Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Podatki dochodowe PIT i CIT - zagadnienia ogólne

27.09.2013

Wyrok TK: Podatek od nieujawnionych przychodów. Decyzje dotyczące okresu sprzed 1998 roku. Tax fiction?

Część I punkt 2 sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, orzeka o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) w brzmieniu obowiązującym w latach 1998–2006. To ograniczenie horyzontu czasowego rozstrzygnięcia spowodowane zostało treścią skargi konstytucyjnej, a nie tym, że Trybunał uznał za zgodne z ustawą zasadniczą np. obecne brzmienie tego przepisu.

Zasadne jest zatem pytanie, czy zgodny z Konstytucją RP jest przepis art. 20 ust. 3 ustawy o PIT w swym pierwotnym brzmieniu, obowiązującym w latach 19921997?

Co stwierdził Trybunał Konstytucyjny?

W uzasadnieniu wyroku Trybunał dokonał szczegółowej, wręcz wyczerpującej interpretacji wszystkich przepisów składających się na instytucję podatku od nieujawnionych źródeł przychodu.

Trybunał zwrócił uwagę, że mechanizm opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach jest obarczony bardzo poważnymi wadami legislacyjnymi dotyczącymi jego konstrukcji, natomiast wprowadzając szczególnie restrykcyjną instytucję podatku od dochodów nieujawnionych, ustawodawca unormował ją jedynie w trzech lakonicznych przepisach prawnych, z których dwa okazały się wyjątkowo nieprecyzyjne i niejednoznaczne, podczas gdy instytucjom zdecydowanie mniej skomplikowanym, a przede wszystkim mniej ingerującym w konstytucyjne prawa jednostek, poświęca całe akty normatywne.

Podkreślił też, że w rzeczywistości omawiane przepisy prawne tworzą jedynie szkielet instytucji, gdyż jej treść została ukształtowana dopiero w praktyce, co w oczywisty sposób musi budzić poważne zastrzeżenia z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego, a w takim wypadku nie jest wystarczające, by podatnik znał obowiązujące regulacje prawne; w celu ustalenia przysługujących mu praw i ciążących na nim obowiązków powinien równolegle zapoznać się ze stanowiskiem organów podatkowych oraz orzecznictwem sądowym (!?).

Główne zarzuty Trybunału pod adresem omawianych regulacji to: wyjątkowo niejasne ukształtowanie pojęcia przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, brak jednoznacznego określenia zasad dotyczących biegu terminu ustalenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od dochodów nieujawnionych (przedawnienia), zastrzeżenia związane z rozkładem ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym tego podatku i określeniem zakresu obowiązków dokumentacyjnych ciążących na podatnikach, a także zastrzeżenia odnoszące się do opodatkowania przychodów wynikających z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy oraz zbiegu instytucji ustalenia podatku od dochodów nieujawnionych i określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Potencjalne skutki ex tunc

Wykonywanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego budzi wiele kontrowersji i jest przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie. Wydaje się jednak, że poglądy judykatury, a zwłaszcza sądów administracyjnych, ewoluują w kierunku uznawania wstecznej mocy (ex tunc) orzeczeń Trybunału, opartego na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Nie przekłada się to wprost na rozszerzenie horyzontu czasowego obowiązywania orzeczeń, zakreślonego w sentencji wyroku. Tym niemniej, ewolucja ta może mieć pewien wpływ na dokonywaną potencjalnie przez sądy ocenę zgodności z ustawą zasadniczą instytucji podatku od nieujawnionych źródeł w całym okresie istnienia tej instytucji.

W uzasadnieniu wyroku SK 18/09 Trybunał zajął się m.in. przepisem art. 20 ust. 3, w brzmieniu we wszystkich okresach jego obowiązywania (1992–1997, 1998–...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »