Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Sprawy codzienne: spadki i darowizny, najem prywatny, nieruchomości, kupno-sprzedaż

10.03.2022

Praca opiekuńcza wykonywana w domu. Programy pomocowe

Liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na podstawie umowy uaktywniającej w rozumieniu ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, na koniec czerwca 2021 r. wyniosła 5 663 osób. Poza systemem ubezpieczeniowym znajdują się tysiące osób, sprawujących domową opiekę nad osobami chorymi i niepełnosprawnymi.

Interpelacja nr 30550 do ministra rodziny i polityki społecznej w sprawie pracy opiekuńczej wykonywanej w domu

Szanowna Pani Minister,

opieka nad osobami zależnymi: dziećmi, osobami z niepełnosprawnością czy niesamodzielnymi seniorami bardzo często jest sprawowana w domach, poza zinstytucjonalizowanym systemem opieki. Często wykonują ją albo członkowie rodzin osób zależnych, w ogromnej większości są to kobiety, albo wynajmowane w tym celu opiekunki. Nie ma danych mówiących o tym, jak szerokie to zjawisko, nie ma rzetelnych analiz sytuacji w tym sektorze. Tymczasem w starzejącym się społeczeństwie i w dobie pandemii koronawirusa opieka domowa staje się coraz bardziej powszechnym zjawiskiem.

Istnieje poważna obawa, że znaczna większość z tych osób wykonuje pracę opiekuńczą w tzw. szarej strefie - bez żadnej umowy, bez odprowadzania podatków czy ubezpieczeń społecznych, bez elementarnego bezpieczeństwa i stabilności. Godziny pracy i warunki płacowe nie są zgodne z normami czasu pracy. Jako posłanka otrzymuję sygnały, że w opiece domowej często dochodzi do wyzysku i wykorzystywania pracownic, zwłaszcza przez agencje pośrednictwa pracy. To sytuacja niebezpieczna również z punktu widzenia osób zależnych - opieka to praca związana z ogromną odpowiedzialnością, wymagająca wysokich kwalifikacji.

Programy rządowe, których celem ma być zapewnienie opieki osobom potrzebującym, zwłaszcza seniorom i seniorkom, są niewystarczające. Zgodnie z informacją ministerstwa na rok 2022, w roku 2020 program “Opieka 75+” objął 113 tys. osób potrzebujących opieki i pochłonął koszty w wysokości 714 mln zł. Tymczasem, jak podaje koalicja “Na pomoc niesamodzielnym” w Polsce żyje ok. 1 miliona osób, które potrzebują codziennej opieki ze względu na wiek, przewlekłe choroby czy niepełnosprawność. 90 proc. z nich żyje we własnych domach, a opiekę na własną rękę zapewnia im rodzina - często kupując ją na rynku. Państwo nie realizuje zadań w zakresie opieki długoterminowej: Polska ma najniższy wśród krajów OECD wskaźnik udziału osób w wieku od 65 lat wzwyż objętych opieką długoterminową (0,9%). Wartość ta jest ponad dziesięciokrotnie niższa niż średnia w 25 krajach OECD (10,8%). Wydatki na ten cel stanowią zaledwie 0,5 proc. PKB, średnia unijna to 1,6 proc. PKB.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Ile osób zostało zarejestrowanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jako osoby wykonujące pracę opiekuńczą w domu osoby niesamodzielnej?

2. Ile takich osób zostało zatrudnionych przez rodzinę osoby niesamodzielnej, a ile przez agencje pracy?

3. Jakie programy w ciągu ostatnich lat podjęło Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej w celu dofinansowania pracy opiekuńczej wykonywanej w domu, kontroli jakości tej pracy i oferowanych warunków zatrudnienia?

Magdalena Biejat, Daria Gosek-Popiołek, Maciej Konieczny, Adrian Zandberg, Marcelina Zawisza

13.01.2022 r.

Odpowiedź na interpelację

Szanowna Pani Marszałek,

w odpowiedzi na interpelację nr 30550 Posłanki Magdaleny Biejat i grupy posłów, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

Wsparcie oferowane opiekunom osób zależnych - dzieci, osób z niepełnosprawnościami, seniorów w sprawowaniu opieki nad nimi, przysługuje na podstawie szeregu aktów normatywnych, do których należą między innymi ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, czy też ustawa o pomocy społecznej. Świadczone jest także w oparciu o liczne programy resortowe.

Odnosząc się do zagadnienia opieki nad dziećmi informuję, że ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75 z późn. zm.), pozwala na uzyskanie dofinansowania na zatrudnienie niani (art. 51 ust. 1). Dofinansowanie polega na opłaceniu przez ZUS od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż 50% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Z dofinansowania mogą skorzystać rodzice, opiekunowie prawni albo inne osoby, które opiekują się dzieckiem na podstawie orzeczenia sądu jeśli:

  • ich dziecko ma od 20 tygodni do 3 lat – mogą korzystać z dofinansowania do końca roku szkolnego. Wyjątkowo, jeśli dziecko nie może pójść do przedszkola, na przykład przez brak miejsc - do skończenia 4 lat.

  • nie są na urlopie macierzyńskim, ojcowskim albo wychowawczym, nie tworzą zawodowej rodziny zastępczej, nie korzystają z ulgi na podstawie umowy aktywizacyjnej, czyli na przykład nie zatrudniają innej osoby, która była bezrobotna, spełnią 1 z poniższych warunków: pracują na umowę o pracę (bez względu na wymiar etatu) albo zlecenie,

  • prowadzą działalność pozarolniczą,

  • prowadzą działalność rolniczą. Wyjątkiem są osoby, które są domownikami w gospodarstwie rolnym i podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Rodzice mogą skorzystać z dofinansowania niezależnie od sytuacji życiowej. Rodzic może więc samotnie wychowywać dziecko, czyli być panną, kawalerem, wdową, wdowcem, po rozwodzie, w separacji. Dotyczy to również rodzica, który samotnie wychowuje dziecko – choć jest w związku małżeńskim – bo jego małżonek nie ma praw rodzicielskich albo jest w więzieniu (wtedy umowę podpisuje z nianią tylko ten jeden rodzic).

Według danych dostępnych z Centralnego Rejestru Ubezpieczonych, liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na podstawie umowy uaktywniającej w rozumieniu ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, na koniec czerwca 2021 r. wyniosła 5 663 osób.

Obowiązujące przepisy umożliwiają finansowanie składek z budżetu państwa za osoby sprawujące opiekę nad dziećmi (za nianie) na podstawie umowy uaktywniającej.

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w polskim systemie ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne za osoby (np. babcie, dziadków, innych członków rodziny), które dobrowolnie i nieodpłatnie oferują swoją pomoc w opiece nad dziećmi lub innymi osobami wymagającymi takiej opieki.

Na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pod linkiem https://psz.zus.pl/kategorie/ubezpieczeni/ubezpieczenia-emerytalne-i-rentowe można zapoznać się z danymi statystycznymi przedstawiającymi liczbę osób podlegających ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, według określonych grup tytułów do ubezpieczeń.

Wsparcie opiekunów osób z niepełnosprawnościami, seniorów jak również bezpośrednio tej grupy osób, realizowane jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.) i jest świadczone w następującym zakresie:

Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania.

Jest to forma wsparcia, która przysługuje:

  • osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności wymaga pomocy innych osób,

  • osobie w rodzinie, która wymaga pomocy innych osób, jednak rodzina, a także wspólnie nie zamieszkujący małżonek, wstępni i zstępni nie są w stanie takiej pomocy zapewnić.

Usługi opiekuńcze obejmują: zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych (sprzątanie, pranie, zakupy, sporządzanie posiłków), opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację, zapewnianie kontaktów z otoczeniem.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze są usługami dostosowanymi do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, które są świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

Zgodnie ze statystycznymi danymi resortowymi, pomoc w formie usług opiekuńczych ogółem, realizowana w ramach zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, w 2020 roku[1] została przyznana w drodze decyzji administracyjnych łącznie ok. 113 tys. osób, w tym prawie 6 tys. osób (5 938 osób) w formie specjalistycznych usług opiekuńczych (z wył...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »