Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Interpretacje podatkowe, interpelacje poselskie, wyjaśnienia MF

01.10.2008

Co powinna zawierać prawidłowa nazwa spółki cywilnej

Interpelacja nr 4263 do ministra finansów w sprawie wskazania podstawy prawnej do żądania przez organy skarbowe zawierania w nazwie spółki cywilnej jako elementu koniecznego imion oraz nazwisk wszystkich działających w jej ramach wspólników, a także wyjaśnienia różnego w tym zakresie stosowania prawa w zależności od właściwości terytorialnej organu skarbowego

W związku z prowadzoną w zakresie mojego Biura Poselskiego w Gorlicach działalnością pozyskałam niepokojące informacje na temat przekraczania przez urzędy skarbowe kompetencji w zakresie dokonywania wykładni przepisów Kodeksu cywilnego w sposób prowadzący do pozbawionego podstawy prawnej rozszerzania uciążliwości nakładanych na przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nie zawiera jakiejkolwiek regulacji normującej wymagania, jakie spełniać powinna nazwa spółki cywilnej. Podkreślić należy, że umowa spółki cywilnej w świetle prawa polskiego jest konstrukcją specyficzną. Przez umowę tę wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 K.c.). Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, co potwierdza art. 4 ust. 2 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.07.155.1095 j.t. ze zm.), który przymiot bycia przedsiębiorcą wiąże z jej wspólnikami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Jako że pod własną firmą występować może wyłącznie przedsiębiorca, każdy ze wspólników spółki cywilnej występuje pod własną firmą, którą zgodnie z art. 43 K.c. jest imię i nazwisko każdego z nich. Biorąc pod uwagę powyższe, spółka cywilna nie ma możliwości działania pod własną firmą, zaś w związku z faktem, że w przypadku tejże spółki mamy do czynienia ze wspólnym przedsiębiorstwem wspólników spółki cywilnej, wyróżnione może być ono nazwą. Zgodnie z pkt 1 wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie sygn. akt V CKN 1872/00 należy odróżnić spółkę cywilną od przedsiębiorstwa prowadzonego przez tę spółkę. O ile spółka cywilna powinna być oznaczona imieniem i nazwiskiem wspólników, o tyle przedsiębiorstwo przezeń prowadzone może też tak być oznaczone, ale nie musi. Wspólnicy spółki cywilnej mogą przybrać dowolną nazwę, która jest synonimem prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa. Nie jest wyłączona możliwość posłużenia się przez nich nazwą fantazyjną.

Podnieść należy, że w obrocie gospodarczym występują wspólnicy, a nie spółka, która nie posiada osobowości prawnej. Również w ewidencji działalności gospodarczej występują wspólnicy odrębnie. Z kolei dla celów podatku VAT oraz w urzędzie statystycznym występować będzie spółka pod nadaną jej nazwą i w tych przypadkach nazwiska wspólników nie mają żadnego znaczenia.

Biorąc pod uwagę przytoczony brak regulacji w zakresie możliwej do nadania spółce cywilnej nazwy część komentatorów stosuje do niej analogicznie uregulowania zawarte w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych odnoszące się do spółek osobowych, w szczególności do spółki jawnej. Według poglądu K. Pietrzykowskiego skoro jest to spółka osobowa, to – podobnie jak spółka jawna (art. 24 § 1 K.s.h.) – może być oznaczona nazwą (nie firmą) zawierającą nazwiska wszystkich wspólników albo też nazwisko i przynajmniej pierwszą literę imienia jednego lub kilku wspólników z dodatkiem, że chodzi o spółkę cywilną (Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, CH Beck Warszawa 2005, t. II, str. 733). Podnieść należy, że przedstawiony powyżej pogląd dotyczy wyłącznie możliwości skorzystania z regulacji zwartej w odniesieniu do spółki jawnej i brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że przywołana regulacja art. 24 § 1 K.s.h. stanowi jakąkolwiek podstawę do obligowania wspólników spółki cywilnej do nadawania prowadzonemu przez siebie przedsiębiorstwu nazwy spełniającej wskazane powyżej wymogi.

Biorąc pod uwagę ewentualne stosowanie wskazanej powyżej analogii istotnym dla przedstawionej mi sprawy jest również pogląd Piotra Bielskiego zawarty w artykule pt. „Prawo firmowe w kodeksie spółek handlowych”, cz. I, teza nr 3, opublikowany w piśmie „Prawo spółek” z daty 2 lutego 2004 r.

Jak wynika z powołanej wyżej tezy, w przypadku gdy w firmie spółki jawnej używane są nazwiska, których brzmienie w języku polskim w sposób jednoznaczny kojarzy się z osobami fizycznymi (np. Kowalski, Mazurkiewicz, Nowak), rezygnacja z pierwszej litery imienia nie spowoduje powstania wątpliwości, co wyraz „Kowalski” w firmie spółki jawnej może oznaczać. Zupełnie inaczej wyglądać będzie ocena rezygnacji z (przynajmniej) pierwszej litery imienia przy nazwiskach osób fizycznych, których brzmienie w języku polskim nie jest już tak jednoznaczne (np. Mazur, Przewoźnik). Teraz pojawiają się uzasadnione wątpliwości, czy te wyrazy umieszczone w firmie spółki jawnej są nazwiskami osób fizycznych, określeniami zawodowymi, regionalnymi itp. Podobnie będzie wtedy, gdy nazwisko danej osoby fizycznej ma brzmienie takie jak imię, np. Marek, Mirosław. Wydaje się, że we wskazanych przypadkach właśnie istnienie (przynajmniej) pierwszej litery imienia w firmie spółki jawnej byłoby nie tylko potrzebne, ale wręcz konieczne.

Istotny dla przedmiotowej sprawy jest fakt, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798), faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy. Podnieść należy, że praktyka wskazuje, że w obrocie funkcjonują nazwy skrócone spółek cywilnych, niezawierające imion i nazwisk wspólników, co zgodnie z interpretacjami izb skarbowych zamieszczonymi na stronach internetowych Ministerstwa Finansów jest prawidłowe w wypadku zarejestrowania skróconej nazwy przez urząd skarbowy, podczas gdy w przedstawionym mi stanie faktycznym, a powołanym poniżej, Urząd Skarbowy w Gorlicach odmówił rejestracji nazwy skróconej niezawierającej wskazanych elementów. Kluczowe znaczenie dla przedmiotowego zagadnienia ma fakt, że dokonanie prawidłowego rozliczenia podatku VAT – w tym do dokonania odliczeń – przez podmiot, jakim jest spółka cywilna, wymaga prawidłowego określenia tego podmiotu na wystawianej przez niego bądź też otrzymywanej fakturze.

W związku z powyższym powinno się przyjąć, że spółka cywilna występująca w obrocie pod nazwą skróconą, wpisaną w umowie spółki oraz ewidencji działalności gospodarczej, a niezarejestrowaną przez organ skarbowy, w związku z brakiem w niej imion i nazwisk wspólników, nie daje prawa do rozliczenia podatku VAT podmiotowi, któremu organ skarbowy odmówił rejestracji tej nazwy, co prowadziłoby do zachwiania całego systemu podatku VAT w odniesieniu do działających na rynku spółek cywilnych.

Przyjęcie takiego rozwiązania prowadziłoby również do kuriozalnych sytuacji, w których spółka, w której działa znaczna liczba wspólników, zmuszona byłaby do wpisywania ich wszystkich na każdym dokumencie.

W przedstawionym mi stanie faktycznym dwaj wspólnicy, będący rodziną i posiadający to samo nazwisko, dokonali zmiany zawartej wcześniej umowy spółki cywilnej w ten sposób, że dołączył do nich jako wspólnik ich bliski krewny – również mający to samo nazwisko. Jako nową nazwę spółki wspólnicy przyjęli wspólne nazwisko, którego brzmienie jednoznacznie wskazuje na nazwisko, nie ma odniesienia do grup etnicznych, zawodowych lub w inny sposób wywołuje niejednoznaczne skojarzenia.

Wspólnicy zrezygnowali z wymienienia z imienia i nazwiska wszystkich wspólników.

Każdy z dotychczasowych wspólników dokonał zmian w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta Gorlice, zaś nowy wspólnik dokonał stosownego zgłoszenia wpisu do tejże ewidencji, przy czym nazwa spółki cywilnej podana przez wspólników nie została przez urząd miasta w żaden sposób zakwestionowana. Podnieść należy, że dokonane skutecznie wpisy w ewidencji wspólników wraz z zawartą przez nich umową spółki stanowią podstawę do jej zgłoszenia dla celów podatku VAT we właściwym urzędzie skarbowym.

Urząd Skar...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »