Oferta

Kancelaria Prawna Skarbiec zbudowała swoją pozycję oferując usługi, które nie miały dotychczas odpowiednika na polskim rynku,łączące ze sobą doradztwo prawne, podatkowe i finansowe oraz usługi z zakresu szeroko rozumianego wywiadu i kontrwywiadu biznesowego.

 


Do najważniejszych usług Kancelarii należą:

  • ochrona majątku przed przyszłymi wier-
    zycielami
  • rejestracja spółek za granicą i zarządza-
    nie nimi
  • zmiana rezydencji podatkowej
  • powoływanie fundacji prywatnych i trustów
  • reprezentacja w sporach dotyczących zajęcia majątku przez fiskusa
  • reprezentacja i obrona w postępowani-
    ach karnych
  • wsparcie w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych
  • prowadzenie postępowań restruktury-
    zacyjnych i upadłościowych
  • sukcesja majątku i planowanie spadkowe
  • wywiad i kontrwywiad gospodarczy

 

Chętnie podejmujemy wyzwanie również wtedy, gdy w grę wchodzą przypadki bezprawia urzędniczego, widmo upadłości firmy, obawa przed oszustwem ze strony kontrahentów (np. karuzele podatkowe), szpiegostwem gospodarczym czy przed wrogim przejęciem. Prowadzimy także w Polsce i za granicą działania operacyjne związane z poszukiwaniem majątku nieuczciwych dłużników.

 

najbliższeszkolenia

Artykuły

25.06.2019

Kara umowna za nieodebranie lokalu handlowego jako koszt uzyskania przychodu

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą mogą spotkać się z problematyką kar umownych i odszkodowań wynikających z różnych tytułów. Temat ten jest nie tylko skomplikowany na gruncie prawnym i gospodarczym, ale także na gruncie ustawy o podatku dochodowym. W szczególności w niektórych sytuacjach przedsiębiorcy mogą zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki związane z karami umownymi lub odszkodowaniami, a w innych już nie. Wszystko zależy od tytułu, z jakiego ma zostać dokonana wypłata, ciągu zdarzeń do niej prowadzącego, umów i porozumień z kontrahentem, a także odpowiedniej dokumentacji. Powyższe sprawia, że problematyka rozliczenia kary umownej czy odszkodowania stanowi wyzwanie dla przedsiębiorców, którzy w tym zakresie często sięgają po pomoc doświadczonych doradców podatkowych.

Kara umowna – koszty „niepodatkowe”

W ustawie o podatku dochodowym zostało wprost wskazane, jakiego rodzaju kary umowne i odszkodowania nie stanowią kosztu uzyskania przychodu. Z kosztów podatkowych należy wyłączyć kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Kary umowne i odszkodowania z pozostałych tytułów co do zasady mogą stanowić koszty uzyskania przychodu.

Powyższy przepis nie jest jednak jednoznaczny. Przykładowo WSA w Poznaniu wskazał, że szkody powstałe w związku ze świadczeniem usług transportowych, wypłacane po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego, uznane przez firmę transportową, podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, jako odszkodowania z tytułu wadliwego wykonania usługi (wyrok z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. I SA/Po 1308/16). Sąd uznał, że w tej sytuacji kluczowe było zaakceptowanie przez kontrahenta szkody, co jest równoznaczne z uznaniem wad wykonanej usługi.

W podobnym tonie wypowiadają się organy administracyjne, wskazując, że jeżeli zapłata kary umownej/odszkodowania jest konsekwencją uznania roszczenia i w istocie stanowi potwierdzenie, że usługa nie została wykonana prawidłowo, to nie może ona stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ wynika z działania podatnika (przykładowo interpretacja z dnia 26 marca 2019 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.558.2018.1.EN).

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 (sygn. II FSK 460/10) wskazał, że kary umowne i odszkodowania będące następstwem niewykonania umowy bądź odstąpienia od niej, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu właśnie ze względu na brak przesłanki działania w celu osiągnięcia przychodu (zabezpieczenia lub zachowania jego źródeł).

Stanowisko NSA

Przytoczone wyżej orzeczenie NSA nie znalazło jednak uznania w późniejszej praktyce sądów administracyjnych. Dowodem na to jest chociażby ostatni wyrok NSA z 27 marca 2019 r. (sygn. akt II FSK 292/16) wskazujący, że co do zasady wyżej omówione przepisy wyłączające z kosztów uzyskania przychodu kary umowne i odszkodowania nie obejmują swym zakresem kar umownych z tytułu odstąpienia od umowy (wcześniejszego jej rozwiązania), jeżeli odstąpienie było dla podatnika bardziej opłacalne niż realizacja umowy.

Sprawa dotyczyła podatnika, któremu kontrahent naliczył karę umowną w związku z odstąpieniem od umowy najmu lokalu w galerii handlowej. W wyniku analizy podatnik doszedł do wniosku, że kontynuacja najmu byłaby dla niego nieopłacalna, a korzystniejszą alternatywą jest odstąpienie od umowy, nawet jeżeli oznaczałoby to konieczność zapłaty kary umownej.

NSA wskazał, iż prowadzenie przedsiębiorstwa wiąże się z podejmowaniem przez przedsiębiorców racjonalnych decyzji w celu uzyskania korzyści ekonomicznych. Warto zaznaczyć, że w ocenie NSA działania te mogą polegać również na eliminowaniu nieopłacalnych przedsięwzięć. Tak więc, jeżeli bardziej opłacalne z punktu widzenia podatnika jest zerwanie umowy i zapłata kary umownej, to należy takie zachowanie traktować jako wpływające na niepomniejszenie przychodu w przyszłości.

Nie jest to pierwszy wyrok, w którym NSA wypowiedział się w podobny sposób. Przykładowo w wyroku z dnia 4 października 2018 r. (sygn. II FSK 2840/16 NSA) Sąd wskazał, że wydatki na opłaty za przedterminowe rozwiązanie umowy (odstępne) mogą stanowić koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Z kolei w innym wyroku NSA wskazał, że w procesie działań gospodarczych przedsiębiorca dąży nie tylko do maksymalizacji przychodów, ale i minimalizacji strat (wyrok z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. II FSK 871/16). Szerokie podejście do tego przepisu zastosował NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. (sygn. II FSK 374/16), wskazując, że do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć należy wydatki poniesione przez podatnika celem ograniczenia lub uniknięcia straty na działalności gospodarczej.

Wnioski

Tematyka kar umownych i odszkodowań z tytułu różnych zdarzeń gospodarczych jest bardzo trudna. Z orzecznictwa sądów wynika, że istotne jest, aby kwalifikując dany wydatek jako koszt podatkowy, uwzględniać kwestię logicznego ciągu zdarzeń determinujących określone i konkretne działania podatnika. Jeżeli więc kara umowna czy odszkodowanie nie jest wyłączone explicite z kosztów uzyskania przychodu, to podatnik powinien potrafić udowodnić, że jej zapłata jest dla niego korzystniejsza i bardziej racjonalna. Jeżeli więc pojawią się wątpliwości, bądź podatnicy nie będą w stanie uzasadnić, że zapłata kary umownej/odszkodowania jest dla nich korzystniejsza, warto skontaktować się z doradcą podatkowym znającym tę problematykę, który pomoże odpowiednio sklasyfikować te wydatki.

Autor:

radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Hasła tematyczne: koszty uzyskania przychodów, działalność gospodarcza, najem, odszkodowanie, kara umowna

poprzednie artykuły

Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej to często stosowana instytucja na gruncie Ordynacji podatkowej. Jednak wielu podatników w dalszym ciągu nie docenia jej mocy. Na czym polega i jak należy ją poprawnie stosować? więcej »

Na początku maja 2019 r. zapadł korzystny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-224/18 Budimex S.A. przeciwko Ministrowi Finansów, w którym to TSUE stanął po stronie firm budowlanych. Niewątpliwie oznacza to zwrot w sprawach podatkowych, a także lawinę wniosków o wznowienie postępowań podatkowych. Wygląda na to, że organy podatkowe będą musiały zmienić dotychczasowy sposób postępowania. więcej »

Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od jej nabycia jest zasadniczo obarczona obowiązkiem zapłaty 19% podatku od osiągniętego z tej sprzedaży dochodu. Od 1 stycznia 2019 r. obowiązują jednak przepisy znowelizowanej ustawy o PIT zezwalające na korzystniejszy dla podatników sposób liczenia tego terminu w przypadku sprzedaży nieruchomości nabytych przez małżonków do majątku wspólnego. więcej »

Spółka cywilna jest najprostszą i najbardziej powszechną formą prawną prowadzenia biznesu w Polsce. W przeciwieństwie do spółek kapitałowych i osobowych nie posiada osobowości prawnej, a jej funkcjonowanie zostało uregulowane w Kodeksie cywilnym, a ściśle rzecz ujmując, w prawie zobowiązań. W praktyce spółka cywilna oznacza umowę pomiędzy wspólnikami, którzy realizują wspólny cel gospodarczy. Konstrukcja spółki cywilnej nakłada jednak na wspólników liczne obowiązki na tle podatkowym. Istotną jej cechą jest fakt, że na gruncie podatków dochodowych podatnikami są wyłącznie wspólnicy, natomiast podatnikiem VAT będzie już sama spółka. więcej »

8 maja 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał kolejny wyrok, który może potwierdzić nieprawidłową implementację dyrektywy 2006/112 w sprawie podatku VAT do polskiego porządku prawnego. Powyżej celowo użyto zwrotu „może”, ponieważ orzeczenie TSUE zostało wydane na gruncie ustawy VAT obowiązującej w Republice Czeskiej. Tym niemniej podkreślenia wymaga, że w niedługim czasie TSUE wyda wyrok w polskiej sprawie, podobnej w swym przedmiocie do sprawy rozstrzygniętej z udziałem czeskiego podatnika. Mając na uwadze, że Trybunał właściwie nie odstępuje od swej praktyki orzeczniczej, należy przyjąć, że także i w tym przypadku dojdzie do pozytywnego dla polskich przedsiębiorców rozstrzygnięcia. więcej »

Nadużycie prawa to instytucja, która od dłuższego czasu budzi wiele kontrowersji i żywych dyskusji. W Polsce brakuje bowiem jasnej i precyzyjnej regulacji, która stwierdzałaby, jaki jest dokładny zakres tej regulacji. Tymczasem niezwykle trudno odróżnić ją od legalnego planowania podatkowego albo w drugą stronę – od oszustwa podatkowego. więcej »

Nie ulega wątpliwości, że na przestrzeni lat coraz więcej polskich podmiotów dokonuje obrotu wirtualną walutą. Zauważył to również polski ustawodawca, nowelizując w ostatnim czasie przepisy ustaw o podatkach dochodowych, celem rozwiania wątpliwości co do sposobu opodatkowania handlu kryptowalutą. więcej »

Sąd Najwyższy przedstawił uzasadnienie do uchwały z dnia 30 stycznia 2019 r., która rozstrzygnęła wątpliwości interpretacyjne odnośnie do zagadnienia zakresu pełnomocnictwa przy reprezentacji spółek kapitałowych w relacjach z członkami zarządu. Orzeczenie potwierdziło, że pełnomocnik powołany przez walne zgromadzenie spółki może legitymować się również pełnomocnictwem rodzajowym, które pozwala na podejmowanie działań prawnych bez obowiązku uzyskiwania zgody wspólników odrębnie dla każdej z czynności. więcej »

Generalnie wszelkie działania podatnika przynoszące mu zarobek, a którym fiskus potrafi przypisać charakter zorganizowany i ciągły, traktowane są przez organy skarbowe jako podlegające opodatkowaniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 17 kwietnia 2019 r. uchylającym decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zawarł pouczenie, że taki charakter działań nie przesądza o tym, że podatnik zachowuje się jak „profesjonalny podmiot (...) a nie jak podmiot zarządzający własnym mieniem i kierujący się zasadami gospodarności” (sygn. akt I SA/Gd 170/19). więcej »

Przesłanki przedawnienia zobowiązań podatkowych od zawsze budziły wiele kontrowersji. Niejasna i nieczytelna konstrukcja przepisów Ordynacji podatkowej wielokrotnie stawała się przyczyną sporów pomiędzy podatnikami a fiskusem. W ostatnim czasie najwięcej emocji budzi przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia w postaci wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Sprawa dotarła nawet do Naczelnego Sądu Administracyjnego. więcej »