Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

23.07.2015

Zamiana nieruchomości a prawo do zwolnienia z PIT

Teza: Jeżeli przedmiotem umowy zamiany (art. 603 k.c.) są dwie czynności prawne, dotyczące dwóch odrębnych nieruchomości, z których tylko jedna odpowiada przesłankom z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i art. 21 ust. 1 pkt 32a lit. a) i c) u.p.d.o.f. to zwolnieniem od podatku dochodowego należy objąć tylko jedną czynność odpłatnego zbycia, dotyczącą tej jednej nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, z którym jest ona związana.

SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Agnieszka Sułkowska, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 997/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. K. kwotę 1829 (słownie: jeden tysiąc osiemset dwadzieścia dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., I SA/Bd 997/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. K. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 września 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że w dniu 16 lipca 2007 r. skarżący zawarł umowę notarialną zamiany, na mocy której na drugą stronę umowy przeniósł własność nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o wartości 360.000 zł, dopłacił jej również 180.000 zł. Sam uzyskał zaś nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym o wartości 360.000 zł i drugą graniczącą z nią nieruchomość (podwórze) – zabudowane szopą o wartości 170.000 zł. Obie te nieruchomości były objęte odrębnymi księgami wieczystymi. Skarżący uznał, że transakcja jest wolna od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). Nie złożył zatem deklaracji i nie uiścił podatku. Z tym stanowiskiem nie zgodził się organ, który decyzją z dnia 21 czerwca 2012 r. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w drodze zamiany. Wskazał, że uzyskany przez skarżącego przychód z zamiany nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32a u.p.d.o.f. albowiem przedmiotem zamiany była m.in. niezabudowana nieruchomość.

Decyzją z dnia 24 września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że z aktu notarialnego wynika, iż przedmiotem zamiany była niezabudowana nieruchomość, tymczasem przepis nie przewiduje zastosowania zwolnienia podatkowego w przypadku, gdy przedmiotem zamiany jest niezabudowana nieruchomość. Poza tym nieruchomości te są odrębne – mają odrębne księgi wieczyste. Organ wskazał, że nie była to zamiana bowiem nie było ekwiwalentności świadczeń. Nieruchomości były warte po 360.000 zł, nieruchomość z szopą – była warta 170.000 zł, a dopłata wyniosła 180.000 zł.

3. Powyższej decyzji skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu dwóch czynności za jedną umowę zamiany za dopłatą, podczas gdy były to dwie odrębne umowy, tj. umowa zamiany oraz umowa sprzedaży. Zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu jednej, zajmującej dwie działki ewidencyjne nieruchomości za dwie odrębne nieruchomości oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji nieuprawnione przyjęcie, że w sprawie nie istnieją wątpliwości co do treści opodatkowanego stosunku prawnego wymagające zwrócenia się do sądu powszechnego w celu ustalenia rzeczywistej jego treści. Podkreślił, że organ naruszył przepisy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków stanowiących drugą stronę umowy zamiany, których zeznania konieczne były do ustalenia istnienia czynności ukrytej a także przez przyjęcie skrajnie formalistycznej wykładni przepisu, wedle której użyte w przepisie pojęcie budynku mieszkalnego nie obejmuje funkcjonalnie z nim związanej nieruchomości w postaci podwórza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę podzielił stanowisko organu, że skarżący nie ma prawa do zwolnienia podatkowego zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 32a u.p.d.o.f., ponieważ przepis ten nie przewiduje zastosowania zwolnienia podatkowego w przypadku, gdy przedmiotem zamiany jest – tak jak w rozpatrywanej sprawie – niezabudowana nieruchomość. Zwolnienie to dotyczy tych umów zamiany, których przedmiotem są wyłącznie budynki mieszkalne lub lokale mieszkalne, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz grunty i prawo użytkowania wieczystego związane z tymi budynkami lub lokalami. Zwrócił uwagę, że z umowy notarialnej nie wynika, aby strony dokonały podziału czynności w ten sposób, iż zamiana działki zabudowanej nastąpiła w zamian za działkę zabudowaną, a dopłata nastąpiła w zamian za działkę niezabudowaną. Umowy tej nie należy zatem dzielić, tak jakby dokonano dwóch odrębnych czynności, lecz rozpatrywać ją jako całość .Poza tym strony same zatytułowały umowę notarialną z dnia 16 lipca 2007 r. jako umowę zamiany, a nie umowę sprzedaży. Także analiza postanowień umowy nie daje podstaw do twierdzenia, że stronom chodziło o zawarcie umowy sprzedaży. Z umowy tej wyraźnie wynika, że jest ona umową zamiany z dopłatą. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 21 ust. 1 pkt 32a lit. c) u.p.d.o.f. przewiduje zwolnienie przychodów uzyskanych z gruntu, udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu, lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem mieszkalnym. Jednakże w rozpatrywanej sprawie działka niezabudowana nie jest związana z budynkiem mieszkalnym. W przepisie tym chodzi zaś o faktyczne, a nie funkcjonalne związanie gruntu z budynkiem mieszkalnym (por. wyrok NSA z 17 maja 2012 r., II FSK 734/11). Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzi związek faktyczny. W skardze strona zaś wskazywała, że działka niezabudowana jest funkcjonalnie związana z budynkiem mieszkalnym.

5. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

"– mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mimo przedstawienia przez organ drugiej instancji stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i pomimo mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organ drugiej instancji art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749), zwanej dalej: ord. pod., art. 187 § 1 ord. pod. i art. 191 ord. pod., polegające na przyjęciu przez WSA w procesie kontroli legalności działania organu drugiej instancji za prawidłowy stan faktyczny, który organ ten ...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »