Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

09.01.2017

Zaświadczenie o samodzielności lokalu bez opłaty skarbowej

Tezy: Zaświadczenie o samodzielności lokalu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l. nie podlega opłacie skarbowej, z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.s..

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA del. Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 461/14 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 18 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej za wydanie zaświadczenia 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 25 października 2013 r. [...] 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w W. kwotę 4200 (słownie: cztery tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy jest następujący:
1. Z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 maja 2014r. sygn. akt I SA/Wr 461/14, w którym oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W. (zwana dalej: "Skarżącą") wynika, że spór w sprawie dotyczy objęcia przewidzianym w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2012r., poz. 1282 ze zm., zwana dalej: "u.o.s.") wyłączeniem z obowiązku w opłacie skarbowej wydania przez Starostę, na wniosek, zaświadczenia o samodzielności lokalu. Strona w skardze kwestionuje również sposób uzasadnienia przez organy podatkowe decyzji i moment wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty skarbowej.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (zwane dalej: "SKO") na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 249 ze zm., zwana dalej: "O.p.") oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 6 ust. 1 pkt 2 u.o.s. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. (dalej zwany: "Prezydentem miasta") z 25 października 2013r. określającą Skarżącej zobowiązanie w opłacie skarbowej za wydanie 780 zaświadczeń o samodzielności lokali mieszkalnych - łącznie 13.260 zł. SKO podkreśliło, że obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstał z chwilą złożenia wniosków o wydanie zaświadczeń, bez względu na powody, dla których nie wezwano Skarżącej do uiszczenia opłaty skarbowej. Zdaniem SKO odwołanie się w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.s., który reguluje wyłączenie od opodatkowania opłatą skarbową dokonania czynności urzędowej - m.in. wydania zaświadczenia, do budownictwa mieszkaniowego nawiązuje do wykonania budynku mieszkalnego, po sięgnięciu do terminologii i regulacji zawartych w art. 3 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej: "u.P.b."). Z tego przypisu wynika, że budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. "Zwolnione" z opłaty skarbowej są więc zaświadczenia wystawiane w trakcie trwania procesu budowy np. lokali mieszkalnych. Skoro lokale zostały już wybudowane, nie można przyjąć, że zaświadczenia o ich samodzielności wystawiane są w trakcie trwania procesu budowlanego, a tym samym korzystają ze "zwolnienia". Tym samym czynność wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nie może być uznana za czynność dokonaną w sprawie budownictwa mieszkaniowego, skoro nie jest ona nieodzownym elementem załatwienia sprawy administracyjnej z zakresu budownictwa mieszkaniowego.

SKO wskazało też, że Minister Finansów w rozporządzeniu z 28 września 2008r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej (Dz.U. Nr 187 poz. 1330 – zwane dalej: "rozporządzeniem"), wypełniając art. 10 u.o.s., określił sposób potwierdzania przez organy administracji zapłaty opłaty skarbowej, zwolnienia od niej lub wyłączenia obowiązku jej zapłaty w szczególności przez wskazanie sposobu dokumentowania zapłaty opłaty skarbowej i sporządzania adnotacji potwierdzających zapłatę opłaty skarbowej, zwolnienie od niej lub wyłączenie obowiązku zapłaty. Na zaświadczeniach nie ma adnotacji z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, zaś organ gminy dopiero 17 września 2013r. powziął informację, że w 2008r. wydano zaświadczenia bez uiszczenie opłaty skarbowej.

Skarżąca w skardze do Sądu pierwszej instancji wniosła o uchylenie ww. decyzji SKO i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, z uwagi na naruszenie: a) art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.s. przez przyjęcie, że wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali podlega opłacie skarbowej, gdyż wyłączone są one z obowiązku uiszczenia opłaty jako wydawane w sprawach budownictwa mieszkaniowego; b) art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i 4 O.p. na skutek wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, gdyż ono nie powstało, bo wydawanie ww. zaświadczeń mieści się w pojęciu sprawy z zakresu budownictwa mieszkaniowego, a tym samym podlega wyłączeniu z obowiązku uiszczania opłaty skarbowej; c) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję, nie poczynienie ustaleń w celu wyjaśnienia stronie braku wezwań do uiszczenia opłaty od składanych wniosków; d) art. 169 § 2 O.p. przez jego niezastosowanie, gdy strona składając wnioski o wydanie zaświadczeń nie uiszczała opłaty, a jak przyjmuje organ zaświadczenia tej opłacie podlegały; e) art. 120, art. 121 O.p. przez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie wykładni pojęcia "sprawy z zakresu budownictwa mieszkaniowego", która nie ma potwierdzenia w przepisach u.o.s. Powołała się na pismo Starostwa Powiatowego (zwane dalej: "Starostwem") z 16 stycznia 2014r., z którego wynikało, że opłata skarbowa od ww. zaświadczeń nie była pobierana, bo wynikało to z literalnego brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2) u.o.s., opłaty skarbowej nie pobierano przez cały okres składania wniosków o wydanie zaświadczeń.

SKO, w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę przyjął, że z art. 1 ust 1 pkt 1 lit. b), art. 6 ust. 1 pkt 2 u.o.s. wynika, że wobec generalnego obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od wydania na wniosek zaświadczenia, charakter wyjątku ma "zwolnienie" od opłaty przewidziane dla zaświadczeń wydanych w sprawach budownictwa mieszkaniowego. Rozstrzygnięcie sporu zależy od przyjętego sposobu interpretacji pojęcia "sprawy budownictwa mieszkaniowego" - czy obejmuje ono sprawy stwierdzenia (zaświadczenia) samodzielności lokalu mieszkalnego. Sąd odwołał się też do zasady powszechności opodatkowania i wskazał, że wyłącza ona możliwość rozszerzającej wykładni przepisów prawa które wprowadzają "zwolnienie podatkowe". Interpretacja pojęcia "sprawy budownictwa mieszkaniowego" musi być przeprowadzona według zasad interpretacji literalnej.

Sąd wskazał, że zaświadczenia, które są przedmiotem opodatkowania wydano na mocy art. 2 ust. 1, 2, 3 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm., zwana dalej: "u.w.l."), zgodnie z którymi samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości (ust. 1); samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (ust. 2); spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3). Kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu i o wydaniu potwierdzającego zaświadczenia potwierdzającego ten fakt jest kryterium samodzielności, a nie kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludzi. Gdyby ustawodawca zamierzał z tego ostatniego kryterium uczynić przesłankę niezbędną dla wydania zaświadczenia, musiałby wskazać dodatkowe kryterium wobec lokalu przeznaczonego na inne cele niż mieszkalne, a nie nakazywać ich odpowiednie stosowanie. Gdyby tę przesłankę odczytywać tak, jak przyjmuje Skarżąca - że dany lokal ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych w dacie zaświadczania o jego samodzielności - należałoby przyjąć, że dopuszczalne jest wydanie zaświadczenia jedynie w odniesieniu do lokalu już zasiedlonego (wyrok WSA w Poznaniu z 26 marca 2013r. sygn. akt IV SA/Po 119/13). Zdaniem Sądu taki sposób wykładni należy odrzucić, bo opiera się na zawężającym rozumieniu znaczenia "służyć" - jako synonimu określenia "być używanym do czegoś". Na gruncie reguł znaczeniowych ogólnego języka polskiego czasownik ten ma jeszcze dalsze znaczenia, nie mniej pasujące do analizowanego kontekstu normatywnego, takie jak w szczególności: "być przeznaczonym do czegoś" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003). W takich właśnie kategoriach, jako ogólna charakterystyka przeznaczenia izb i pomieszczeń pomocniczych składających się na definiowany lokal mieszkalny, a nie jako ich rzeczywiście w danym momencie spełniana funkcja - winno być postrzegane użycie w art. 2 ust. 2 u.w.l. zwrotu "zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych ludzi".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w procesie wykładni nie można pomijać, że stwierdzanie samodzielności lokalu służy późniejszemu prawnemu wyodrębnieniu tego lokalu (w drodze ustanowienia odrębnej własności lokalu w jeden ze sposobów wskazanych w art. 7 ust. 1 u.w.l.), jako samodzielnej rzeczy (nieruchomości lokalowej) mogącej odtąd stanowić odrębny (samoistny) przedmiot obrotu cywilnoprawnego. Pojęcie rzeczy konstytuują zaś dwie podstawowe cechy: materialny (fizykalny) charakter oraz wyodrębnienie z przyrody, fizyczne i prawne (por. M. Bednarek, Mienie, Kraków 1997, s. 47), natomiast bez znaczenia w tym kontekście pozostają takie jej przymioty, jak aktualny stan techniczny (użytkowy), bądź zdatność do określonego użytku, w tym użytku zgodnego z założonym przeznaczeniem (np. mieszkaniowym). Także z tej perspektywy jako niezasadny, bo nie znajdujący oparcia w cywilistycznej konstrukcji rzeczy, jawi się wymóg, aby dany lokal, w procesie jego prawnego wyodrębniania, a w szczególności w dacie stwierdzania jego samodzielności, nadawał się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe.

Sąd wskazał też na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm., zwana dalej: "u.s.m.") i podniósł, że z przepisu tego wynika z jednej strony, że zasadą jest wprawdzie ustanawianie odrębnej własności lokalu po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku, w kt&...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »