Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

29.06.2016

NSA. Sprzedaż nieruchomości w wykonaniu obowiązku spadkobiercy bez PIT

Obowiązek podatkowy z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w warunkach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT nie powstaje w stosunku do spadkobierców zobowiązanych do zbycia nieruchomości na podstawie umowy przyrzeczonej, o której mowa w art. 389 i art. 390 Kodeksu cywilnego dokonanego jako konsekwencja umowy przedwstępnej zawartej przez spadkodawcę, niezobowiązanego do zapłaty podatku, o ile termin zawarcia umowy przyrzeczonej nastąpiłby wcześniej, niż 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, tj. z chwilą otwarcia spadku - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Maciej Jaśniewicz, NSA del. Danuta Małysz, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. B.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 859/13 w sprawie ze skargi B. B.-G. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2013 r. nr ITPB1/415-609a/13/DP w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych:

  1. uchyla zaskarżony wyrok w całości,
  2. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2013 r. nr ITPB1/415-609a/13/DP w całości,
  3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz B. B.-G. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. B. - G. (zwanej dalej skarżącą) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że we wniosku o udzielenie interpretacji z dnia 27 maja 2013 r. skarżąca wskazała, iż aktem notarialnym z dnia 24 maja 2011 r. ojciec skarżącej zawarł przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości. Umowa przedwstępna zawierała istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Ojciec skarżącej był właścicielem nieruchomości przez okres dłuższy niż 5 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. W dniu 11 lipca 2011 r. ojciec skarżącej zmarł. Postanowieniem z dnia 28 października 2011 r. spadek po zmarłym ojcu nabyła skarżąca oraz jej brat, każdy po 1/2 części. W dniu 10 stycznia 2012 r. wraz z bratem skarżąca złożyła we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenie na druku SD-Z2 o zwolnieniu nabycia spadku od podatku od spadków i darowizn. Do spadku wchodziło prawo własności nieruchomości objęte powyższą umową przedwstępną o pow. 12.5030 ha, a także obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] - w terminie do dnia 5 maja 2013 r. - który został określony w umowie przedwstępnej.

W związku z powyższym we wniosku skarżąca zapytała, czy realizując postanowienia umowy przedwstępnej i zawierając umowę sprzedaży nieruchomości skarżąca oraz jej brat zostaną zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od jej ustawowego dziedziczenia?

Skarżąca przedstawiając własne stanowisko, wskazała, że nie powinni wraz z bratem płacić podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od jej nabycia, ponieważ umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości zawarta została przez ich ojca. Jako spadkobiercy zostali bezwarunkowo zmuszeni do wywiązania się z obowiązku sprzedaży nieruchomości. Gdyby ich ojciec nie umarł i dokonał sprzedaży nieruchomości w terminie określonym w akcie notarialnym, podatek dochodowy nie wystąpiłby.

3. Organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Podniósł, że jeżeli spadkodawca zawarł przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości i zmarł przed zawarciem umowy przenoszącej własność, należy uznać, iż z chwilą jego śmierci podmiotem prawa własności tej nieruchomości stali się spadkobiercy. Zbywcą nieruchomości po śmierci spadkodawcy będą spadkobiercy i to oni będą podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy uzyskują przychód ze zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zmianami - dalej: u.p.d.o.f.). Bez znaczenia jest to, że zawarcie umowy przenoszącej własność jest skutkiem wykonania zobowiązania umownego, którego stroną był spadkodawca, gdyż zbywcą jest spadkobierca.

Jak wynika bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f. - źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Zatem dochód ze sprzedaży 1/2 części udziału w nieruchomości, nabytej przez skarżącą w drodze spadku po zmarłym ojcu, podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.

Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu interpretacyjnego skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi organ interpretacyjny stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.

4. Powyższej interpretacji skarżąca zarzuciła naruszenie m.in.:

  • art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) u.p.d.o.f. - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku od odpłatnego zbycia nieruchomości, gdy zbycie nieruchomości ma nastąpić wyłącznie na skutek wykonania przedwstępnej umowy sprzedaży, zawartej przez spadkodawcę (ojca skarżącej);
  • art. 390 § 1 i 2 k. c. - poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na pominięciu okoliczności, że w razie uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej, zaś wyrok wydany przez sąd zastępuje tą umowę. Skarżąca nie może zatem uchylić się od zawarcia umowy, z której wynika obowiązek podatkowy.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę podkreślił, że organ dokonał interpretacji w sposób prawidłowy. Jeżeli bowiem spadkodawca zawarł przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości i zmarł przed zawarciem umowy przenoszącej własność, należy uznać, że z chwilą jego śmierci podmiotami prawa własności tej nieruchomości stali się spadkobiercy. Zbywcą nieruchomości po śmierci spadkodawcy będą spadkobiercy i to oni są podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych. To spadkobiercy uzyskują przychód ze zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Bez znaczenia jest, że zawarcie umowy przenoszącej własność jest skutkiem wykonania zobowiązania umownego, którego stroną był spadkodawca, gdyż zbywcą jest spadkobierca. Sprzedaż udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, że powoływana w skardze argumentacja dotyczy stosunku zobowiązaniowego, który jest poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Wskazał, że organ prawidłowo uznał, iż zawarcie umowy przyrzeczonej pozostaje bez wpływu na treść obowiązku podatkowego. Sąd nie podzielił argumentów skarżącej, że nie ma prawnej możliwości zmodyfikowania umowy przedwstępnej.

6. Powyższy wyrok skarżąca zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie:

  • prawa materialnego, a mianowicie:
  1. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) - c) u.p.d.o.f. - poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca zobowiązana będzie do zapłaty podatku od odpłatnego zbycia nieruchomości w sytuacji, gdy zbycie nieruchomości ma nastąpić wyłącznie na skutek wykonania przedwstępnej umowy sprzedaży, zawartej przez ojca skarżącej - spadkodawcę;
  2. art. 390 § 1 i 2 k.c.- przez jego niezastosowanie polegające na pominięciu, że w razie uchylenia się przez skarżącą od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona może dochodzić przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej, a wydany przez sąd wyrok zastępuje tę umowę. W konsekwencji, skarżąca nie może uchylić się od zawarcia umowy, z której wynika obowiązek podatkowy;
  • przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
  1. art. 121 § 1 oraz art. 120 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. - dalej: ord. pod.) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady praworządności, polegające na pozostawieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w obrocie prawnym interpretacji, której treść pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa, co w sposób oczywisty narusza wiążącą organ zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
  2. art. 14c) ord. pod. - przez niepełną ocenę stanowiska podatnika, wadliwe uzasadnienie prawne tej oceny i wydanie interpretacji na podstawie niepełnej analizy elementów stanu faktycznego, w tym pominięcie faktu związania skarżącej przez jej ojca przedwstępną umową sprzedaży nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o:

  • uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie,
  • zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu.

7. Należy zgodzić się ze skarżącą, że sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na to, iż obowiązkiem organu interpretacyjnego było - zgodnie z art. 14c § 1 ord. pod. - uwzględnienie w interpretacji wyczerpującego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku oraz dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy. Sąd pierwszej instancji pominął, że obowiązkiem organu interpretacyjnego było dokonanie oceny wszystkich elementów prz...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »