Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

18.07.2007

Umorzenie udziałów w spółce z o.o.

Umorzenie udziałów w świetle prawa handlowego

Przez udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością rozumie się ogół praw i obowiązków wspólnika,1) które wiąże się nierozerwalnie z udziałem kapitałowym w spółce. Według jednolitego poglądu doktryny skutkiem umorzenia jest utrata członkostwa wspólnika w spółce albo jego zasadnicza modyfikacja. Uzależnione jest to od rozmiaru umorzenia.2) Efektem umorzenie udziałów jest prawna likwidacja (unicestwienie) niektórych udziałów w kapitale zakładowym.3)

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.; dalej: k.s.h.) w § 1 art. 199 przewiduje, że udział może być umorzony dobrowolnie lub przymusowo. Umorzenie dobrowolne polega na nabyciu udziału przez spółkę za zgodą wspólnika, przymusowe zaś — na nabyciu bez tej zgody. Zasadą jest, że udział w każdym z ww. przypadków może być umorzony jedynie w przypadku, gdy umowa spółki zawiera klauzulę umorzeniową, tj. zapis pozwalający na dokonanie umorzenia udziału. W przypadku, gdy umowa nie zawiera takiego zapisu — umorzenie będzie dopuszczalne dopiero po uprzedniej zmianie umowy spółki.4)

Dla umorzenia dobrowolnego wystarczy, że umowa w ogóle przewiduje możliwość umorzenia udziału, dla skuteczności wpisu o przymusowym umorzeniu udziału koniecznym jest, aby umowa ta określała przesłanki oraz tryb takiego umorzenia.5)

Pamiętać należy, że umorzenie udziału nastąpić może nie wcześniej niż po wpisie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego.

Szczególnym przypadkiem umorzenia przymusowego jest tzw. umorzenie automatyczne, zwane również warunkowym. Kodeks spółek handlowych w § 4 art. 199 stanowi, że w umowie spółki można zawrzeć postanowienie, zgodnie z którym udział ulega umorzeniu bez uchwały zgromadzenia wspólników, jeżeli ma miejsce ściśle określone zdarzenie. W przypadku takiego umorzenia to zarząd spółki, a nie zgromadzenie wspólników zobligowany jest niezwłocznie powziąć uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego — chyba że umorzenie to następuje z czystego zysku.

Warto zauważyć, że przepisów o umorzeniu przymusowym, stosownie do ust. 2 art. 5 Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. Nr 118, poz. 561, z późn. zm.), nie stosuje się do udziałów należących do Skarbu Państwa.

Umorzenie udziałów może nastąpić bądź w drodze obniżenia kapitału zakładowego, bądź z czystego zysku (tzw. buy-back). Umorzenie udziałów w drodze obniżenia kapitału zakładowego uzależnione jest, stosownie do art. 264 § 1 k.s.h., od zgody albo zaspokojenia wierzycieli spółki.

Co do zasady umorzenie udziału jest odpłatne. W przypadku umorzenia przymusowego (w tym automatycznego) i warunkowego otrzymywane przez wspólnika wynagrodzenie powinno być równe lub wyższe równowartości tzw. wartości bilansowej udziału.6)

Natomiast w przypadku umorzenia dobrowolnego wspólnik może wyrazić zgodę na umorzenie za wynagrodzeniem niższym niż wartość bilansowa udziału. Co więcej — Kodeks spółek handlowych w § 3 art. 199 stanowi, że za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić w ogóle bez wynagrodzenia.

Umorzenie udziału a obowiązki podatkowe wspólnika

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału stanowi przychód podatnika. Faktycznie uzyskany dochód z umorzenia udziałów oraz dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia stanowi, stosownie do art. 24 ust. 5 pkt. 1 i 2 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.; dalej: U.p.d.o.f.) dochód z udziału w zyskach osób prawnych. Stosownie do art. 24 ust. 5d U.p.d.o.f. dochodem z umorzenia udziałów w spółce z o.o. jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu. Dochód z tytułu umorzenia udziałów ustalany jest w zależności od sposobu nabycia tych udziałów. W związku z powyższym koszty uzyskania przychodów oblicza się w następujący sposób:

— jeżeli nabycie nastąpiło w zamian za wkład niepieniężny (aport) w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części — w wysokości wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia (art. 22 ust. 1f pkt 2 U.p.d.o.f.),
— jeżeli nabycie nastąpiło w zamian za wkład niepieniężny (aport) w postaci innej niż przedsiębiorstwo bądź jego zorganizowana część — w wysokości nominalnej wartości objętych udziałów z dnia ich objęcia (art. 22 ust. 1f pkt 1 U.p.d.o.f.),
— jeżeli nabycie nastąpiło w zamian za wkład pieniężny — w wysokości wydatków na objęcie udziałów (art. 23 ust. 1 pkt 38 U.p.d.o.f.),
— jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny — koszty ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny (art. 24 ust. 5d U.p.d.o.f.).

Podatek dochodowy od osób prawnych

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »