Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Orzecznictwo podatkowe: Orzeczenia NSA i WSA

29.08.2017

NSA: Ochrona praw przedsiębiorcy leży w interesie publicznym

Z uzasadnienia: ...wartością chronioną, która determinuje w takim przypadku pojęcie interesu publicznego jest wolność działalności gospodarczej, o której mowa w art. 20 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), stanowiąca fundament ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno w interesie konkretnego przedsiębiorcy, jak i w interesie publicznym jest prowadzenie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w sposób swobodny, zgodny z prawem, wolny od utrudnień i komplikacji, nie znajdujących oparcia w przepisach prawnych.

TEZY

Z faktu, że strona postępowania, której dotyczą prawnie chronione tajemnice, na podstawie art. 133a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) wyraża zgodę na uczestniczenie w postępowaniu organizacji społecznej nie można wnioskować, że zgoda strony na udział organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym strony każdorazowo oznacza, że działanie tej organizacji w postępowaniu będzie zgodne z interesem strony; co najwyżej dopuszczalne jest domniemanie, że przez wyrażenie zgody strona uznaje, że udział organizacji społecznej w postępowaniu podatkowym przysłuży się jej interesom; organizacja społeczna nie może natomiast w trakcie postępowania nie uwzględniać celów statutowych oraz interesu publicznego, ze względu na które staje się stroną postępowania.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bogusław Wolas, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska-Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 219/14 w sprawie ze skargi R. [...] w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 7 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. o sygn. I SA/Gl 219/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. w C. (dalej: skarżąca lub Izba) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IS) z dnia 7 stycznia 2014 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r.:

(1) uchylił zaskarżone postanowienie;

(2) zasądził od Dyrektora IS na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gliwicach).

2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Gliwicach podał, że skarżąca pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ pierwszej instancji) o dopuszczenie do udziału w postępowaniach podatkowych prowadzonych w stosunku do prowadzącej działalność gospodarczą R. K. (dalej: podatniczka), w których organ pierwszej instancji decyzjami z dnia 17 lipca 2013 r. określił podatniczce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008 i 2009 oraz wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na te podatki. Od decyzji tych podatniczka wniosła odwołania.

W uzasadnieniu wniosku Izba podała, że od ponad 20 lat jest aktywnym uczestnikiem życia gospodarczego w północnym subregionie województwa śląskiego i zgodnie ze statutem, jednym z zadań organizacji jest reprezentowanie członków w zakresie ich działalności gospodarczej. W jej ocenie uwzględnienie wniosku leży w interesie społecznym mogącym dotyczyć innych przedsiębiorców zrzeszonych w Izbie. Organ pierwszej instancji orzekł w przedmiocie dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniach w zakresie swojej właściwości oraz przekazał Dyrektorowi IS wniosek w zakresie dotyczącym dopuszczenia do udziału w postępowaniach odwoławczych.

2.2. Odpowiadając na wezwanie Dyrektora IS do uzupełnienia braków formalnych wniosku, skarżąca przedłożyła dokumenty statut, wypis z KRS oraz zgodę podatniczki. Podała również, że jako organizacja samorządu gospodarczego reprezentuje interesy zrzeszonych przedsiębiorców w Izbie w zakresie uregulowanym w § 7 oraz § 8 Statutu. Podkreśliła, że przedsiębiorstwo podatniczki jest aktywnym przedsiębiorcą należącym do członków Izby od 2006 r.

2.3. Postanowieniem z dnia 23 października 2013 r. Dyrektor IS odmówił dopuszczenia skarżącej do udziału na prawach strony w prowadzonych w stosunku do podatniczki postępowaniach odwoławczych. Jako podstawę prawną podano art. 216, art. 133a § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: o.p.).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor IS podał, że powołanie się we wniosku na cele statutowe organizacji społecznej, polegające między innymi na reprezentowaniu interesów gospodarczych zrzeszonych w niej przedsiębiorców oraz ich związków w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności wobec organów państwowych oraz ogólne określenie, że interes publiczny może dotyczyć innych przedsiębiorców zrzeszonych w Izbie, nie jest wystarczającą przesłanką do dopuszczenia tej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu podatkowym. Podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła argumentów przemawiających za powiązaniem przedmiotu postępowań odwoławczych prowadzonych wobec podatniczki z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Ocenił, że podane przez skarżącą okoliczności są ogólne i nie pozwalają na uznanie, że został wykazany związek pomiędzy celami statutowymi, a interesem społecznym. Natomiast postępowania odwoławcze prowadzone w stosunku do podatniczki mają charakter indywidualny, a skutki ich rozstrzygnięcia mogą wystąpić tylko w stosunku do strony, a nie wobec większej grupy przedsiębiorców. Indywidualny charakter sprawy jest na tyle jednoznaczny, że wyklucza spełnienie przesłanki interesu społecznego.

2.4. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora IS. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133a o.p. poprzez nieuzasadnione, błędne i arbitralne uznanie, iż dopuszczenie skarżącej do udziału w postępowaniu nie jest uzasadnione celami statutowymi Izby oraz nie przemawia za tym interes publiczny.

2.5. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. Dyrektor IS, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 o.p., utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 23 października 2013 r. Odwołując się do art. 133a § 1 o.p. podał przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu stwierdzając, że muszą one wystąpić łącznie. Podkreślił, że organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych; winna wykazać - konkretnie i szczegółowo - interes publiczny w tym postępowaniu, uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu publicznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu publicznego. W konkluzji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniach podatkowych toczących się względem podatniczki. Podał, że postanowienia statutu skarżącej zostały sformułowane ogólnie i nie da się z nich wyprowadzić wniosku, że pomiędzy jej celami statutowymi a przedmiotem prowadzonych postępowań istnieje powiązanie merytoryczne uzasadniające udział skarżącej w tych postępowaniach na prawach strony. Podał, że wprawdzie w statucie skarżącej postanowiono, iż do jej zadań należy "reprezentowanie interesów gospodarczych zrzeszonych w niej przedsiębiorców oraz ich związków w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności wobec organów państwowych i samorządu terytorialnego" oraz "organizowanie pomocy Członkom Izby w rozwiązywaniu problemów ekonomicznych, organizacyjnych i prawnych dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej", to jednak – jego zdaniem - okoliczność ta nie upoważnia skarżącej do występowania w sprawie na prawach strony. Udział organizacji społecznej w postępowaniu nie może bowiem służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym.

W ocenie Dyrektora IS z pism składanych przez skarżącą można wnioskować, że w przedmiotowych postępowaniach podatkowych zamierza występować w charakterze pełnomocnika podatniczki, którego zadaniem jest reprezentowanie jej interesów, czuwanie nad prawidłowością przebiegu postępowania i dbanie o to, aby w postępowaniu nie zostały naruszone jej prawa, a nie jako reprezentant interesu publicznego. Podkreślił, że aby zidentyfikować problem "pustych" i nierzetelnych faktur i podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie tej patologii życia gospodarczego potrzeba czegoś więcej niż czuwania nad przebiegiem indywidualnego postępowania, w którym ten problem wystąpił. Wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że jednym z celów działalności statutowej Izby jest przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym i podejmowanie działań mających na celu eliminowanie patologicznej praktyki wystawiania "pustych" faktur; nadto skarżąca nie wykazała, że posi...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »