Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Sprawy codzienne: spadki i darowizny, najem prywatny, nieruchomości, kupno-sprzedaż

22.10.2019

NSA. RODO: Bank musi usunąć dane niedoszłego kredytobiorcy

Z uzasadnienia: Cel oceny zdolności kredytowej stanowi ocena zdolności do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, co ma charakter czynności wstępnej do zawarcia stosownej umowy. Dalsze przetwarzanie danych uzyskanych w celu oceny zdolności kredytowej, w przypadku nie zawarcia stosownej umowy pozostawałoby w oderwaniu od celu dla którego dane te uzyskano. (...) niedopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych na przyszłość, a także na potrzeby budowy oceny zdolności kredytowej innych podmiotów, jeżeli nie można zrekonstruować wyraźnej podstawy prawnej takich działań. 

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2221/16 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 12 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2221/16) oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. (zwanego dalej Bankiem lub skarżącym) na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] października 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że 23 stycznia 2014 r. M. S. za pośrednictwem strony internetowej złożył wniosek kredytowy. W dniach 2 października 2013 r. i 14 maja 2014 r. Bank dokonał weryfikacji wiarygodności zdolności kredytowej w [...] S.A. z siedzibą w W. (zwanym dalej [...]) na podstawie złożonych przez wnioskodawcę pisemnych upoważnień - "Zgoda na weryfikację (w [...] i innych bazach)", udostępniając jednocześnie dane osobowe wnioskodawcy do [...]. Z wyjaśnień przedłożonych przez Bank wynika, że 19 maja 2014 r. - osobiście w oddziale Banku oraz 11 lipca 2014 r. - telefonicznie za pośrednictwem infolinii M. S. złożył wniosek o usunięcie zapytań kredytowych dokonanych przez Bank w [...]. W odpowiedzi Bank uznał, że nie ma podstaw prawnych do usunięcia wskazanych zapytań. Z kolei [...] w złożonych wyjaśnieniach wskazał, iż przetwarza dane przekazane przez Bank w związku ze złożonymi zapytaniami kredytowymi (trzy: 2 października 2013 r., 23 stycznia 2014 r. i 14 maja 2014 r. ) i zarządzaniem klientem (dwa: 7 stycznia 2014 r. i 20 lutego 2014 r.). Informacja o liczbie i częstotliwości składanych wniosków przez klienta jest z kolei istotną informacją w procesie oceny zdolności i analizy ryzyka kredytowego dokonywanej przed udzieleniem kredytu danej osobie.

M. S. wniósł skargę do Generalnego Inspektora Danych Osobowych na odmowę usunięcia jego danych osobowych przetwarzanych przez [...] w zakresie zapytań kredytowych z 2 października 2013 r., 23 stycznia 2014 r., 14 maja 2014 r.

Decyzją z [...] lutego 2016 r. Generalny Dyrektor Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 12 ust. 2, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2135 ze zm.) nakazał [...] S.A. w W. usunięcie danych osobowych M. S. w zakresie zapytań kredytowych z 2 października 2013 r., 23 stycznia 2014 r., 14 maja 2014 r., przetwarzanych przez [...] S.A. w W.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Bank.

Decyzją z [...] października 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 12 pkt 2 i art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 22 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ, przekazanie danych osobowych przez Bank do [...] nastąpiło w związku z art. 105 ust. 4 Prawa bankowego i dla legalności tego udostępnienia zgoda M. S. nie była wymagana. Art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, na którą powołuje się [...], jedynie ogólnie reguluje prawo banków do oceny zdolności kredytowej i oceny ryzyka kredytowego. Nie stanowi natomiast o dopuszczalności przetwarzania danych osobowych dotyczących zapytań kredytowych. Nie wynika z niego umocowanie dla [...] do przetwarzania danych osobowych pozyskanych uprzednio w ramach zapytań kredytowych, po dokonaniu weryfikacji zdolności kredytowej osoby ubiegającej się o kredyt. Uznanie bowiem takiego procesu przetwarzania danych za legalny wymaga podstawy prawnej, której nie stanowią regulaminy ani umowy zawierane między poszczególnymi instytucjami a bankami. Ponadto z wyjaśnień Banku wynika, że cele, do których dane te są wykorzystywane przez [...] - analizy statystyczne wykorzystywane przy sporządzaniu raportów, służą przygotowaniu i realizacji oferty proponowanej przez [...]. Związane są więc z celem głównym gromadzenia danych przez [...] nie zaś Bank i są związane z jego działalnością podstawową, dla której dane te są pozyskiwane, a ponadto wpływają na sytuację wnioskodawcy (jego zdolność kredytową). Nie są to więc cele jedynie statystyczne, o których mowa w art. 26 ust. 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Zdaniem organu, przetwarzanie danych osobowych związanych z zapytaniami, które nie zakończyły się przyznaniem kredytu, dla celów realizacji działań banków, w tym oceny zdolności kredytowej oraz użyteczności tych danych w modelach scoringowych nie może mieć miejsca w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy. Takie działanie prowadziłoby bowiem do rozszerzającej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 5 kontrastującej z dyspozycją art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy. Cel, jakim jest weryfikacja danych wnioskodawcy w [...] w kontekście jego zdolności kredytowej, został osiągnięty niezależnie od faktu, czy proces taki zakończył się zawarciem umowy o udzielenie kredytu. Zebrane dane powinny natomiast zostać usunięte, zanonimizowane lub też przekazane podmiotowi uprawnionemu ustawowo do ich przejęcia od administratora. Gromadzenie zaś takich danych w wieloletniej perspektywie "na przyszłość" nie znajduje oparcia w przepisach ustawy.

Skargę na powyższą decyzję złożył Bank, zarzucając jej naruszenie art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 50, art. 70 i art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, a także art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 i art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Jak podkreślono w skardze, bez danych na temat złożonych przez klienta wniosków kredytowych w innych bankach, bank udzielający kredytu nie będzie mógł w pełni ocenić wiarygodności kredytowej klienta i tym samym zrealizować obowiązku wynikającego z art. 70 ust. 1 Prawa bankowego. Organ nie odniósł się zaś do kwestii konieczności przetwarzania informacji o zapytaniach kredytowych oraz wpływu tych informacji na potrzeby tworzenia modeli scoringowych.

Uczestnik postępowania [...] w piśmie z 20 czerwca 2017 r. poparł skargę Banku, dodatkowo wskazując, że podczas kontroli w dniach 18 - 22 sierpnia 2014 r. przeprowadzonej w [...] organ nie miał wątpliwości co do zasadności przechowywania danych o zapytaniach.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał na wstępie na art. 7 pkt 2 i art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz art. 105 ust. 4 i art. 105a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 128 ze zm. - zwanej dalej Prawem bankowym). W świetle tych przepisów za zasadne uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko organu, że w sytuacji, gdy w następstwie złożenia wniosku kredytowego nie dochodzi do zawarcia umowy kredytowej z bankiem, brak jest przesłanek ustawowych legalizujących dalsze przetwarzanie przez bank danych osobowych niedoszłego klienta. Jak podkreślił Sąd, w następstwie złożenia wniosków Bank oraz [...] byli uprawnieni w świetle art. 105a ust. 1 Prawa bankowego do przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy w celu oceny jego zdolności kredytowej. W sytuacji jednak, gdy w wyniku podjętych czynności sprawdzających nie doszło do zawarcia umowy kredytowej, odpadła przesłanka legalizująca dalsze przetwarzanie przez Bank i [...] danych osobowych wnioskodawcy. Pomiędzy wnioskodawcą a Bankiem nie zawiązał się bowiem żaden stosunek zobowiązaniowy, który w świetle art. 105a ust. 1 - 6 Prawa bankowego dawałby podstawę do dalszego przetwarzania jego danych osobowych przez Bank. Nie znajduje ono zatem obecnie podstawy w przepisach prawa i nie jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez Bank, a w szczególności podjęcia obrony przed ewentualnymi reklamacjami lub roszczeniami odszkodowawczymi. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy na pierwszym miejscu wymienia warunek, że przetwarzanie danych winno być niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów. Niedopuszczalne jest więc przetwarzanie danych osobowych niejako "na zapas", z założeniem, że mogą być one ewentualnie przydatne w przyszłości oraz z odwołaniem się przy tym do przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Gdyby uznać za zasadną argumentację Banku to mogłoby to prowadzić do błędnych wniosków, że banki są uprawnione dłużej przetwarzać dane osób, z którymi nie łączył je nigdy żaden stosunek prawny, niż dane osób z którymi doszło do zawarcia umowy kredytowej, a w stosunku do których mają zastosowanie ograniczenia wynikające z art. 105a Prawa bankowego. Zdaniem Sądu, odwoływanie się w tym wypadku do celów dowo...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »