Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

18.11.2014

Zwłoka w doręczeniu decyzji z winy fiskusa a odsetki od zaległości podatkowej

Tezy: W świetle normy art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 tej ustawy, w sytuacji kiedy decyzja organu nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, organ ten w wydanej decyzji powinien wskazać, czy za okres zwłoki należne są od podatnika odsetki oraz uzasadnić w tym zakresie swoje stanowisko.

Skoro norma art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej ma charakter dyscyplinujący organ, a jednocześnie chroniący stronę postępowania przed skutkami prowadzenia tego postępowania w sposób przewlekły, niezależny od niej, Sąd oceniając terminowość czynności procesowych podejmowanych przez organ skarbowy, musi dokonać ich analizy w aspekcie zasadności ich podejmowania, z uwzględnieniem zasady szybkości postępowania, a tym samym realizacji poszczególnych czynności procesowych bez zbędnej zwłoki, w sposób pozwalający organowi na terminowe zakończenie postępowania.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA del. Bartosz Wojciechowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. W. S.A. z siedzibą w W. (dawnej: K. P. L. W. S. S. A. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3550/12 w sprawie ze skargi L. W. S.A. z siedzibą w W. (dawnej: K. P. L. W. S. S. A. z siedzibą w W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2004 r. oraz odmowy zwrotu oprocentowania:

1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz L. W. S.A. z siedzibą w W. kwotę 3800 (słownie: trzy tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.

1.1. Wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3550/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. S.A. z siedzibą w W. (dawniej: K. S.A. z siedzibą w W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 października 2012 r. w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2004 r. oraz odmowy zwrotu oprocentowania.

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że 30 grudnia 2011 r. strona zwróciła się z wnioskiem o zwrot odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i październik 2004 r. oraz o zwrot oprocentowania. We wniosku strona podniosła, że wpłacone na konto organu pierwszej instancji odsetki od powyższych zaległości podatkowych za cały okres trwania postępowania kontrolnego zostały wpłacone w wysokości wyższej od należnej i stanowią nadpłatę w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa. Spółka wskazała, że powyższe należności powstały na skutek decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 14 października 2008 r. oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 sierpnia 2009 r. Swoje żądanie strona poparła wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt SK 2/10, w którym uznano że art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41 poz. 214 ze zm., dalej: u.k.s.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 54 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej: O.p.), jest niezgodny z art. 84 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji R.P.

W ocenie spółki, ze względu na zakres orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2011, sygn. akt SK 2/10, w sprawie nie znajdował zastosowania art. 54 § 2 O.p., który to uprawnia organ podatkowy do naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, w sytuacji gdy do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r., odmówił spółce zwrotu odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2004 r. oraz zwrotu oprocentowania za ww. okres, a Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania spółki, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 25 października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku - który stał się podstawą do wystąpienia z wnioskiem o nadpłatę - uznał, że przepis ustawy o kontroli skarbowej jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p., nie wypowiedział się natomiast odnośnie możliwości stosowania art. 54 § 2 tej ustawy. Organ podatkowy uzasadniając prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie art. 54 § 2 O.p. zwrócił uwagę, że sprawa ta miała charakter złożony, a organ kontroli skarbowej podejmował niezbędne i uzasadnione środki dowodowe w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Do takich - zdaniem organu odwoławczego - należało wystąpienie o opinię klasyfikacyjną do Głównego Urzędu Statystycznego. Nie można było uznać, że organ pierwszej instancji nie podejmował w toku postępowania niezbędnych działań i w związku z tym możliwe było doręczenie decyzji w terminie, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej za bezzasadny uznał sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 54 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie opóźnienie w wydaniu decyzji, której dotyczą odsetki od zaległości podatkowych, powstało z przyczyn niezależnych od organu.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania, zarzucając przy tym organom podatkowym naruszenie:

- art. 54 § 1 pkt 7 O.p., art. 54 § 2 O.p. oraz art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w związku z art. 190 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, wbrew normie prawnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt SK 2/10, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędne jest badanie przesłanek, z powodu których doszło do opóźnienia organu podatkowego w wydaniu decyzji;

- art. 54 § 2 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 u.k.s. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie opóźnienie w wydaniu decyzji, której dotyczą odsetki od zaległości podatkowych powstało z przyczyn niezależnych od organu i tym samym nie jest możliwe uwzględnienie wniosku spółki o zwrot przedmiotowych odsetek w podatku od towarów i usług za 2005 r., zapłaconych w kwocie wyższej od należnej.

- art. 191 O.p. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającą na przyjęciu, że opóźnienie w wydaniu decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. powstało z przyczyn niezależnych od organu.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

3.2. Sąd pierwszej instancji, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt SK 2/10, wyjaśnił, że art. 54 § 1 pkt 7 O.p. - zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się także za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania - ma zastosowanie do oceny zasadności zgłoszonego przez spółkę żądania zwrotu nadpłaty. Sporne było natomiast to, czy w sprawie ma zastosowanie także art. 54 § 2 O.p., stanowiący, że przepisu m.in. § 1 pkt 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W tym zakresie Sąd przyznał rację organowi podatkowemu, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 54 § 2 O.p. Stanowisko to było prawidłowe w świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011 r. Wprawdzie w wyroku tym Trybunał badał zgodność z Konstytucją art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej jedynie w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie w postępowaniu kontrolnym art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p., jednak uznanie za niekonstytucyjne wskazanych przepisów przekładało się w sposób oczywisty na uznanie za niekonstytucyjne także wyłączenia stosowania w tym postępowaniu art. 54 § 2 O.p. Wynikało to z tego, że art. 54 § 2 tej ustawy wyraźnie odnosi się do art. 54 § 1 pkt 7 O.p., tworząc z nim jedną, spójną regulację prawną. Na konieczność uwzględnienia kontekstu normatywnego zaskarżonych skargą konstytucyjną art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p. zwrócił zresztą uwagę Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając, że "zasadnicze znaczenie dla interpretacji kwestionowanego przepisu i rozstrzygnięcia zasadności skargi konstytucyjnej ma więc odwołanie do art. 54 Ordynacji, ze szczególnym uwzględnieniem treści jego § 1 pkt 1 i 7. Znaczenie art. 54 Ordynacji, jako wyjątku od ogólnej zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, należy rozpatrywać w kontekście całej instytucji zaległości podatkowej".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji te same zasady konstytucyjne, które przesądziły o wyeliminowaniu przez Trybunał Konstytucyjny z porządku prawnego art. 31 ust. 1 u.k.s. w zakresie, w jakim wyłączał stosowanie art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p., sprzeciwiają się stosowaniu art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie także art. 54 § 2 O.p.

3.3. Mając na uwadze powyższe Sąd pierwszej instancji ocenił, że termin, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., nie został w sprawie dochowany. Niezachowanie tego terminu nastąpiło przy tym - zdaniem Sądu - zarówno w związku z pierwotnie prowadzonym przez organ kontroli skarbowej postępowaniem, jak również z ponownym postępowaniem prowadzonym przez ten organ. W tej sytuacji rozstrzygnięcia wymagało, czy do opóźnienia w wydaniu i doręczeniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

W kontekście powyższego Sąd za niezasadne uznał stanowisko skarżącej sprowadzające się do tezy, że wystąpienie przez organ kontrolny do Głównego Urzędu Statystycznego w celu uzyskania klasyfikacji statystycznej skutkowało opóźnieniem z przyczyn zależnych od organu. Podobnie okoliczności wyjaśniania zasadności korekt deklaracji VAT-7 złożonych przez spółkę. Przeciwnie - Sąd przyjął, że skoro korzystanie przez stronę postępowania z przysługujących jej praw procesowych nie może być traktowane jako przyczynienie się strony do opóźnienia w wydaniu decyzji, to tak samo - wypełnianie przez organ obowiązków procesowych, nierzadko skorelowanych z uprawnieniami strony, nie może być traktowane jako opóźnienie w wydaniu decyzji z przyczyn zależnych od organu.

Sąd wyjaśnił, że wykonanie ciążących na organie podatkowym obowiązków z uwagi na złożony charakter sprawy, konieczność wyjaśnienia wielu faktów, przeprowadzenia szeregu dowodów, w tym przede wszystkim dowodów innych niż dowody z dokumentów, może być przyczyną przedłużenia postępowania ponad okres wskazany w art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

Taką czynnością w niniejszej sprawie było wystąpienie przez organ kontrolny o...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »