Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

28.06.2010

Orzecznictwo: Za wcześnie naliczony i zapłacony VAT a odsetki za zwłokę

Z uzasadnienia: "Dokonanie tego rodzaju wykładni prowadzi do wniosku, że w okresie od 01.09.2005 do 31.12.2008 r. stosowanie art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej w kontekście brzmienia art. 73 § 1 pkt 6 tej ustawy wymaga, aby podatnik, który przedwcześnie rozliczył podatek od towarów i usług za dany okres rozliczeniowy wykazując podatek należny z tytułu czynności, odnośnie których obowiązek podatkowy powstał w następnych okresach rozliczeniowych, w wyniku czego w tychże kolejnych okresach rozliczeniowych popadł w zaległość podatkową w tym podatku – nie był obciążany odsetkami za zwłokę od tychże zaległości do wysokości odsetek, które byłby należne od kwoty nadpłaconej."

 

Wykładnia art. 53 § 1 i § 4, art. 73 § 1 pkt 6 oraz art. 78 § 3 Ordynacji podatkowej wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności. Dokonanie tego rodzaju wykładni prowadzi do wniosku, że w okresie od 1.09.2005 r. do 31.12.2008 r. stosownie do art. 53 § 1 i § 4 O.p. w kontekście brzmienia art. 73 § 1 pkt 6 tej ustawy wymaga, aby podatnik, który przedwcześnie rozliczył podatek VAT za dany okres rozliczeniowy wykazując podatek należny z tytułu czynności, odnośnie których obowiązek podatkowy powstał w następnych okresach rozliczeniowych, w wyniku czego w tychże kolejnych okresach rozliczeniowych popadł w zaległość podatkową w tym podatku – nie był obciążany odsetkami za zwłokę od tychże zaległości do wysokości odsetek, które byłyby należne od kwoty nadpłaconej. Kwotą tą Skarb Państwa bowiem już materialnie dysponował w momencie powstania – pod względem formalnym – zaległości podatkowej za następny okres rozliczeniowy, w związku z czym odpadła funkcja kompensacyjna, jaką spełniać mają odsetki od zaległości podatkowych.

Wyrokami z dnia 02.04.2008 r., sygn. I SA/Bk 76 – 80/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa" skargi D. spółka z o.o. w B. (obecnie C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 21.12.2007 r. utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z dnia 26.09.2007 r., w których organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o zaliczeniu nadpłat w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2006 r. na poczet zaległości w tym podatku za listopad 2006 r. i styczeń 2007 r.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16.12.2009 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 popsa połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Bk 76/08, I SA/Bk 77/08, I SA/Bk 78/08, I SA/Bk 79/08, I SA/Bk 80/08, z uwagi na to, że we wskazanych sprawach wyroki zapadły na tle identycznych stanów faktycznych.

Z uzasadnień wskazanych na wstępie wyroków Sądu pierwszej instancji wynika, że Skarżąca spółka w 2006 r. w terminach ustawowych złożyła deklaracje w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień. W każdej deklaracji wskazała kwotę podatku należnego do wpłaty i kwoty takie uiściła. Następnie w dniu 10.07.2007 r. skarżąca spółka złożyła korekty deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za wyliczone miesiące, w których wskazała albo kwotę podatku należnego w wysokości niższej od pierwotnie zadeklarowanej (sprawy o sygn. I SA/Bk 77-80/08), albo brak kwoty podatku należnego do wpłaty (sprawa o sygn. I SA/Bk 76/08). Postanowieniami z dnia 26.09.2007 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku zaliczył powstałe nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2006 r. na poczet zaległości podatkowej w tym podatku za listopad 2006 r. i styczeń 2007 r. ujawnionej w dniu 10.07.2007 r. w związku ze złożeniem korekt deklaracji podatkowych przez skarżącą spółkę. W kwocie zaległości podatkowej organ podatkowy wyszczególnił kwoty odsetek za zwłokę od ujawnionych zaległości podatkowych obliczone na podstawie art. 53 § 4 w związku z art. 76 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacja podatkowa".

Po rozpoznaniu zażaleń skarżącej Spółki Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

W skargach do Sądu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie wydanych postanowień organów podatkowych, wskazując na naruszenie art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Do skarg skarżąca Spółka dołączyła opinię doradcy podatkowego, w której jej autor stwierdził, że wydane postanowienia naruszają również art. 27 Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. UE L 145 z 13.06.1977 r., s. 1) – zwanej dalej "VI Dyrektywa" oraz art. 395 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. UE L 347 z 11.12.2006 r., s 1) – zwanej dalej "Dyrektywa nr 112" oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP z 1997 r. Zdaniem autora opinii obciążenie podatnika odsetkami za zwłokę, w przypadku gdy wykazał i zapłacił należny podatek od towarów i usług za wcześnie, nie można uznać za karę za opóźnioną płatność, ale należy potraktować de facto jako karę za ujęcie należnego podatku od towarów i usług w niewłaściwym okresie. W ocenie strony wnoszącej skargę jest to więc pewnego rodzaju sankcja za nieprawidłowe technicznie rozliczenie podatku od towarów i usług, która nie jest zgodna z regulacjami dyrektyw UE. Ponadto autor opinii wskazał, że naliczanie odsetek za zwłokę w przypadku przedwczesnej zapłaty podatku od towarów i usług narusza zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP z 1997 r.) oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP z 1997 r.). Przyjęcie za słuszne stanowiska organu podatkowego prowadziłoby bowiem do podwójnego pokrzywdzenia podatnika, ponieważ mimo wcześniejszej zapłaty podatku Skarbowi Państwa byłby on karany w formie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za okres do złożenia korekty deklaracji. W jednakowy sposób traktowany byłby podatnik, który zapłacił podatek, np. miesiąc za wcześnie oraz podatnik, który zapłaty takiej nie dokonał wcale lub dokonał z wielomiesięcznym opóźnieniem. Zdaniem autora opinii w przypadku przedwczesnego wykazania podatku należnego datę powstania nadpłaty należy określać nie na podstawie art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej ale na podstawie art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nadpłata ta powstaje więc w dniu zapłaty podatku w zawyżonej wysokości. W efekcie więc, jeżeli podatnik wykazał podatek należny za wcześnie, to najpierw powstaje u niego nadpłata, a dopiero później zaległość podatkowa i w takim przypadku nie występują odsetki za zwłokę.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku wniósł o ich oddalenie.

Rozpoznając sprawy WSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 72 § 1 i art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, jak również przyjęta przez nie interpretacja tych przepisów nie naruszała zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych – art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zdecydowanie odrzucił pogląd przedstawiony w dołączonej do skarg opinii, że w rozpatrywanych sprawach nadpłata w podatku od towarów i usług powinna powstać zgodnie z art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. w dniu zapłaty podatku w zawyżonej wysokość. Sąd podkreślił, że w Ordynacji podatkowej ustawodawca wprowadził dla podatników podatku od towarów i usług odrębny termin powstania nadpłaty (tj. dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej – art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej), jako konsekwencję sposobu powstawania zobowiązania podatkowego – art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w tym podatku i sposobu jego rozliczenia przez podatnika – art. 99 i art. 103 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) – zwanej dalej u.p.t.u.

W kwestii zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa wspólnotowego Sąd wskazał, że uregulowanie instytucji odsetek za zwłokę stanowi domenę prawa krajowego i przez to nałożenie na podatnika takich odsetek od zaległości podatkowej nie może zostać uznane za środek specjalny w rozumieniu art. 27 VI Dyrektywy i art. 395 Dyrektywy nr 112.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP z 1997 r., Sąd podkreślił, że w systemie podatku od towarów i usług to na podatniku ciąży obowiązek należytego obliczenia i terminowego opłacenia podatku należnego. W związku z tym nadpłaty w tym podatku nie można traktować jako przedwczesnej zapłaty podatku, w sytuacji gdy ujawnienie nadpłaty spowoduje powstanie zaległości podatkowej w innym okresie rozliczeniowym. W konsekwencji, w ocenie Sądu, każdy podatnik, który nie wypełnia rzetelnie swoich obowiązków powinien spodziewać się takich samych konsekwencji.

Wskazane na wstępie wyroki WSA w Białymstoku zostały zaskarżone skargami kasacyjnymi D. spółka z o.o. w B. (obecnie C. sp. z o.o.), w których wniesiono o ich uchylenie w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie :

1. art. 151 popsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" popsa przez oddalenie skarg mimo istniejących podstaw do ich uwzględnienia i naruszenia przez organy podatkowe:
a) art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacja podatkowa, ponieważ organy podatkowe nie uwzględniły podnoszonych przez skarżącą Spółkę zarzutów błędnego rozumienia (przez organy podatkowe) definicji "podatku zapłaconego" oraz funkcji odsetek jako instytucji,
b) art. 120 Ordynacja podatkowa oraz art. 7 Konstytucji RP z 1997 r., ponieważ obciążając podatnika odsetkami nie znajdującymi uzasadnienia w obowiązujących przepisach, organy podatkowe działały wbrew zasadzie praworządności,
c) art. 121 § 1 Ordynacja podatkowa, ponieważ obciążając podatnika odsetkami nie znajdującymi uzasadnienia w obowiązujących przepisach, organy podatkowe działały w sposób nie budzący do nich zaufania,

2. art. 151 popsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" popsa przez oddalenie skarg mimo istniejących podstaw do ich uwzględnienia i naruszenia przez organy podatkowe:
a) art. 51 § 1 oraz art. 53 § 1 oraz art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne przyjęcie przez organy, iż w niniejszej sprawie istnieje zaległość podatkowa, skutkująca koniecznością naliczenia odsetek,
b) art. 2 i 32 Konstytucji RP z 1997 r., gdyż naliczenie przez organy odsetek od kwot, którymi podatnik nie dysponował, jest sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej, jak i zasadą równości wobec prawa,
c) art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP z 1997 r., ponieważ organy zastosowały przepis prawa krajowego, tj. art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej sprzeczny art. 27 VI Dyrektywy i art. 395 Dyrektywy nr 112,
d) art. 27 VI Dyrektywy i art. 395 Dyrektywy nr 112, ponieważ organy nałożyły na podatnika sankcję niedopuszczalną na gruncie ww. regulacji unijnych

3. art. 141 § 4 popsa przez:
- błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie przez Sąd (w ślad za organami podatkowymi), iż istnieje zaległość podatkowa, skutkująca koniecznością naliczenia odsetek,
- brak odniesienia do podniesionych przez Skarżącą spółkę w skardze zarzutów błędnego rozumienia definicji "podatku zapłaconego" oraz funkcji odsetek,

4. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153. poz. 1269) oraz art. 3 § 1 popsa przez wadliwie wykonaną funkcję kontrolną,
5. norm ustawy zasadniczej statuujących hierarchiczny system źródeł prawa, bezpośredni skutek i pierwszeństwo prawa wspólnotowego, tj. art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP z 1997 r. przez ich niezastosowanie, tzn. zastosowanie przepisu prawa krajowego, tj. art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej sprzecznego z przepisami prawa wspólnotowego, tj. art. 27 VI Dyrektywy i art. 395 Dyrektywy nr 112,
6. norm prawa wspólnotowego mianowicie art. 27 VI Dyrektywy i art. 395 Dyrektywy nr przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji ich niezastosowanie, tzn. przyjęcie przez Sąd, iż organy podatkowe prawidłowo nałożyły na podatnika sankcje za przedwczesną zapłatę podatku od towarów i usług, których stosowanie jest niedopuszczalne na gruncie ww. przepisów unijnych,
7. art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP z 1997 r. – tj. zasady sprawiedliwości społecznej i zasady równości wobec prawa przez ich niewłaściwe zastosowanie, tzn. potraktowanie skarżącej spółki (która zapłaciła podatek za wcześnie) na równi z podatnikami, którzy zapłaty podatku należnego nie dokonali w ogóle,
8. art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez błędną ich wykładnię i w rezultacie: niewłaściwe zastosowanie art. 73 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz niezastosowanie art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. przez przyjęcie, iż w przypadku przedwczesnej zapłaty podatku należnego nadpłata powstaje w momencie złożenia korekty deklaracji, chociaż zgodnie ze wspomnianymi regulacjami nadpłata ta powstaje z chwilą zapłaty podatku w wysokości większej od należnej,
9. art. 51 § 1 oraz art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez naliczenie odsetek za zwłokę pomimo braku zaległości podatkowej.

W uzasadnieniu do tak skonstruowanych zarzutów przede wszystkim wskazano, że Sąd pierwszej instancji przy ocenie zastosowania i przyjętej wykładni przez organy podatkowej przepisów Ordynacji podatkowej regulujących kwestię nadpłaty i zaległości podatkowej zupełnie pominął fakt, iż organy dysponowały kwotami zapłaconymi przez skarżącą Spółkę po złożeniu pierwotnych deklaracji podatkowych. Dlatego też w sprawie błędnie przyjęto, iż wystąpił podatek niezapłacony a w konsekwencji złożenie korekty deklaracji podatkowej ujawniło z...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających pogłębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »