Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

26.09.2012

Nieujawnione źródła dochodów: Darowizna a stawka podatku

Jeśli np. w postępowaniu z nieujawnionych źródeł podatnik powoła się na otrzymaną darowiznę, a otrzymanie tej darowizny zostanie dowiedzione w tym postępowaniu, organy podatkowe mają obowiązek opodatkowania takiej darowizny według stawki 20%, a nie opodatkowania wydatków sfinansowanych taką darowizną według stawki 75%. Darowizny bowiem jako w ogóle nie objęte przepisami ustawy o PIT mogą, będąc tym samym "wolne od opodatkowania" w podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowić pokrycie dla poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Danuta Małysz, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych M. K. i Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 1032/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargi kasacyjne.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r., I SA/Łd 1032/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. (powoływanej dalej jako "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (powoływany dalej jako "Dyrektor IS") z dnia 16 września 2009 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów:

1) uchylił zaskarżoną decyzję;
2) zasądził od Dyrektora IS na rzecz skarżącej kwotę 5.117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
3) określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Łodzi):

2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Łodzi podał, że decyzją z dnia 16 września 2009 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 21 listopada 2008 r., ustalającą skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002, w kwocie 69.703 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 92.937 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., powoływanej dalej jako "O.p.") oraz art. 20 ust. 1 i 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.").

2.2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że poprzednio wydana w sprawie decyzja Dyrektora UKS z 5 września 2006 r. została uchylona decyzją organu odwoławczego z 31 stycznia 2008 r. i sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

2.3. Organy podatkowe oceniły, że źródłem finansowania wydatków w roku 2002 nie mogły być m.in. środki pieniężne pochodzące z niżej wymienionych darowizn oraz pożyczki:

1) kwota 7.500 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1997 r. od D. T. (matki skarżącej) - kwota ta podlegała opodatkowaniu, gdyż w 1997 r. kwota wolna od podatku dla l grupy podatkowej wynosiła 6.100 zł (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, Dz. U. z 1997 r. Nr 16 poz. 89 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.s.d.");
2) kwota 7.500 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1997 r. od S. T. (ojca skarżącej) - kwota ta podlegała opodatkowaniu, gdyż w 1997 r. kwota wolna od podatku dla l grupy podatkowej wynosiła 6.100 zł (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.);
3) kwota 3.800 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1997 r. od J. M. - kwota ta podlegała opodatkowaniu, gdyż w 1997 r. kwota wolna od podatku dla III grupy podatkowej wynosiła 3.100 zł (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d.);
4) kwota 7.500 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1998 r. od K. W. (babki skarżącej) - wprawdzie kwota wolna od podatku w 1998 r. dla l grupy podatkowej wynosiła 7.510 zł (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.), lecz kwota 5.000 zł przekazana skarżącej jako wnuczce w 1997 r. z okazji ślubu, spowodowała obowiązek zgłoszenia darowizny do opodatkowania (kumulacja kwot w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie - art. 9 ust. 2 u.p.s.d.);
5) kwota 5.600 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1998 r. od R. H. (ciotka obdarowanej) - kwota ta podlegała opodatkowaniu, gdyż w 1998 r. kwota wolna od podatku dla III grupy podatkowej wynosiła 3.820 zł (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d.);
6) kwota 5.600 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 1998 r. od S. S. (matki ciotki skarżącej); kwota ta podlegała opodatkowaniu, gdyż w 1998 r. kwota wolna od podatku dla III grupy podatkowej wynosiła 3.820 zł (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d.);
7) kwota 4.500 zł, pochodząca z darowizny otrzymanej w 2002 r. od J. M. - wprawdzie kwota wolna od podatku w 2002 r. dla III grupy podatkowej wynosiła 4.607 zł (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d.), lecz kwota 3.800 zł przekazana skarżącej w 1997 r. przez tego samego darczyńcę (zob. pkt 3), spowodowała obowiązek zgłoszenia tej darowizny do opodatkowania (kumulacja kwot w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie - art. 9 ust. 2 u.p.s.d.);
8) kwota 100.000 zł, pochodząca z pożyczki otrzymanej w 2002 r. od K. W. (babki skarżącej), która w 2002 r. podlegała opodatkowaniu (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 959 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.c.c.").

W ocenie organów podatkowych skarżąca nie wykazała, że środki te pochodziły ze źródeł uprzednio ujawnionych właściwym organom podatkowym lub wolnych od opodatkowania, zatem nie została spełniona przesłanka z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Wymienionych darowizn oraz pożyczki nie można zatem uznać za środki służące pokryciu wydatków poniesionych w 2002 r. W związku z powyższym, w ocenie organów podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia okoliczności faktycznych związanych z powyższymi umowami, badanie możliwości finansowych darczyńców, przesłuchiwanie świadków są bezprzedmiotowe. Równocześnie Dyrektor IS stwierdził, że wszystkie zarzuty przedstawione w odwołaniu, wskazujące na konieczność ustalania stanu faktycznego w przedstawionej powyżej kwestii oraz dotyczące naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie organów podatkowych, są bezpodstawne. Dyrektor IS uznał, że niezasadny jest również zarzut dotyczący uchylania się od wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie dysponowania odpowiednimi środkami w okresie poprzedzającym 2002 r. Wskazał, że Dyrektor UKS przeprowadził szczegółową analizę wydatków dokonanych przez podatniczkę i jej współmałżonka oraz analizę źródeł ich finansowania od roku 1997, w którym skarżąca zawarła związek małżeński. Podsumowując, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. art. 120, 121, 122, 123, 124, 125, 180, 187, 188, 200, 210 § 4 O.p., uznając, że organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organu, podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Łodzi (Sądem pierwszej instancji):

3.1. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata) wniosła skargę do WSA w Łodzi, w której zażądała uchylenia decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organy podatkowe oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła m.in. naruszenie:

1) art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., poprzez:

a) błędną wykładnię i przyjęcie, że z tego przepisu wynika, że to na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, iż posiadał w latach poprzedzających rok podatkowy, którego dotyczy decyzja, dochody na pokrycie poczynionych wydatków, a nie wystarczy uprawdopodobnienie osiąganych dochodów,
b) błędną wykładnię i przyjęcie, że kwoty uzyskane tytułem darowizny i pożyczki nie zgłoszone do opodatkowania, nie mogą stanowić pokrycia dla wydatków podatnika,
c) niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła osiągania dochodów pozwalających na pokrycie wydatków, choć przedstawiła w tym zakresie stosowne dowody, a organ mógł przeprowadzić dowody z osobowych źródeł dowodowych celem zweryfikowania wyjaśnień;

2) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 121, 122, 123, 124, 125, art. 180, 187 § 1, 188, 191, art. 200, 210 § 4 O.p., poprzez

a) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jeśli chodzi o zakwestionowane umowy darowizn otrzymanych przez małżonków, co nastąpiło bez przeprowadzenia w tym zakresie żadnych czynności dowodowych, w tym nie przesłuchano stron umów,
b) niewyjaśnienie, czy wydatki poczynione w 2002 r. znajdowały pokrycie w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich,
c) spekulowanie o rzeczywistym stanie rzeczy w miejsce rzetelnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności poprzez zakwestionowanie jakoby osoba studiująca i jej małżonek mogli korzystać z bieżącej pomocy rodziców i teściów, co powoduje, że posługiwanie się danymi statystycznymi nie jest właściwe,
d) naruszenie zasady zaufania poprzez kwestionowanie wszelkich wyjaśnień strony i opieranie się jedynie na odczuciach pracowników organu bez podejmowania dalszych czynności zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy (dotyczy to darowizn, pożyczek, prezentów, wygranych na gonitwach),
e) poprzez rozstrzygnięcie w zasadzie wszystkich wątpliwości na niekorzyść podatnika, w szczególności w zakresie posiadanych przez niego dochodów,
f) naruszenie zasady zaufania poprzez imputowanie pewnych okoliczności, w szczególności dotyczących błędnego wypełnienia oświadczeń, bez przesłuchania i dopytania w tym zakresie małżonków, mimo iż ci wyjaśniali, że pierwszy raz wypełniali takie oświadczenie i stąd mieli problemy z niewłaściwym jego zrozumieniem,
g) niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy organ podatkowy, mimo ustaleń sprzecznych z doświadczeniem i wiedzą życiową oraz logicznym rozumowaniem, co stanowi naruszenie art. 124 O.p., w szczególności co do posiadanych środków finansowych,
h) przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, w szczególności poprzez zakwestionowanie kwot darowizn i twierdzenie, że z uwagi na brak dowodu udzielenia takie zdarzenie nie mogło mieć miejsca,
i) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, w szczególności poprzez zakwestionowanie kwot uzyskanych tytułem pożyczki w kwocie 100.000 zł,
j) uchylanie się od wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności prowadzenie kontroli dotyczącej okresu 2002-2005 w miejsce czynności wyjaśniających zmierzających do precyzyjnego ustalenia, czy skarżąca nie dysponowała odpowiednimi środkami w okresie poprzedzającym 2002 r., których wszechstronne ustalenie warunkowało wydanie decyzji, której podstawą materialnoprawną był art. 20 ust. 3 p.d.o.f.,
k) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez niepodjęcie czynności dowodowych celem wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez skarżącą związanych z uczestnictwem na gonitwach na Służewcu, w szczególności niepodjęcie wymagających większego nakładu pracy wystąpienia do instytucji, na którą w piśmie z dnia 4 maja 2006 r. powoływał się T. W., choć organ odwoławczy już raz zwrócił uwagę na zasadność zweryfikowania tych okoliczności,
l) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym przyjęcie, że w okolicznościach sprawy wydatki małżonków należy ustalić w oparciu o dane statystyczne,
m) brak prawnego i faktycznego uzasadnienia decyzji, które w pierwszej części ma wyłącznie charakter sprawozdawczy, a w drugiej stanowi uzupełnienie braków w zakresie materiału dowodowego luźnymi ocenami formułowanymi przez kontrolujących, które nie mają nic wspólnego z doświadczeniem życiowym, na które się powołują, co więcej oceny te są nielogiczne i tendencyjne,
n) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez nieuznanie udzielonej skarżącej pożyczki bez podjęcia jakichkolwiek pogłębionych w tym zakresie czynności wyjaśniających,
o) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jeśli chodzi o pieniężne prezenty otrzymane na 25 urodziny.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty i ocenę okoliczności faktycznych przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (Sądu pierwszej instancji):

4.1. Sąd uznał, że skarga jest zasadna w zakresie nieuznania przez organy podatkowe jako źródło pokrycia wydatków roku podatkowego darowizn otrzymanych przez skarżącą oraz w zakresie dotyczącym zaliczenia do jej wydatków jedynie połowy kosztów nabycia nieruchomości, mimo że środki wydatkowane na ten cel - jak wynika z aktu notarialnego - pochodziły w całości z jej majątku odrębnego (odnośnie do drugiej kwestii w skargach kasac...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »