził, że czynność działu spadku lub zniesienia współwłasności podlega opodatkowaniu tylko dlatego, że ustalono spłatę lub dopłatę. Gdyby tej spłaty lub dopłaty nie ustalono, czynność taka nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem. Podobny pogląd jest prezentowany w piśmiennictwie (por. H. Filipczyk, Podatek od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, Lex 2015. Komentarz do art. 1, pkt 18). Nie budzi przy tym wątpliwości, że z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c. wynika, że podstawą opodatkowania przy umowie zniesienia współwłasności jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności, a nie wartość samej spłaty.

WSA podkreślił, że z postanowień sądów nie wynika, aby kwota drugiemu spadkobiercy obejmowała spłatę z tytułu wyrównania wartości udziału nabytego ponad wartość udziału we współwłasności. Powtórzyć trzeba więc, że celem zawartego w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) u.p.c.c. określenia "w części dotyczącej spłat lub dopłat" było objęcie opodatkowaniem wyłącznie umów (orzeczeń) o zniesieniu współwłasności, które skutkują odpłatnymi przysporzeniami majątkowymi dla przynajmniej jednej ze stron. "A contrario", zapis ten skutkuje tym, że poza zakresem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych znajdują się te umowy (orzeczenia) o zniesieniu współwłasności, w ramach których takich spłat lub dopłat nie przewidziano. Czynność nieprzewidująca zatem dopłat ani spłat nie podlega opodatkowaniu powyższym podatkiem. Organ w przekonujący sposób nie wykazał, że sąd zasądził na rzecz drugiego spadkobiercy spłatę z tytułu nabycia przez podatniczkę składników majątkowych ponad wartość udziału. Wymierzenie podatniczce podatku nie może opierać się tylko na niczym nie popartym przekonaniu organu podatkowego, że spłata została przyznana.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 601/19 - pełna treść wyroku

Redakcja podatki.biz

Hasła tematyczne: wojewódzki sąd administracyjny (wsa), zniesienie współwłasności, wyrok, podatek od czynności cywilnoprawnych (pcc)

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz