Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

07.08.2013

Otrzymane odsetki a zwolnienie z PIT

Ustawodawca wyłączył ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, ponieważ te odsetki stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.

UZASADNIENIE

J. R. zamieszkała w B. przy ul. [...], zwana dalej "wnioskodawczynią", "stroną" lub "skarżącą", wniosła skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w K., działającego w imieniu Ministra Finansów, nr [...] z dnia [...]r., w której organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 4 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu interpretacyjnego: 15 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie: 1) opodatkowania odszkodowania przyznanego wyrokiem sądowym – jest prawidłowe, 2) opodatkowania odsetek od odszkodowania – jest nieprawidłowe.

We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej został przedstawiony następujący stan faktyczny.
W dniu 19 lutego 1999 r. wnioskodawczyni zakupiła od Gminy B., w drodze przetargu, lokal mieszkalny o pow. 35 m2, za [...]zł. Wkrótce po przejęciu lokalu na ścianach we wszystkich pomieszczeniach zaczęły pojawiać się pierwsze pęknięcia, o czym wnioskodawczyni powiadomiła Gminę. Z biegiem czasu pojawiały się następne pęknięcia. Gmina próbowała usunąć pęknięcia przez zacieranie, skuwanie ścian, nakładanie tynków. Zabiegi okazywały się nieskuteczne, bo pęknięcia wciąż powstawały. Nieco później w mieszkaniu na ścianach w kuchni i w pokoju pojawiły się zacieki. Mokre zacieki i plamy nie zostały nigdy usunięte; powstał grzyb. Poza pęknięciami i zaciekami na ścianach w mieszkaniu wnioskodawczyni utrzymywał się nietypowy, chemiczny zapach, który wywoływał złe samopoczucie, bóle głowy, skłonności do omdleń.
Wskutek interwencji mieszkańców budynku, w którym znajdował się lokal wnioskodawczyni, w okresie od 1999 r. do 2006 r. nie wydano zezwolenia na zamieszkanie w ww. budynku. Dopiero w dniu 27 listopada 2006 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku.
Wnioskodawczyni wskazała, że nie zamieszkała jeszcze w przedmiotowym lokalu, zamontowała dopiero drzwi wejściowe. Nadto podała, że dostała odszkodowanie z podstawowymi odsetkami przyznane jej wyrokiem sądowym za poniesioną szkodę, a koszt usunięcia wad przekroczy kwotę przyznaną przez Sąd.

Prezentując stanowisko własne wnioskodawczyni stwierdziła, że nie musi płacić podatku za tak wyrządzoną szkodę. Wskazała, że zakupione mieszkanie dotknięte było wadą fizyczną, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność. W umowie sprzedaży zapewniono ją, że wady nie istnieją. Zdaniem wnioskodawczyni, szkoda, jaką poniosła, jest niewątpliwa.
Do wniosku o interpretację, wnioskodawczyni dołączyła kserokopię wyroku Sądu Apelacyjnego w K. sygn. akt [...]z dnia [...]r. zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że zasądzono na rzecz wnioskodawczyni od Gminy B. kwotę [...] zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 listopada 2010 r. i koszty procesu – oddalając powództwo w pozostałej części. Z treści uzasadnienia wyroku wynika, że zostało zasądzone odszkodowanie za wyżej opisaną szkodę powstałą w wyniku nienależytego wykonania umowy sprzedaży lokalu oraz odsetki ustawowe za okres opóźnienia, zasądzone na podstawie art. 481 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej "K.c."

W interpretacji z dnia14 września 2012 r. organ interpretacyjny stwierdził, że stanowisko wnioskodawczyni stwierdzające, że jest zwolniona z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania za szkodę rzeczywistą przyznanego wyrokiem sądowym – jest prawidłowe. Natomiast jako nieprawidłowe ocenił stanowisko wnioskodawczyni stwierdzające, że jest zwolniona z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odsetek od odszkodowania.
Ocenę przedstawionego powyżej stanowiska strony organ interpretacyjny rozpoczął od przytoczenia art. 9 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f."
Stwierdził, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. zwalnia od podatku jedynie takie odszkodowania (rekompensaty), które nie stanowią ekonomicznego przysporzenia ponad stan majątkowy będący w posiadaniu podatnika przed ich wypłatą. Wskazał, że na podstawie ww. przepisu opodatkowaniu podatkiem dochodowym - jako wyłączone ze zwolnienia - podlega odszkodowanie otrzymane (na podstawie wyroku lub ugody sądowej) z tytułu utraconych korzyści, które podatnik mógł otrzymać gdyby mu szkody nie wyrządzono. Opodatkowanie to wynika stąd, iż gdyby podatnik osiągnął spodziewane korzyści, to korzyści te podlegałyby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. została więc wyłączona (poza odszkodowaniami otrzymanymi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą) kategoria odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Następnie wskazał, że zgodnie z art. 361 § 1 K.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 K.c.). Szkodą jest więc uszczerbek majątkowy powstały wskutek pewnego zdarzenia - z wyłączeniem przypadków, gdy zmniejszenie się majątku następuje wskutek woli właściciela tego majątku (darowizna, zbycie rzeczy). Uszczerbek w majątku może polegać na: 1) zmniejszeniu się aktywów majątku (poprzez ubytek, zniszczenie lub utratę np. praw rzeczowych - w tym własności lub obniżenie ich wartości), 2) zwiększeniu się pasywów (długów), 3) udaremnieniu zwiększenia się majątku poprzez utratę korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Powołując się na regulację zawarta w art. 363 § 1 K.c. organ interpretacyjny wskazał, że naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Odszkodowanie jest bowiem szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Aby wypłacone świadczenie uznać za odszkodowanie konieczne jest: 1) wystąpienie szkody, która jest albo źródłem zobowiązania przy tzw. odpowiedzialności ex delicto (art. 415 K.c.), albo stanowi następstwo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przy odpowiedzialności ex contractu (art. K.c.), 2) szkoda musi być spowodowana przez jakiś fakt (działanie lub inne zdarzenie), z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy, 3) między szkodą a faktem, który ją spowodował musi istnieć związek przyczynowy.
Kontynuując organ interpretacyjny wywiódł, że aby rozstrzygnąć kwestię opodatkowania kwoty, będącej odszkodowaniem, a zasądzonej wyrokiem Sądu należy ustalić jaki rodzaj szkody został pokryty tym odszkodowaniem. Szkoda rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym może mieć w świetle przepisów K.c. postać dwojaką. Może obejmować stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego - wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, tzw. szkoda rzeczywista. Ponadto może obejmować utratę korzyści, jakiej poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wskutek doznania tej postaci uszczerbku poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się. Zakres zwolnienia wynikający z bezpośredniego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmuje zatem tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli za poniesioną stratę, nie dotyczy natomiast utraconych korzyści.

Następnie organ odniósł się do opisanego we wniosku stanu faktycznego. Stwierdził, że wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie za poniesioną szkodę rzeczywistą, które podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. i w związku z powyższym uznał za prawidłowe stanowisko strony w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania.
Dalej organ interpretacyjny stwierdził, że z wniosku wynika również, że stronie zasądzono odszkodowanie wraz z odsetkami. Wskazał, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 K.c., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Podniósł, iż nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem (naprawieniem szkody). Istota odszkodowania związana jest z naprawieniem szkody i stanowi instytucję odrębną od odsetek za zwłokę. Wierzyciel może żądać zapłaty odsetek dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Podkreślił, że tylko w niektórych sytuacjach w odniesieniu do odsetek ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Zwolnienie to zostało zawarte w art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o.f. W myśl tego przepisu wolne od podatku są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, a więc ze stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, a także pracy nakładczej. W omawianym przypadku mamy zaś do czynienia z odszkodowaniem wraz z odsetkami, nie zaś z wynagrodzeniem, o którym mowa w przytoczony przepisie; tym samym takie odsetki nie korzystają z powyższego zwolnienia.

Organ interpretacyjny stwierdził, że z uwagi na to, iż w przepisach u.p.d.o.f. brak jest regulacji, które zwalniałyby od podatku odsetki ustawowe od odszkodowań, przyjąć należy, iż podlegają one opodatkowaniu na zasadach ogólnych. W związku z powyższym wynikające z wyroku sądowego należne odsetki nie korzystają ze zwolnienia. W konsekwencji wypłata odsetek stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Stosownie bowiem do treści art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »