Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Sprawy codzienne: spadki i darowizny, najem prywatny, nieruchomości, kupno-sprzedaż

19.09.2019

Skutki podatkowe otrzymania zachowku

Osoby uprawnione do zachowku nie uzyskują własności rzeczy i praw majątkowych wynikających z tego prawa z chwilą otwarcia spadku. Momentem nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem zachowku jest chwila jego wykonania.

Stan faktyczny.

W dniu 15 sierpnia 2005 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy. Początkowo ze względu na brak uregulowania ojcostwa i informacji o tym, że jest biologicznym ojcem Wnioskodawcy sprawę przejął brat ojca Wnioskodawcy. Sprawa ta, ze względu na liczne zawiłości, braki w dokumentacji, ustalanie ojcostwa oraz śmierć członków rodziny biorących udział w sprawie spadkowej, swoje zakończenie miała dopiero w 2018 r.

Pierwszy wyrok wydano w 2011 r. (czyli 6 lat po śmierci ojca Wnioskodawcy) – postanowienie Sądu Rejonowego z 19 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego oraz dyspozycją art. 933 Kodeksu cywilnego Wnioskodawca wystąpił na drogę sądową o wypłatę kwoty pieniężnej odpowiadającej kwocie przysługującego mu zachowku.

Na podstawie wyroku Wnioskodawca nabył prawo do ubiegania się o zachowek po swoim ojcu. Kolejne sprawy odbyły się w Sądzie Okręgowym oraz w Sądzie Apelacyjnym, po późniejszej apelacji w 2018 r. (czyli prawie 13 lat od śmierci ojca Wnioskodawcy). Wnioskodawca nabył prawo do zachowku zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Wyrokiem Sądu Okręgowego z 15 maja 2018 r. obdarowana M.S. została zobowiązana do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy zachowku w wysokości 209.533,82 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Kwota ta w ratach jest sukcesywnie spłacana na rachunek Wnioskodawcy. Pierwsza rata wpłynęła 20 czerwca 2018 r. (100 000 zł) druga – 11 września 2018 r. (40 000 zł), na kolejne pieniądze Wnioskodawca czeka. W dniu 15 listopada 2018 r. Wnioskodawca złożył dwa formularze SD-Z2 we właściwym urzędzie skarbowym – zgłoszenie o nabyciu części powyższej kwoty zachowku w celu zwolnienia go od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Jako datę nabycia zachowku oraz datę powstania obowiązku podatkowego od zachowku Wnioskodawca podał datę 20 czerwca 2018 r. – wpływ powyższej części kwoty pieniężnej na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Do zgłoszenia Wnioskodawca dołączył kopię wyroku Sądu Rejonowego, Sądu Okręgowego, potwierdzenie wpłaty kwoty zachowku na rachunek bankowy oraz oświadczenie w sprawie otrzymanych pieniędzy, kserokopię dowodu osobistego.

Jako datę nabycia zachowku oraz datę powstania obowiązku podatkowego od zachowku Wnioskodawca podał datę pierwszego przelewu na jego rachunek bankowy – 20 czerwca 2018 r. Do zgłoszenia dołączył kopię wyroku Sądu Apelacyjnego, potwierdzenie wpłaty kwoty zachowku na rachunek bankowy oraz oświadczenie w sprawie otrzymanych pieniędzy.

Pismem z 27 listopada 2018 r. (otrzymanym 30 listopada 2018 r.) Wnioskodawca został wezwany do założenia deklaracji SD-3 – zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, dotyczącej nabycia środków pieniężnych tytułem zachowku po zmarłym 15 sierpnia 2005 r. ojcu. Jednocześnie Wnioskodawca dowiedział się, że z uwagi na to, że jego ojciec zmarł w 2005 r., czyli przed wejściem w życie nowej ustawy o podatku od spadków i darowizn, prawdopodobnie otrzymany przez Wnioskodawcę zachowek nie będzie zwolniony od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Pytania Wnioskodawcy

1. Czy słusznie Wnioskodawca uważa, że na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn kwoty zachowku, które nabył 20 czerwca 2018 r. oraz 11 września 2018 r. mają prawo być zwolnione od podatku od spadków i darowizn?

2. Czy słusznie Wnioskodawca uważa, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy tytułem zachowku – w jego przypadku – powstał z chwilą zaspokojenia roszczenia, tj. w datach wpływu kwot pieniężnych tytułem zachowku na jego rachunek bankowy?

Stanowisko i uzasadnienie Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, zachowek nabyty po zmarłym 15 sierpnia 2005 r. ojcu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Swoje stanowisko Wnioskodawca uzasadnia treścią art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ uważa, że spełnił wymienione w tym przepisie warunki formalne:

  • zachowek otrzymał po zmarłym ojcu (I grupa podatkowa);

  • zgłosił nabycie zachowku naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego w wymaganym terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 6 ust. 1 pkt 2a ww. ustawy);

  • udokumentował nabycie części zachowku dowodem jego wpływu na swój rachunek bankowy.

Zdaniem Wnioskodawcy, spełnienie powyższych warunków oznacza, że kwoty otrzymanej przez niego części zachowku nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

W opinii Wnioskodawcy, nie ma również znaczenia dla oceny skutków podatkowych nabycia zachowku fakt, że śmierć spadkodawcy nastąpiła w 2005 r., a więc przed wejściem w życie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca uważa bowiem, że aby wyeliminować przypadki sporów interpretacyjnych, ustawodawca wprowadził przepisy przejściowe, które regulują m.in. sytuację, gdy śmierć spadkodawcy nastąpiła przed dniem wejścia w życie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zaś otrzymanie zachowku nastąpiło po dniu wejścia w życie tych przepisów, a więc po 1 stycznia 2007 r.

Wnioskodawca zauważa również, że w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 222, poz. 1629) wprowadzającej zwolnienie od opodatkowania darowizn, spadków i zachowków pomiędzy członkami najbliższej rodziny (czyli art. 4a ustawy) ustawodawca wprowadził przepis przejściowy, regulując powyższą kwestię. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej – do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, natomiast ustawa o podatku od spadków i darowizn, w tym w szczególności zwolnienie wynikające z art. 4a tej ustawy ma zastosowanie do nabycia rzeczy i praw, które nastąpiło po 1 stycznia 2007 r.

Konsekwentnie, z uwagi na fakt, że Wnioskodawca nabył prawo własności kwot pieniężnych tytułem zachowku w 2018 r., a więc po 1 stycznia 2007 r. – Wnioskodawca uważa, że zastosowanie w stosunku do jego przypadku znajdą przepisy obowiązujące po tej dacie, w tym także zwolnienie wynikające z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawca powołuje się na stanowisko Ministerstwa Finansów wyrażone w odpowiedzi z 9 marca 2009 r. w sprawie opodatkowania zachowku po spadkodawcy zmarłym przed 1 stycznia 2007 r. opublikowane w „R.”. Z powyższej odpowiedzi jednoznacznie wynika bowiem, że osoby uprawnione do zachowku nie nabywają go z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), ale z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części, tj. otrzymania całego zachowku lub jego części. Oznacza to, że osoba, której zachowek został wypłacony po 1 stycznia 2007 r. ma prawo do całkowitego zwolnienia z podatku spadkowego przewidzianego w art. 4a ustawy, ponieważ stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nowe przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stosuje się do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po 31 grudnia 2006 r.

Wnioskodawca zauważa, że analogicznych informacji w sprawie opodatkowania zachowku po spadkodawcy zmarłym przed 1 stycznia 2007 r., a nabytym po tym dniu udziela Krajowa Informacja Podatkowa.

Wnioskodawca zwraca uwagę na fakt, że jak wynika z regulacji IV księgi Kodeksu Cywilnego, w momencie śmierci spadkodawcy uzyskuje się jedynie prawo do roszczenia o wypłatę kwoty stanowiącej równowartość zachowku, a nie sam zachowek. Roszczenie o wypłatę zachowku to jedynie uprawnienie do żądania wypłaty kwoty pieniężnej, czyli możliwość żądania przeniesienia własności rzeczy i praw majątkowych w przyszłości, z którego to uprawnienia uprawniony do zachowku może skorzystać, lub nie. Jednocześnie, jeżeli uprawniony do zachowku skorzysta z roszczenia o jego wypłatę, to otrzyma zachowek w formie pieniężnej, jednak nabycie prawa własności kwoty pieniężnej wchodzącej w skład zachowku następuje dopiero z chwilą jej otrzymania, a nie z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Jeżeli zaś uprawniony do zachowku nie skorzysta z możliwości dochodzenia roszczenia o wypłatę zachowku, to nigdy nie nabędzie własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym spadkodawcy. W przypadku Wnioskodawcy zachowek (jeszcze nie w całości) Wnioskodawca otrzymał po 13 latach po śmierci swego ojca.

Wnioskodawca za wart podkreślenia uważa fakt, że ustawodawca uzależnił zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn tylko i wyłącznie od momentu nabycia prawa własności rzeczy i praw majątkowych, a nie od innych...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »