Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Orzecznictwo podatkowe: Orzeczenia NSA i WSA

15.10.2007

Opodatkowanie dochodów ze źródeł nieujawnionych

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 547/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Eweliny P-L na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2005 r., nr PB4.31-4117/823-49/2004/N, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2004 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.

Z przyjętego przez sąd stanu sprawy wynikało, że małżonkowie Mirosław L i Ewelina P-L w 1998 r. ponieśli wydatki, między innymi na nabycie lokalu użytkowego, w łącznej kwocie 555.527,71 zł. Dochody małżonków w 1998 r. wyniosły łącznie 208.535,33 zł. Co do różnicy w kwocie 346.992,26 zł małżonkowie twierdzili, że znajduje pokrycie w oszczędnościach pieniężnych zgromadzonych przed 1998 r. z dochodów z działalności gospodarczej i wynagrodzeń męża, ulokowanych w walutach obcych na rachunkach bankowych w Kredyt Banku SA. Na podstawie przedłożonych wyciągów bankowych ustalono, że w 1997 r. na rachunku nr znajdowała się kwota 76.188,48 DEM, na rachunku nr kwota 108.962,75 DEM na rachunku kwota 19.400,51 USD. Natomiast na podstawie rocznych zeznań podatkowych ustalono, że w latach 1994 –1997 małżonkowie osiągnęli dochody z działalności gospodarczej i z pracy w łącznej kwocie 239.148,96 zł, natomiast poniesione wydatki wyniosły 340.820,48 zł, wobec czego nie mogli zgromadzić na 31 grudnia 1997 r., jakichkolwiek oszczędności ze wskazanych źródeł Mirosław L, przesłuchany w charakterze strony, zeznał, że pieniądze zgromadzone na rachunkach bankowych pochodzą z lat 80-tych, z pracy „na czarno" i z nielegalnego handlu w Niemczech, gdzie przebywał przez 2 lata, a później z handlu różnymi towarami sprowadzanymi z zagranicy i sprzedawanymi w Polsce, a także z wcześniejszej pracy na taksówce oraz z późniejszej działalności gospodarczej w zakresie sprzątania wnętrz. Mimo wezwania Podatnik nie przedłożył dowodów na ww. okoliczności jak również nie wykazał, że mienie zgromadzone przed 1998 r. pochodziło ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, wobec czego wyjaśnienia Podatnika organ pierwszej instancji uznał za niewiarygodne oraz przyjął, że zgromadzone mienie pochodziło ze źródeł nieujawnionych.

Rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, utrzymał w mocy decyzję - art. 191 o.p. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego w zakresie oceny, iż Podatnik w żaden sposób nie udowodnił, a nawet nie uprawdopodobnił legalnego źródła pochodzenia środków zgromadzonych na rachunku bankowym, w szczególności poprzez uznanie, iż dochody uzyskiwane przez Podatnika z handlu towarami pochodzenia zagranicznego stanowią "nielegalne" źródło dochodów i nie są udokumentowane;

* fakt zameldowania Podatnika i przebywania przez okres 2 lat na terytorium Niemiec nie stanowi - w powiązaniu z jego zeznaniami oraz bezspornym faktem uzyskania w tym czasie znacznych środków pieniężnych dowodu na okoliczność uzyskiwania dochodów na terytorium Niemiec;
* środki zgromadzone na rachunkach bankowych nie pochodzą z dochodów uzyskanych przez Podatnika z pracy jako taksówkarz oraz z pracy w Niemczech, gdyż Podatnik dopiero po 5 latach dokonał wpłaty tych pieniędzy na rachunek bankowy;
* zeznania świadków Waldemara L i Zbigniewa K, potwierdzające fakt osiągania dochodów z handlu towarami pochodzenia zagranicznego były kreowane dla potrzeb niniejszego postępowania. Zarzucono także naruszenie art. 229 w zw. z art. 233 § 2 w zw. z art. 127 o.p. poprzez przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w trybie art. 229 o.p., mimo, iż istniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, przez co naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania.

Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zmiana brzmienia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. miała charakter precyzujący i nie wnosi zmiany normatywnej. W poprzednim oraz obecnym brzmieniu przepis ten niezmiennie ma na celu zapobieganie legalizacji przychodów pochodzących ze źródeł nie ujawnionych, gromadzonych i ukrywanych przez podatników w latach poprzedzających rok, w którym organ podatkowy ustalił wydatki przekraczające legalne dochody. Stwierdzono, że obowiązywanie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w nowym brzmieniu od 1 stycznia 1998 r. nie zostało w żaden sposób ograniczone. Oznacza to, że z woli ustawodawcy mienia zgromadzone w roku poprzednim musi pochodzić z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, by mogło być uwzględnione na pokrycie wydatków poniesionych w 1998 r., sam fakt posiadania wcześniej zgromadzonych zasobów jest niewystarczający. Zatem zasadnie i zgodnie z art. 20 ust.3 u.p.d.o.f., organy podatkowe uznały, że posiadane przez podatników dewizy nie mogą być uwzględnione na pokrycie wydatków poniesionych w 1998 r. ponieważ nie pochodzą z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Podatnik nie tylko nie wykazał w sposób przekonywający, że środki pieniężne gromadzone w banku od 1990 r. pochodzą z nielegalnej pracy i handlu w Niemczech w latach 1984-86, lecz przede wszystkim nie wykazał, że uzyskane pieniądze stanowiły dochód po opodatkowaniu lub wolny od opodatkowania. Odnośnie dochodów z tytułu handlu towarem pochodzenia zagranicznego w Polsce do początku lat 90 trafnie uznano, że okoliczność ta nie została w wystarczający sposób wykazana. Zeznania świadków nie stanowią w takiej sytuacji przekonywającego dowodu, Podatnik powinien przedstawić dowody zakupu i sprzedaży towaru, dowody odpraw celnych i wywozu waluty. Dochody z handlu towarami przemysłowymi sprzedawanymi osobom fizycznym podlegały opodatkowaniu i nie korzystały z żadnych zwolnień. Natomiast towary sprzedawane do skupu podlegały opłacie skarbowej. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego wykonanie powyższych zobowiązań podatkowych. W interesie Podatnika było przechowanie dowodów posiadania przychodów z ujawnionych źródeł, które znacznie przekraczały dochody znane organom podatkowym. Natomiast dochody z działalności sprzątania wnętrz od dnia 2 maja 1989 r. do dnia 10 października 1990 r. był znikome i nie pokrywały nawet bieżących kosztów utrzymania, nie mogły więc stanowić źródła oszczędności.

Wskazano także, że nie zachodziło naruszenie art. 229 w związku z art. 233 § 2, w związku z art. 127 o.p, bowiem dodatkowe postępowanie przeprowadzone na zlecenie organu odwoławczego stanowiło jedynie uzupełnienie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, a jego rezultatem było potwierdzenie ustaleń tego organu, co oznacza, że zasada dwuinstancyjności postępowania nie została naruszona.

W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj.:

1. Art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. poprzez jego zastosowanie w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 roku do zasobów zgromadzonych przez zmianą tego przepisu.
2. Art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalenie, że mienie (pieniądze) zostało zgromadzone w okresie, za który nie można ustalić podatku z powodu przedawnienia nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu podatku za rok, w którym środki te zostały wydane.

Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

* art. 3 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polegające na przeprowadzeniu kontroli działalności administracji publicznej opartej na dowolnym wnioskowaniu, sprzecznym z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, a przez to nie zastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszeń prawa tj.:

* naruszenia przez organy podatkowe art. 191 o.p. poprzez przyjęcie, iż podatnik nawet nie uprawdopodobnił legalnego źródła zgromadzonych przez niego pieniędzy,
* naruszenia przez organy podatkowe art. 229 w zw. z art. 233 § 2 w zw. z art. 127 o.p. polegające na przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego w trybie art. 229 o.p. mimo, iż istniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części co w rezultacie doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania,
* naruszenie art. 141 § 4 i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu wyroku w ogóle do części zarzutu naruszenia prawa materialnego i braku wyjaśnienia podstawy przyjęcia przez sąd nietrafności zarzutu naruszenia art. 229 w zw. żart. 233 § 2 w zw. z art. 127 o.p.

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Uzasadniając postawione zarzuty wskazano, że wydatkowanie środków, co do których wykazano, że zostały zgromadzone przez podatników przed zmianą przepisu art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. uwalnia go od obowiązku wykazywania, iż środki te pochodzą z przychodów opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania. Osoba, która zgromadziła środki pieniężne w tym samym czasie co skarżący, ale co do której wszczęto by postępowanie przed 1998 r. mogła się powołać na zgromadzone przez siebie zasoby bez wykazywania źródła ich pochodzenia. Nie do pogodzenia z zasadami nie działania prawa wstecz jest przyjęcie, iż opieszałość organów podatkowych, które wszczęły postępowanie dopiero w roku 2004 wpływać ma w niekorzystny sposób na sytuację Podatnika. Wbrew stanowisku Sądu zmiana brzmienia przepisu, o którym mowa nie ma charakteru jedynie „precyzującego". Jest to zmiana jakościowa. W poprzednim brzmieniu przepis zmuszał Podatników do wykazania, iż wydatki oraz zgromadzone mienie znajduje pokrycie w latach poprzednich. Na tym obowiązek się kończył. Przez czas obowiązywania tego przepisu o takiej treści skarżący mając stosowne dokumenty był przekonany, iż wykaże, że wydatki znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w poprzednich latach. Taki stan świadomości mógł np. wpływać również na kwestię gromadzenia i przechowywania dowodów pochodzenia tego mienia.

Wskazano ponadto, że wykładnia contra legem art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. może prowadzić do wniosku, iż organa podatkowe po ustaleniu wartości zgromadzonego w konkretnym roku podatkowym mienia mogą, nie wymierzając podatku dochodowego za tenże rok czekać, aż Podatnik wyda zgromadzone tak środki i wymierzyć podatek za rok, w którym dokonuje się wydatków. Postępowanie w sprawie bez wątpienia doprowadziło do ustalenia, że mienie zgromadzone przez Podatnika i użyte do sfinansowania wydatków 1998 r. było zgromadzone już na koniec 1997 r. Jeżeli nie znajdowało pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, to należało wymierzyć na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. podatek dochodowy od osób fizycznych określając wysokość przychodu za 1997 r. na podstawie wartości zgromadzonego w tym roku mienia. Z pewnością tak by się stało, gdyby organa podatkowe wszczęły postępowanie wcześniej. Tymczasem w dacie, gdy powzięły wiedzę o wartości mienia zgromadzonego najpóźniej na koniec roku 1997, nie można już było wydać decyzji za ten rok w związku z treścią art. 68 § 4 o.p.

Zarzucono ponadto, że nie do zaakceptowania jest pogląd, iż Podatnik powinien za okres sprzed ok. 14 lat przed wszczęciem postępowania przedstawić dowody zakupu i sprzedaży towarów, dowody odpraw celnych, wywozu waluty, dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od towarów sprzedawanych w punktach skupu artykułów pochodzenia zagranicznego. Od wielu lat już nie ma tych punktów. Nie istnieje obowiązek przechowywania dokumentów poświadczających pobór opłaty skarbowej - ciążący wtedy na osobach prowadzących skupy. Urzędy skarbowe nie przechowują rozliczeń opłaty skarbowej dokonywanych przez prowadzących skupy. Zaoferowany przez Podatnika w postępowaniu dowód z zeznań świadków, którzy prowadzili taką samą działalność w tym samym czasie i mają wiedzę o prowadzeniu takiej działalności przez Podatnika, jest w tej sytuacji dowodem zupełnie zrozumiałym. Sąd nie wskazał, dlaczego zeznania tych świadków „nie stanowią przekonywającego dowodu".

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 135 p.p.s.a. wskazano, że sąd w sposób mający wpływ na wynik sprawy naruszył te właśnie przepisy nie kontrolując należycie zasadności zarzutu skarżącego o złamaniu przez organy podatkowe przepisów art. 229 w zw. z...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »