Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Orzecznictwo podatkowe: Orzeczenia NSA i WSA

18.10.2017

NSA. Zniesienie współwłasności nieruchomości spadkowej bez PIT

Zniesienie współwłasności nieruchomości, w wyniku którego współwłaściciel (spadkobierca) w zamian za udział we współwłasności nieruchomości otrzymuje spłatę, będącą jego równowartością, nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nawet wówczas, gdyby inne przesłanki opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości zostały spełnione - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie: NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), NSA Beata Cieloch, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2016 sygn. akt I SA/Łd 1148/15 w sprawie ze skargi E. B. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 12 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku ze zniesieniem współwłasności:

  1. oddala skargę kasacyjną,
  2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz E. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r., I SA/Łd 1148/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną przez E. B. (zwaną dalej skarżącą) indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 12 czerwca 2015 r. w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w związku ze zniesieniem współwłasności.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że we wniosku z dnia 6 marca 2015 r. skarżąca podała, iż nieruchomość na mocy dziedziczenia ustawowego po M.B.nabyli:

  • W.K.,
  • M.H.,
  • M.B., po 1/3 części każde z nich.

Po zmarłym w dniu 20 sierpnia 2011 r. M. B. spadek nabyły:

  • H.B. – żona
  • E. B. – córka, po ½ części spadku każda.

Po zmarłej w dniu 13 stycznia 2012 r. M. H. spadek nabyła:

  • W. K. (siostra),
  • . B. – córka zmarłego brata spadkodawczyni – po ½ części każda z nich.

E. B. uiściła podatek od spadku. "W.K. dnia 12 grudnia 2012 r. przekazała swoje udziały w nieruchomościach na mocy umowy darowizny A.P.".

W konsekwencji współwłaścicielkami nieruchomości stały się: A.P. w 3/6 części, E.B.w 2/6 części oraz H.B. w 1/6 części.

Pierwotnie nieruchomość stanowiąca własność M. B. oraz położony na niej budynek mieszkalny stanowiły jedną nieruchomość, a następnie w budynku wydzielono dwa lokale stanowiące odrębne nieruchomości.

Dnia 28 maja 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sąd:

  1. zniósł współwłasność stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego położonego na parterze budynku zlokalizowanego na nieruchomości w ten sposób, że przedmiotową nieruchomość przyznał na wyłączną własność A. P.;
  2. zniósł współwłasność stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego położonego na pierwszym piętrze budynku zlokalizowanego na nieruchomości w ten sposób, że przedmiotową nieruchomość przyznał na wyłączną własność A. P.;
  3. ustalił, że zniesienie współwłasności nieruchomości lokalowych jak w punktach 1 i 2, pociąga za sobą zniesienie współwłasności nieruchomości gruntowej w ten sposób, że jej współwłaścicielami stali się właściciele wymienionych lokali;
  4. zasądził od A. P. na rzecz H. B. kwotę 45.000 zł tytułem spłaty związanej ze zniesieniem współwłasności nieruchomości, płatną w terminie do dnia 15 lipca 2015 r.;
  5. zasądził od A. P. na rzecz E. B. kwotę 90.000 zł tytułem spłaty związanej ze zniesieniem współwłasności nieruchomości, płatną w terminie do dnia 15 lipca 2015 r.

Powyższe postanowienie uprawomocniło się w dniu 22 stycznia 2015 r. Zasądzone kwoty nie zostały dotychczas przez A.P. zapłacone. Stanowią one ekwiwalent przysługujących E. B. i H. B. udziałów i nie przekraczają ich wartości.

W związku z powyższym opisem skarżąca zapytała, czy spłata uzyskana w wyniku zniesienia współwłasności stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Jej zdaniem otrzymanie 90.000 zł tytułem spłaty nie wywołuje skutku w postaci powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm. – dalej: u.p.d.o.f.). Kwestią o tym decydującą jest fakt, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego skarżącej udziału we współwłasności.

3. Organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, powołując się na art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. i wskazując, że skarżąca poszczególne udziały we współwłasności nabyła w następujących datach:

  • w dniu 20 sierpnia 2011 r. – udział we współwłasności nieruchomości wchodzącej w skład spadku po zmarłym M. B.,
  • w dniu 13 stycznia 2012 r. – udział we współwłasności nieruchomości, nabyty w spadku po zmarłej M. H.

Podkreślił, że nie dokonano działu spadku, lecz odpłatnego zniesienia współwłasności, gdyż czynność nie została dokonana wyłącznie między spadkobiercami, a współwłaściciel zobowiązany do spłaty na rzecz skarżącej nabył swój udział we współwłasności nieruchomości w drodze darowizny. Uznano, że odpłatne zbycie w 2015 r. udziałów w nieruchomości nabytych przez skarżącą w spadku w 2011 r. i w 2012 r. nastąpiło przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i stanowi źródło przychodów w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a/ u.p.d.o.f.

Zdaniem organu zniesienie współwłasności nieruchomości za spłatą między skarżącą, a A. P., w wyniku którego skarżąca przeniosła na współwłaścicielkę swoje udziały w nieruchomości stanowi dla niej odpłatne zbycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a/ u.p.d.o.f. W zamian za przeniesienie prawa własności do udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku w 2011 r. po zmarłym M.B. oraz w 2012 r. po zmarłej M. H. skarżąca otrzymała określoną sumę środków pieniężnych - spłatę. W konsekwencji przychód ten podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

4. Powyższej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie:

  • art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. – poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu i przyjęcie, że w stanie faktycznym przedstawionym przez skarżącą znajduje zastosowanie ten przepis, w sytuacji gdy nie doszło do odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości. Gdy dział spadku nie został przeprowadzony i nastąpiło przesunięcie w ramach masy spadkowej w taki sposób, że każdy ze spadkobierców uzyskał składniki majątkowe odpowiadające wartości jego udziału w całym majątku spadkowym (tj. w nieruchomości), a żaden z nich nie został wzbogacony kosztem innego spadkobiercy, to zasadny jest wniosek, że nie nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości;
  • art. 922 § 1 k.c. w związku z art. 1035 k.c. w związku z art. 196 k.c. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. –- przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedstawionym stanie faktycznym poprzez zniesienie współwłasności doszło do odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości nabytych przez skarżącą w 2011 r. i 2012 r. w drodze dziedziczenia, w sytuacji, gdy organ błędnie przyjął, że można do stanu faktycznego niniejszej sprawy wprost zastosować art. 196 k.c. w związku z art. 211 i art. 212 § 2 k.c. bez modyfikacji związanej ze specyfiką wspólności majątku spadkowego, o której mowa w art. 1035 k.c. Zatem, jeżeli spadek dziedziczy kilku spadkobierców, każdy z nich - w chwili otwarcia spadku - nabywa z mocy prawa określony ułamkowo udział spadkowy (oraz odpowiednie udziały w przedmiotach należących do spadku), a nie poszczególne przedmioty wchodzące do spadku, wspólnością zaś objęte są wszystkie prawa majątkowe podlegające dziedziczeniu i istniejące w chwili otwarcia spadku. Organ jednak pominął, że W. K. zbywczyni swojego udziału w przedmiotowej nieruchomości, odziedziczonego po M. B. i następnie po M. H., nie mogła przenieść na rzecz A. P. więcej praw niż sama posiadała, a zatem przeniosła swój udział w przedmiotowej nieruchomości jedynie w takim zakresie jaki jej przysługiwał. Organ pominął, że skarżąca nie miała możliwości prawnych zablokowania darowania przez W. K. udziału w przedmiotowej nieruchomości na rzecz A.P., bowiem udział w nieruchomości wchodzącej do spadku jest prawem majątkowym i jako takie jest prawem zbywalnym. Prowadzi to do sytuacji, w której powstanie obowiązku podatkowego (podatku dochodowego) warunkowana jest tym, czy inny spadkobierca sprzeda (lub daruje) udział w nieruchomości wchodzącej do spadku czy nie, przed dokonanym zniesieniem współwłasności nieruchomości wchodzącej do spadku, a zatem przyjęcie poglądu organu w konsekwencji stanowiłoby naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co prowadziłoby do różnicowania sytuacji spadkobierców w zależności od tego, po pierwsze czy nabyte w drodze spadku rzeczy są podzielne, czy niepodzielne, przy czym spadkobiercy rzeczy niepodzielnych byliby w gorszej sytuacji od spadkobierców rzeczy podzielnych, bowiem ciążyłby na nich dodatkowy obowiązek podatkowy, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych, a także po drugie czy inny spadkodawca uprzednio dokonał zbycia swojego udziału (nabytego w drodze dziedziczenia) w nieruchomości, w takiej sytuacji obowiązek zapłaty podatku powstawałby , jeśli zniesienie współwłasności następowałoby w drodze przyznania własności jednej osobie, przedmiotu wchodzącego w skład spadku, gdyby uprzednio choć jeden ze spadkobierców rozporządził swoim udziałem na rzecz innej osoby niebędącej spadkobiercą, choćby spłata pozostałych spadkobierców (współwłaścicieli) stanowiłaby ekwiwalent ich udziału w spadku;
  • art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w związku z art. 1 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r. poz. 86 z późn. zm.) poprzez błędną ocenę co do możliwości zastosowania tj. ich pominięcie, w sytuacji gdy przyjęcie poglądu zaprezentowanego przez organ prowadziłoby do dwukrotnego opodatkowania tego samego przychodu, tj. raz podatkiem od spadków, drugi raz podatkiem dochodowym.

W odpowiedzi na skargę organ wydający interpretację wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji.

5. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Wskazał, że w zaskarżonej interpretacji zasadnie stwierdzono, iż w wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. W związku z tym otrzymanie przez jednego spadkobiercę od drugiego spadkobiercy w wyniku działu spadku kwoty ekwiwalentnej do wartości posiadanego przez niego udziału w spadku nie powoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

Zaznaczył, że w sprawie dokonano zniesienia współwłas...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »