Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

28.10.2008

Orzecznictwo: Określenie momentu nabycia nieruchomości w wyniku podziału majątku wspólnego rozwodzących się małżonków

Skarżąca A. B. złożyła w dniu 22 kwietnia 2007r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny: w 1993r. skarżąca nabyła wraz z mężem lokal mieszkalny do majątku wspólnego; w tym lokalu skarżąca mieszkała i była zameldowana na pobyt stały od 1992r. Do wniosku dołączono akt notarialny z 9 marca 2007r. zawierający umowę o podział majątku wspólnego w związku z faktem, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z <...>., sygn. akt <...>, ich związek małżeński został rozwiązany. W wyniku podziału skarżąca nabyła na wyłączną własność m.in. lokal mieszkalny położony w G. przy ul. <...> wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Skarżąca otrzymała składniki majątku o wartości <...> zł, zaś jej były mąż - o wartości <...> zł. Podziałowi temu nie towarzyszyły żadne spłaty ani dopłaty.

Pytanie skarżącej zmierzało do uzyskania stanowiska, czy w przypadku sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego jest ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 19 %. Jej zdaniem sprzedaż lokalu mieszkalnego nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego, ponieważ od daty nabycia tego lokalu tj. od 1993r. upłynęło 5 lat, zaś podział majątku wspólnego dokonany został bez spłat i dopłat.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, wyrażonym w postanowieniu z <...>., stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ udzielający interpretacji wskazał, że w obowiązującym stanie faktycznym, z mocy art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a/-c/ ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. Dz. U. Nr 14 z 2000r., poz.176 ze zm.; dalej jako u.p.d.f.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Tym samym przychody uzyskane z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (ich części, udziału w nieruchomości), jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (lub wybudowanie) podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia nabycie. Organ podatkowy przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2000r. w sprawie III SA 451/99, w którym postawiono tezę, iż użyte w art. 10 ust. 1 pkt. 8 u.p.d.f. pojęcie nabycie nie może budzić żadnych wątpliwości; pojęcia tego przepis ten nie modyfikuje na własne potrzeby, nie określa szczególnych sposobów nabycia i nie przewiduje żadnych wyjątków od jego językowego rozumienia. Dlatego też, zdaniem NSA, przyjąć należy, że chodzi w tym przepisie o każde nabycie w sensie potocznym, językowym. Organ podatkowy podkreślił, że zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności ( działu spadku, podziału majątku wspólnego ) jest nabyciem tych rzeczy. W wyroku z 26 maja 1997r. w sprawie I SA/Ka 86/96 NSA podkreślił, że z istoty współwłasności, zarówno łącznej jak i ułamkowej wynika, że nie jest się właścicielem całości danej rzeczy. Stąd wszelkie przypadki gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą jak też stan jej majątku osobistego.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, skoro prawo podatkowe jest w systemie prawa polskiego gałęzią autonomiczną, to nabycie rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 u.p.d.f. nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeżeli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty lub w przypadku gdy wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Przywołano wyroki NSA z 28 stycznia 1998r. w sprawie I SA/Gd 208/96 oraz z 9 kwietnia 1997r. w sprawie I SA/Kr 35/97. Za datę nabycia nieruchomości, która przypada danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli wartość otrzymanej przez byłego małżonka nieruchomości przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej nieruchomości, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9 z 1964r., poz. 59 ze zm.; dalej K.r.i.o. ), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Art. 35 K.r.i.o. stanowi, iż w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 43 K.r.i.o.). W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3 (art. 501 K.r.i.o.). Zdaniem organu przepisy te pozwalają na stwierdzenie, że wspólność majątkowa małżeńska jest współwłasnością łączną ( art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego) i bezudziałową; żaden z małżonków, w czasie trwania współwłasności nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego. Skarżąca nabyła w roku 1993, do majątku wspólnego przedmiotowy lokal mieszkalny; w wyniku zawartej 9 marca 2007r. umowy o podział majątku wspólnego o łącznej wartości <...> zł, skarżąca otrzymała w udziale składniki majątkowe o łącznej wartości zł , w tym przedmiotowy lokal o wartości <...> zł. Wartość prawa do lokalu mieszkalnego przekroczyła więc jej udział w majątku dorobkowym małżeńskim, zatem za datę nabycia lokalu mieszkalnego należy, zdaniem organu, przyjąć dzień w którym dokonano podziału, a więc datę 9 marca 2007r. Tym samym bieg terminu pięcioletniego, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f. należy liczyć od końca roku 2007. Organ zreasumował ww. pogląd wskazując, iż tym samym sprzedaż przedmiotowego lokalu mieszkalnego spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, w części nabytej w dniu 9 marca 2007r., w zakresie w jakim przekroczyła udział skarżącej w majątku dorobkowym małżeńskim. Uzyskany ze sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego przychód będzie podlegać opodatkowaniu stawką 19%, chyba, że będzie korzystał ze zwolnienia przedmiotowego o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. Wymagany do skorzystania ze zwolnienia 12-miesieczny okres zameldowania na pobyt stały należy liczyć od dnia nabycia lokalu mieszkalnego - w tej sprawie od 9 marca 2007r.

W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z <...>., kierując się między innymi dyspozycja art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm. ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał dyspozycje art. 10 ust. 1 pkt 8 , art. 30 e ust. 1 u.p.d.f. oraz art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. wskazując, iż z przepisów tych wynika, że przychody ze sprzedaży nabytych po dniu 1 stycznia 2007r. lokali mieszkalnych będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jedynie wówczas, gdy sprzedaż ta dokonana została po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub podatnik przed zbyciem tego lokalu mieszkalnego był w nim zameldowany przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy. Zdaniem organu odwoławczego wykładnia przepisów mających w sprawie zastosowanie została dokonana właściwie. Za datę nabycia lokalu mieszkalnego, w tej części, która przekroczyła udział skarżącej w majątku wspólnym, należy przyjąć dzień w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, tj. datę 9 marca 2007r. Bieg terminu pięcioletniego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f., dla tej części nieruchomości, należy więc liczyć od końca 2007r. Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f. ma zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości nabytych od 1 stycznia 2007r., poniewa...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »