Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

08.12.2009

Orzecznictwo: Użytkowanie wieczyste – podstawa opodatkowania i moment powstania obowiązku podatkowego

Podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) w przypadku oddania gruntu w użytkowanie wieczyste po dniu 1 maja 2004 r., stanowi kwota należnej każdorazowo opłaty (pierwszej, rocznej), czyli ustalanej na moment jej ustawowej wymagalności, 2. Obowiązek podatkowy z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste po dniu 1 maja 2004 r., powstaje z momentem otrzymania całości lub części poszczególnych opłat (pierwszej, rocznej), lecz nie później niż z upływem terminu ich płatności (wymagalności).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA del. Grażyna Jarmasz, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 722/07 w sprawie ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 31 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu zastosowania przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w S. na rzecz Gminy Miasta K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1.1. Wyrokiem z 21 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie sygn. akt I SA/Sz 722/07 uwzględniając skargę Gminy Miasta K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 31 sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu zastosowania przepisów prawa podatkowego - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 czerwca 2007 r., nr [...].

1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe w niniejszej sprawie.

1.3. Prezydent Miasta K. pismem z dnia 14 maja 2007 r. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu zastosowania prawa podatkowego, tj. przepisów art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm., dalej jako "u.p.t.u.").

Pytanie podatnika dotyczyło kwestii, czy w przypadku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego po dniu 1 maja 2004 r. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega pierwsza opłata płatna w dniu dostawy, a także opłaty roczne, wnoszone przez użytkownika wieczystego każdego roku z góry za dany rok, w terminie określonym w umowie notarialnej oddania gruntu w użytkowanie wieczyste.

Wnioskodawca przedstawiając swoje stanowisko wskazał, że zasady ustalania odpłatności za ustanowienie prawa użytkowania wieczystego uregulowane zostały w art. 67 - 81 rozdziału 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. - Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako "u.g.n."). Na podstawie tych przepisów za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się: pierwszą opłatę, płatną nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz opłaty roczne, płatne każdego roku, z góry za dany rok, w terminie ustalonym w umowie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej, którą ustala się na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy czym, podatnik zauważył, że wysokość opłaty rocznej w trakcie trwania prawa użytkowania wieczystego może być zmieniona w wyniku aktualizacji, spowodowanej zmianą wartości nieruchomości lub na skutek zmiany celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste

W związku z powyższym, zdaniem podatnika, w przypadku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego po dniu 1 maja 2004 r. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega pierwsza opłata oraz opłaty roczne wnoszone przez okres trwania prawa użytkowania wieczystego. Przy czym, obowiązek podatkowy powstaje: od pierwszej opłaty za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, która podlega zapłacie jednorazowo, nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Natomiast od opłat rocznych wnoszonych przez cały okres użytkowania wieczystego, każdego roku, z góry za dany rok, w momencie:

- otrzymania należności lub jej części (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty) przed terminem jej wymagalności odpowiednio dla opłat pierwszych i dla opłat rocznych (art. 19 ust. 11 u.p.t.u.),

- wystawienia faktury (art. 19 ust. 4 ww. ustawy),

- dodatkowo w przypadku opłat rocznych również z dniem upływu terminu płatności wynikającego z treści umowy ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego, np. 31 marca, 30 czerwca każdego roku (art. 19 ust. 1 ww. ustawy).

1.4. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. - Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p."), uznał przedstawione wyżej stanowisko podatnika za niezgodne z prawem.

W uzasadnieniu postanowienia - podzielając stanowisko wyrażone w uchwale (7) NSA z dnia 8 stycznia 2007 r. - organ stwierdził, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel, a zatem stanowi ono "dostawę towaru", o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. Ustanowienie tego prawa, następujące po dniu 1 maja 2004 r., podlegać będzie opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług, natomiast obowiązek podatkowy dla tej czynności powstanie na zasadach ogólnych określonych w art. 19 ust. 1 u.p.t.u., z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1 tej ustawy Zdaniem organu, na moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku ustanowienia użytkowania wieczystego nie będzie miał wpływu sposób dokonania zapłaty (zbliżony do ratalnego poprzez wnoszenie opłat rocznych), bowiem w przypadku dostawy moment powstania obowiązku podatkowego nie jest związany z dokonaniem zapłaty. Powstanie on, jak w przypadku każdej dostawy towarów - w momencie wydania towaru lub wystawienia faktury - nie później jednak niż w 7 dniu licząc od dnia wydania towaru (art. 19 ust. 4 u.p.t.u.), przy czym w sytuacji gdy przed wydaniem towaru podatnik otrzyma część należność, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w tej części (art. 19 ust. 11 u.p.t.u.).

1.5. Na postanowienie organu I instancji Prezydent Miasta K. złożył zażalenie. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu podatkowego podatnik wniósł o wydanie orzeczenia, o zgodności z prawem jego stanowiska zaprezentowanego we wniosku o interpretację.

1.6. Dyrektor Izby Skarbowej w S., w wyniku rozpatrzenia zażalenia, decyzją z dnia 31 sierpnia 2007 r., odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia, uznając, iż zawarta w nim ocena prawna stanu faktycznego jest prawidłowa.

W szczególności argumentował, że obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu powstaje od razu w całej wysokości, co wynika z tego, że w przypadku dostawy towarów żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług normujących moment powstania obowiązku podatkowego, nie przewiduje możliwości jego powstawania w sposób częściowy (np. w momencie wnoszenia kolejnych opłat rocznych).

Ponadto, organ odwoławczy w kontekście przepisu art. 29 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót (z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5) stwierdził, że do ustalenia podstawy opodatkowania przy wieczystym użytkowaniu niezbędne jest ustalenie wysokości "całego świadczenia należnego od nabywcy". Stąd, wskazując na art. 71 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym "za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne" oraz na art. 29 ust. 1 tej ustawy, stanowiący, że "w umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się okres użytkowania wieczystego" - doszedł do wniosku, że "całym świadczeniem należnym od nabywcy" jest suma opłaty początkowej i wszystkich opłat rocznych. Tym samym uznał, że suma ta jest również "kwotą należną z tytułu sprzedaży" i nie można tej kwoty rozdzielić na kwoty należne za dany rok, ze względu na to, że ustanowienie użytkowania wieczystego jest realizacją dostawy towaru, od której obowiązek podatkowy powstaje jednorazowo w momencie wydania towaru.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na powyższą decyzję, Prezydent Miasta K. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 29 ust 1 u.p.t.u. oraz art. 71 ust. 1 u.g.n., przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku czynności oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste kwotą należną z tytułu sprzedaży jest suma pierwszej opłaty i opłat rocznych za cały okres trwania tego prawa wynikający z umowy.

2.2. Kwestionując stanowisko zajęte przez organ skarżący wskazał przede wszystkim, iż analiza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami - w szczególności przepisów art. 71 ust. 1-4, art. 77-81, prowadzi do wniosku, że istnieje ścisły związek opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego z okresem trwania tego prawa w ciągu roku, za który właścicielowi nieruchomości przysługuje ta należność oraz, że opłaty roczne nie są elementem kwoty należnej z tytuły sprzedaży, zaś stanowi ją jedynie pierwsza opłata o której mowa w art. 71 ust. 1 u.g.n., ponieważ jest to świadczenie o znanej wysokości i terminie płatności. Natomiast opłaty roczne stanowią odrębne od pierwszej opłaty świadczenie, będące wynagrodzeniem (ekwiwalentem pieniężnym) za możliwość korzystania przez użytkownika wieczystego, z oddanej w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej w każdym kolejnym roku trwania tego prawa.

2.3. Ponadto skarżący wskazał, że jakkolwiek użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym obciążającym nieruchomość gruntową o treści najbardziej zbliżonej do prawa własności, nie jest to jednak prawo tożsame z prawem własności. O ile bowiem własność nie jest ograniczona w czasie, to prawo wieczystego użytkowania jest wprawdzie ustanawiane na bardzo długi, ale tylko ograniczony okres. Wartość tego prawa determinuje długość okresu jaki pozostał jeszcze do końca terminu, na który oddano grunt w wieczyste użytkowanie. Maleje ona sukcesywnie z każdym kolejnym rokiem licząc od daty zawarcia umowy.

2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Sąd pierwszej instancji uznał, że skargę należało uwzględnić.

3.2. W głównych motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd negatywnie odniósł się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji uznając, że logiczna wykładnia przepisu art. 29 ust. 1 u.p.t.u., z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzi do wniosku, iż "obrotem" z tytułu oddania gruntu w użytkowanie wieczyste jest kwota opłaty pierwszej (netto). Zatem ta właśnie kwota stanowi podstawę opodatkowania, a w umowie (i fakturze dokumentującej taką czynność) powinna być wskazana kwota podatku od towarów i usług obliczona od takiej podstawy. Stanowisko takie wynika, w ocenie Sądu, z systemowej wykładni przepisów ustawy podatkowej i przepisów regulujących instytucję użytkowania wieczystego, tj. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako "K.c.") (art. 232 - 243) oraz ustaw...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »