Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

22.08.2008

Kary, grzywny i inne opłaty sankcyjne

W działalności gospodarczej dość często zdarzają się sytuacje, w których na podatników nakładane są różnego rodzaju kary lub grzywny. Po uiszczeniu kwoty wynikającej z tego typu tytułów, bardzo często pojawia się problem, jak prawidłowo podatkowo zakwalifikować zapłaconą karę. Dodatkowa trudność wynika także z faktu, że nie zawsze ustawodawca posługuje się słowem „kara” czy „grzywna” w odniesieniu do kwot mających wywołać określony skutek podatkowy.

Niniejszy artykuł kładzie przede wszystkim nacisk na zasady zaliczania kar i grzywien do kosztów uzyskania przychodów na gruncie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.; dalej: ustawa o PDOP). Zaznaczyć jednak należy, że większość poczynionych poniżej uwag będzie także aktualna dla osób fizycznych prowadzących działalności gospodarczą, do których zastosowanie będzie miała ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.; dalej: ustawa o PDOF).

Ze względu na możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, na gruncie ustaw podatkowych możemy wyróżnić następujące opłaty sankcyjne:

- koszty egzekucyjne związane z niewykonaniem zobowiązań;
- orzeczone grzywny i kary;
- kary umowne i odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązań;
- opłaty sankcyjne sensu stricto.

Koszty egzekucyjne

W przypadku, gdy strony nie regulują zobowiązań wynikających z łączących je umów, bardzo często ściągnięcie tych roszczeń następuje na drodze egzekucji komorniczej. Egzekucja należności może być prowadzona m.in. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, gdy mamy do czynienia z należnościami wynikającymi z umów cywilnoprawnych lub na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku należności o charakterze publicznoprawnym.

W przypadku prowadzenia egzekucji przez komornika, każda ze stron (dłużnik i wierzyciel) może być zobowiązana do pokrycia wydatków związanych ze ściągnięciem należności. Zgodnie z art. 39 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, z późn. zm.), komornikowi należy się zwrot wydatków gotówkowych poniesionych w trakcie egzekucji. Na pokrycie tych wydatków komornik może żądać zaliczki od strony, która wniosła o dokonanie tej czynności. Tego typu koszty poniesione przez wierzyciela stanowić będą zawsze koszt uzyskania przychodów, ponieważ wypełniona zostanie dyspozycja art. 15 ust. 1 ustawy o PDOP, a mianowicie są to koszty związane z osiągnięciem przychodu i nie znajdują się w katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy (odpowiednio art. 22 ust. 1 ustawy o PDOF).

Jeśli chodzi zaś o koszty egzekucyjne ponoszone przez drugą stronę, czyli przez dłużnika, to sytuacja jest odmienna. Na podstawie art. 770 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), dłużnik ponosi koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Przykładami takich kosztów mogą być miedzy innymi:

- koszty sądowe;
- koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika;
- opłata stosunkowa pobierana przez komornika w wysokości 15 % wartości wyegzekwowanych należności.

O możliwości zakwalifikowania powyższych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, zastosowanie znajdzie przepis art. 16 ust. 1 pkt 17 ustawy o PDOP (odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 14 ustawy o PDOF). Zgodnie z regułą tam zawartą, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów postępowania egzekucyjnego związanych z niewykonaniem zobowiązań - zarówno o charakterze cywilnoprawnym jak i publicznoprawnym.

Kary i grzywny

W trakcie prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorca może być także zobowiązany do uiszczenia różnego rodzaju kar i grzywien. Podstawą ich nakładania mogą być między innymi przepisy ogólnie obowiązujące, jak np. przepisy Kodeksu karnego, karnego skarbowego, przepisy w postępowaniu administracyjnym, a także w spawach o wykroczenia.

Wydatki takie co do zasady ponoszone są w związku z prowadzoną działalnością, nie zawsze jednak można im przypisać związek z osiągnięciem przychodu, konsekwencją czego będzie co do zasady brak możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodu. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że omawiane wydatki nie zawsze muszą mieć postać kary lub grzywny.

Istotna jest tu bowiem nie sama nazwa danego wydatku, lecz jego charakter oraz związek z przychodem.

Zgodnie z koncepcją przyjętą przez ustawodawcę, kary i grzywny nałożone na podatnika zarówno w postępowaniu karnym, karnym skarbowym czy administracyjnym nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Przesądza o tym art. 16 ust. 1 pkt 18 ustawy o PDOP (i odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 15 ustawy o PDOF).

Kolejnym typem kar, jakie mogą być nałożone na podatnika są kary związane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.; dalej: KP), a w szczególności zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z dyspozycją art. 207 KP, na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. W przypadku naruszenia tego obowiązku pracodawca może zostać ukarany przez inspe...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »