Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

17.07.2009

Orzecznictwo podatkowe: Odsetki od kredytu na wypłatę dywidendy są kosztem

Zaciągnięcie przez spółkę kredytu na wypłatę dywidendy należy taktować, jako wydatek związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), albowiem osiąganie zysku jest zarówno podstawowym celem funkcjonowania spółki akcyjnej, jak i wspólników, których kapitał zaangażowany jest w funkcjonowanie spółki i osiąganie przez nią przychodów.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Bogusław Dauter, NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M. P. ..." S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 571/07 w sprawie ze skargi "M. P. ..." S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego:

1) uchyla zaskarżony wyrok,
2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 10 kwietnia 2007 r. nr [...],
3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz "M. S. ..." S.A. poprzednia nazwa "M. P. ..." S.A. w S. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 571/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. S.A. w S. (dalej Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 4 czerwca 2007 r. w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Spółki na postanowienie Naczelnika K. Urzędu Skarbowego w B. z dnia 10 kwietnia 2007 r. w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 19 stycznia 2007 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W ubiegłym roku wypracowała ona zysk finansowy. W związku z planowaną uchwałą Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, Spółka zostanie zobowiązana do wypłaty dywidendy wynikającej z wypracowanego zysku na rzecz swoich akcjonariuszy. W uchwale Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy zostanie ustalona wysokość dywidendy oraz termin jej wypłaty. Termin wypłaty przypada na późniejsze miesiące roku podatkowego. W okresie pomiędzy podjęciem przedmiotowej uchwały, a wypłatą dywidendy, spółka wykorzystuje środki przeznaczone na wypłatę dywidendy na bieżącą działalność gospodarczą. Natomiast w terminie wypłaty dywidendy, w związku z niedoborem środków pieniężnych (zaangażowanych wcześniej w bieżącą działalność gospodarczą), Spółka zaciągnie kredyt bankowy na wypłatę dywidendy i będzie ponosiła koszty w postaci odsetek od zaciągniętego kredytu. W związku z powyższym zapytała, czy ponoszone przez nią wydatki na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego w związku z wypłatą dywidendy, będą stanowiły koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) - zwanej dalej u.p.d.o.p. na dzień spłaty odsetek. Zdaniem strony, wydatki ponoszone na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego w związku z wypłatą dywidendy stanowią w przedstawionym stanie faktycznym koszty uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Jednocześnie wskazała, że zapłacone odsetki od zaciągniętego kredytu przeznaczonego na wypłatę dywidendy nie są wymienione w zawartym w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., katalogu kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. Koszty w postaci odsetek od zaciągniętego na wypłatę dywidendy kredytu dotyczą jej działalności gospodarczej jako całości, a tym samym całości generowanych przez nią przychodów. Koszty te stanowią racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki, których celem jest osiągnięcie, zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Na poparcie przedstawionej argumentacji Spółka powołała pismo Ministra Finansów z dnia 15 marca 2002 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 482/97. Jednocześnie Spółka podniosła, że obowiązek wypłaty dywidendy wynika z art. 347 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.).

W skardze na decyzję organu odwoławczego strona zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez odmowę uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków spełniających przesłanki określone w tym przepisie, art. 56 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 Dyrektywy Rady z dnia 24 czerwca 1988 r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu 88/361/EWG (Dz. Urz. UE L Nr 178, s. 5, Dz. Urz. UE - sp. 10-1-10) - zwanej dalej Dyrektywą, art. 121 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej Ord. pod., poprzez złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, art. 210 § 4 Ord. pod., poprzez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i niedokonanie prawidłowej wykładni pojęć "zachowanie i zabezpieczenie" źródła przychodów, użytych w hipotezie przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 124 Ord. pod., poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się Dyrektor Izby Skarbowej podejmując decyzję.

W dodatkowo złożonym piśmie Spółka wskazała na stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 382/07.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Sąd pierwszej instancji - oddalając skargę - powołał się na art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. i wskazał, że kategorie zysku, czystego zysku i dywidendy nie są ze sobą tożsame. Czysty zysk stanie się dywidendą, gdy zostanie podjęta uchwała o przeznaczeniu tego zysku dla wspólników. O tym, czy zysk zostanie podzielony czy rozporządzony w inny sposób, decyduje walne zgromadzenie. Podział zysku (dywidenda) polega na podjęciu uchwały o przeznaczeniu go dla wspólników. Określenie zysku w sprawozdaniu finansowym, które musi być poddane badaniu biegłego rewidenta, daje informację o tym, że zysk jest oraz w jakiej wysokości. Podjęcie uchwały o podziale zysku powoduje, że od tego momentu wspólnik ma roszczenie o wypłatę zysku. Wypłacanie dywidendy w oderwaniu od wyników finansowych spółki jest niedopuszczalne. Zatem wypłata dywidendy nie jest ani przychodem, ani zabezpieczeniem, czy zachowaniem źródła przychodów. Odsetki związane z kredytem na ten cel nie są wydatkami stanowiącymi koszt, o jakim mowa w art. 15 ust.1 u.p.d.o.p. Akcjonariat czy spółka nie są źródłem przychodów. Spółka to podmiot, który dążąc do zysku prowadzi ukierunkowaną działalność. Ustawodawca przewidział, że takie ukierunkowanie wymaga wydatków i te jedynie wpisał w opodatkowanie (art. 15). Istotą jest ukierunkowanie działalności, konkretnie właśnie ponoszenie wydatków w celu. Wypłacanie dywidendy wynika z obowiązku spółki mającym swe źródło w niej samej, a nie w jej działalności ukierunkowanej na zysk. Niewątpliwie w sprawie skarżąca zaciągnęła kredyt, a co za tym idzie, poniosła wydatek na odsetki w celu wypłaty dywidendy. Odrębną kwestią w tym wypadku było wydatkowanie kwoty uchwalonej z wygospodarowanego zysku spółki na dywidendę. Odrębną to, czy te wydatki stanowiły koszt uzyskania przychodu. Przedmiotem interpretacji były odsetki od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy.

W ocenie WSA, ponoszenie wydatków na spłatę odsetek od kredytu zaciągniętego na wypłatę dywidendy, było konieczne (racjonalne) jedynie ze względu na zobowiązanie mające swe źródło w uchwale o podziale realnie istniejącego zysku, a nie miało związku z uzyskaniem (możliwością uzyskania) przychodu, gdyż nie można powiązać możliwości uzyskania przychodu z istniejącym akcjonariatem, który nie jest również źródłem uzyskania przychodu. Wręcz odwrotnie. Wypłata dywidendy dla akcjonariuszy jest ich zyskiem, który jest celem inwestowania w akcje spółki. Wydatek ten jest skutkiem ulokowania pieniędzy akcjonariuszy w spółce, a nie odwrotnie.

Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 382/07, gdyż uznał, że również sama w sobie płynność finansowa spółki nie jest celem, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Jakkolwiek brak płynności finansowej może prowadzić do ograniczenia dyspozycji pieniężnej, a nawet likwidacji przedsiębiorstwa, to jednak nie łącząc się z konkretną działalnością ukierunkowaną na zysk, pozostaje jedynie jako stan finansów spółki. Zaciągnięcie kredytu na wypłatę dywidendy, nawet podyktowane zachowaniem płynności finansowej spółki, pozostaje nadal wydatkiem nie spełniającym warunku określonego celu będącego podstawą zastosowania art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Za bezzasadne uznał Sąd pierwszej instancji zarzuty oparte na art. 56 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zw. z art. 1 ust. 1 Dyrektywy. Wskazał, że w wyrokach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości czytamy, iż aby uregulowania krajowe mogły być uznane za zgodne z postanowieniami Traktatu dotyczącymi swobodnego przepływu kapitału, nierówne traktowanie winno dotyczyć sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne bądź winno być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Artykuły 56 TWE i 58 TWE powinny być interpretowane w ten sposób, że sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, iż w przypadku obniżenia kapitału zakładowego kwota uzyskana z wykupu akcji wypłacona akcjonariuszowi będącemu nierezydentem opodatkowywana jest tak, jak wypłata dywidend, bez prawa do odliczenia kosztów nabycia tych akcji, podczas gdy ta sama kwota wypłacona akcjonariuszowi będącemu rezydentem opodatkowywana jest tak jak zyski kapitałowe, z prawem do odliczenia kosztów nabycia. Artykuły 43 i 56 TWE należy interpretować w ten sposób, iż gdy Państwo Członkowskie stosuje system zapobiegania lub zmniejszania opodatkowania kaskadowego lub podwójnego opodatkowania w wymiarze ekonomicznym w przypadku dywidend wypłaconych na rzecz rezydentów przez spółki będące rezydentami, powinno ono traktować w taki sam sposób dywidendy wypłacone rezydentom przez spółki niebędące rezydentami.

Podniósł, że przepisy art. 56 i 58 TWE zakazują państwu członkowskiemu stanowienia takich przepisów podatkowych, które przyznają podatnikowi (podlegającemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w tym państwie) prawo do zaliczenia na poczet podatku należnego od dywidendy kwoty podatku dochodowego od osób prawnych uiszczonej przez spółkę wypłacającą dywidendę, obliczonej według stawki opodatkowania znajdującej zastosowanie w tym państwie tylko w przypadku, gdy spółka ta ma siedzibę w tym samym państwie członkowskim. Wskazał, że art. 57 ust. 1 TWE musi być interpretowany w ten sposób, że art. 56 TWE nie stoi na przeszkodzie stosowaniu przez państwo członkowskie przepisów obowiązujących w dniu 31 grudnia 1993 r., które przewidując w odniesieniu do akcjonariusza otrzymującego dywidendy od spółki będącej rezydentem opodatkowanie według stawki równej połowie średniej stawki podatku, jednocześnie w odniesieniu do akcjonariusza otrzymującego dywidendy od spółki z siedzibą w państwie trzecim, w której posiada on dwie trzecie kapitału zakładowego, przewidują opodatkowanie według zwykłej stawki podatku dochodowego.<...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »