Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

16.02.2016

NSA. Nota odsetkowa jako dowód na odpłatność pożyczki

Z uzasadnienia: Spółka nie poniosła żadnych kosztów w związku z udostępnieniem jej przez kontrahenta środków pieniężnych. To oznacza, że korzystała z nich nieodpłatnie. Z tego tytułu spółka osiągnęła przychód z działalności gospodarczej w postaci wartości otrzymanych nieodpłatnie świadczeń. Nota odsetkowa, która nie rodzi żadnych skutków prawnych (bo nie wskazuje terminu zapłaty, ani rygoru) nie świadczy bowiem o tym, że kontrahent rzeczywiście domaga się zwrotu odsetek, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie domagał się on zapłaty jakiejkolwiek raty należności głównej, jakiejkolwiek części odsetek (wynagrodzenia), a w końcu całą należność główną umorzył.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Tomasz Adamczyk, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "K." sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 67/13 w sprawie ze skargi "K." sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej w działalności gospodarczej za 2010 r.:

1) oddala skargę kasacyjną,
2) zasądza od "K." sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r., I SA/Rz 67/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę "K." sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej w działalności gospodarczej za 2010 r.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ ustalił, iż spółka (pożyczkobiorca) zawarła z A.Ltd. z siedzibą na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych (pożyczkodawcą) umowy pożyczek. Umowy przewidywały odpłatność pożyczki - oprocentowanie w wysokości 6,5% rocznie, zastrzeżono również kary umowne "w przypadku opóźnienia w spłacie według umowy". W dniu 29 października 2010 r. pomiędzy pożyczkodawcą, a pożyczkobiorcą zawarto porozumienia, na podstawie których umorzono udzielone pożyczki.

W złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) spółka wykazała kwoty umorzonych należności głównych. Brak było jednak jakichkolwiek dowodów potwierdzających naliczanie lub zapłatę odsetek, które stanowiły wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału.

Spółka wyjaśniła, że odsetki nie zostały zapłacone, ponieważ nie były naliczane przez pożyczkodawcę, nie przedstawiła jakichkolwiek wezwań lub żądań pożyczkodawcy dotyczących zapłaty odsetek.

Organ podatkowy I instancji przyjął, że pomimo zastrzeżenia w umowach oprocentowania, spółka w rzeczywistości nie poniosła żadnych kosztów w postaci odsetek - uzyskała w ten sposób przysporzenie.

Decyzją z dnia 10 lipca 2012 r. organ zwiększył wysokość wykazanego przez spółkę przychodu o korzyść majątkową w wysokości odsetek, jakie musiałaby zapłacić od zaciągniętego w tym okresie kredytu bankowego, co spowodowało zmniejszenie wysokości straty wykazanej przez spółkę w zeznaniu podatkowym.

3. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że nieustalenie w umowie pożyczki odpłatności (oprocentowania) lub faktyczny brak obowiązku zapłaty odsetek od udostępnionych środków skutkuje tym, iż pożyczkobiorca korzystający z cudzego kapitału nieodpłatnie uzyskuje określoną korzyść majątkową - porównywalną z odpłatnością w przypadku uzyskania/korzystania z kapitału za wynagrodzeniem.

4. Powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 199 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: ord. pod.), polegające na ustaleniu treści umowy w sposób sprzeczny z rzeczywistą wolą stron, niezwrócenie się do sądu powszechnego o ustalenie, czy umowa miała charakter odpłatny czy tez nieodpłatny;
- art. 199 w związku z art. 121 § 1 ord. pod., polegające na przyjęciu, że odmowa składania zeznań, będąca prawem strony, stanowi okoliczność obciążającą;
- art. 180 § 1 ord. pod. - przez odmówienie mocy dowodowej nocie odsetkowej z dnia 25 czerwca 2012 r.,
- art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. - przez przerzucenie na spółkę ciężaru wykazania nieodpłatności umowy, pomimo obowiązku w tym zakresie organu, niezwrócenie się do pożyczkodawcy o złożenie wyjaśnień lub przesłuchanie ich przedstawicieli w sytuacji, gdy organ przeczy okolicznościom wynikającym z dokumentów;
- art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz 654, dalej: u.p.d.o.p.) przez przyjęcie, że spółka uzyskała przychód w postaci nieodpłatnego korzystania ze środków finansowych, podczas gdy udzielone pożyczki były oprocentowane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę podzielił stanowisko organu, że ani w 2010 r., ani w latach poprzednich spółka nie poniosła żadnych kosztów w związku z udostępnieniem jej przez kontrahenta środków pieniężnych. To oznacza, że korzystała z nich nieodpłatnie. Z tego tytułu spółka osiągnęła przychód z działalności gospodarczej w postaci wartości otrzymanych nieodpłatnie świadczeń, tj. przychód, o którym mowa w art.12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p.

Sąd zaaprobował też sposób ustalenia przez organ wysokości tego przychodu zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. Odnosząc się do samej umowy pożyczki, sąd pierwszej instancji wskazał, że nie stanowi o naruszeniu art. 199a § 3 ord. pod. niewystąpienie przez organ do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa. Skoro organ nie miał wątpliwości co do faktu zawarcia przez strony odpłatnych umów pożyczki - nie kwestionował treści umów, wynikających z ich literalnego brzmienia. Nota odsetkowa zaś nie została zakwestionowana przez organ, a poddana ocenie jak każdy inny dowód. Nota stanowiła w istocie matematyczne wyliczenie kwoty odsetek w wysokości 6,5% od podanych kwot kapitału. Pomimo zawartego w piśmie sformułowania "wzywamy do zapłaty" nie dowodzi tego, że faktycznie spółka poniesie koszty z tytułu wynagrodzenia na rzecz pożyczkodawcy. Nota odsetkowa, która nie rodzi żadnych skutków prawnych (bo nie wskazuje terminu zapłaty, ani rygoru) nie świadczy o tym, że kontrahent rzeczywiście domaga się zwrotu odsetek, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie domagał się on zapłaty jakiejkolwiek raty należności głównej, jakiejkolwiek części odsetek (wynagrodzenia), a w końcu całą należność główną umorzył.

6. Powyższy wyrok spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie:

- przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji administracyjnej i nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. i uznanie, że organ wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy w sytuacji, gdy organ nie zwrócił się do pożyczkodawcy o złożenie wyjaśnień, ani nie przesłuchał jego przedstawicieli, co było kluczową okolicznością z punktu widzenia ustalenia odpłatności bądź nieodpłatności zawartej umowy pożyczki;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji administracyjnej i nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przez organ art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. To ostatnie naruszenie nastąpiło poprzez dokonanie oceny dowodów, która jest sprzeczna z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego. W szczególności wskazać należy odmówienie wiarygodności nocie odsetkowej, która potwierdza, że umowy pożyczki z dnia 27 czerwca 2008 r. oraz z dnia 29 września 2008 r. były oprocentowane.
Nota ta jest podstawowym dowodem w sprawie, który to dowód jednocześnie wyraża wolę pożyczkodawcy domagania się zwrotu odsetek i tym samym przeczy ustaleniom organu o nieodpłatności zawartych umów pożyczek;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »