Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Interpretacje podatkowe, interpelacje poselskie, wyjaśnienia MF

29.10.2007

Samozatrudnienie — Zamiast definicji zaostrzenie sankcji

Interpelacja nr 5801 do ministra pracy i polityki społecznej w sprawie samozatrudnienia

Szanowna Pani Minister! W naszym wystąpieniu chciałybyśmy poruszyć kilka kwestii dotyczących zjawiska „fikcyjnego samozatrudnienia”.

Mianem samozatrudnienia określamy sytuację, kiedy osoba fizyczna podejmuje działalność gospodarczą na własny rachunek i na własne ryzyko. Jedną z grup osób, które korzystają z takiej formy zatrudnienia, są pracownicy, którzy jedynie formalnie zorganizowali swoją aktywność zawodową w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej (fikcyjne samozatrudnienie). Zrobili tak pod wpływem liczącego na oszczędności pracodawcy, który nie chciał zatrudnić ich na podstawie umowy o pracę (i zgodzić się na związane z tym faktem konsekwencje finansowe na płaszczyźnie podatkowej i ubezpieczeniowej), lub też licząc samemu na oszczędności, które mogą uzyskać, pobierając taką samą jak dotychczas kwotę wynagrodzenia, lecz rozliczając ją według odmiennych zasad z korzyścią dla siebie. Tacy samozatrudnieni narażeni są z jednej strony na większe ryzyko utraty pracy niż pracownicy zatrudnieni w oparciu o umowę o pracę, jednak z drugiej strony to właśnie uproszczenia płynące ze sposobu ich zatrudnienia mogą skłaniać pracodawców do zawierania czy kontynuowania umów właśnie z nimi. Mimo wymienionych wyżej pozytywnych aspektów samozatrudnienia często wykorzystywane jest ono jednak przez „pracodawców” tylko i wyłącznie do cięcia kosztów zatrudnienia.

Od 1 stycznia 2007 roku zmienia się definicja działalności gospodarczej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z uchwaloną przez Sejm definicją działalności gospodarczej za pozarolniczą działalność gospodarczą od 2007 roku nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności, są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności, wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Celem przyjętej przez Sejm w dniu 27 października 2006 r. modyfikacji definicji pozarolniczej działalności gospodarczej jest wykluczenie sytuacji, w których pracodawcy zmuszaliby pracowników do zakładania działalności gospodarczej jedynie ze względu na chęć obniżenia kosztów pracy, pomimo że w rzeczywistości charakter świadczonej pracy na rzecz dotychczasowego pracodawcy nie uległ zmianie.

Na gruncie nowych regulacji osoba, która spełnia łącznie wymienione wyżej przesłanki, zostanie przez organa skarbowe uznana za pracownika lub zleceniobiorcę, ze wszelkimi tego konsekwencjami podatkowymi i ubezpieczeniowymi.

Zasadne wydaje się pytanie: Czy ze zjawiskiem fikcyjnego samozatrudnienia, które niewątpliwie narusza prawa pracownicze, należy walczyć instrumentami prawa podatkowego zamiast instrumentami prawa pracy?

Należy ponadto zastanowić się nad kwestią, czy dążąc do poprawy sytuacji pracownika w wyniku wprowadzonych zmian w rzeczywistości nie zrobimy mu krzywdy, pozbawiając go w ogóle możliwości wykonywania pracy. Skutki wprowadzonych zmian odbiją się bowiem przede wszystkim na „zlecających”, którzy do tej pory chcieli uniknąć pozapłacowych kosztów zatrudnienia. Części pracodawców wobec nowych rozwiązań legislacyjnych z pewnością nie będzie już stać na zatrudnianie pracowników i opłacanie za nich składek.

Należy ponadto zastanowić się nad problemem, jak nowe unormowania będą funkcjonowały w ZUS, który nie ma specjalnych służb do sprawdzania, czy praca wykonywana jest na prawidłowej podstawie prawnej i czy z tego tytułu odprowadzane są składki.

Z poważaniem

Posłanki Ewa Wolak i Jadwiga Zakrzewska

Wrocław, dnia 27 listopada 2006 r.

Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej na interpelację nr 5801 w sprawie samozatrudnienia

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację z dnia 27 listopada 2006 r. pań posłanek Ewy Wandy Wolak i Jadwigi Zakrzewskiej, dotyczącą samozatrudnienia, przekazaną przy piśmie z dnia 19 grudnia 2006 r., znak: SPS-023-5801/06, uprzejmie informuję, co następuje:

Pojęcie „samozatrudnienie” nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa pracy. Przyjąć jednak należy, że w najszerszym znaczeniu zjawisko to obejmuje praktykę współpracy między podmiotami gospodarczymi, w ramach której jednym z partnerów jest osoba fizyczna prowadząca firmę jednoosobową i osobiście wykonująca zadania (usługi) wyłącznie na rzecz drugiego partnera zawartej umowy o współpracy.

W praktyce samozatrudnienie bardzo często występuje jako alternatywa wykonywania pracy najemnej w ramach zatrudnienia pracowniczego. W tej postaci samozatrudnienia, mimo że samozatrudniony występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nie jest synonimem prowadzenia działalności gospodarczej. Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest wynikiem swobody działalności gospodarczej, lecz działaniem w warunkach przymusu ekonomicznego — na rzecz jednego podmiotu — w sposób od niego zależny. Działalność gospodarcza polega bowiem na tym, że przedsiębiorca dobrowolnie podejmuje określony rodzaj działalności wytwórczej czy usługowej i występuje na rynku na równych prawach z innymi podmiotami prowadzącymi taką działalność. Natomiast samozatrudniony rozpoczyna działalność gospodarczą nie dobrowolnie, lecz dlatego, że nie może podjąć lub kontynuować świadczenia pracy w ramach zatrudnienia pracowniczego. Z reguły osoba samozatrudniona jest firmą jednoosobową, tworzoną przez kandydata do pracy lub uprzednio zwolnionego pracownika, z inicjatywy pracodawcy i wyłącznie w celu realizacji potrzeb jego firmy. Charakterystyczne dla takiego samozatrudnienia jest osobiste wykonywanie pracy przez samozatrudnionego, najczęściej tych samych zadań, które były przedmiotem umowy o pracę.

Dostrzegając problem praktyczny związany z coraz powszechniejszym stosowaniem „samozatrudnienia”, uprzejmie informuję, że w obecnym stanie prawnym istnieją regulacje umożliwiające zapobieganie naruszaniu prawa przez pracodawców przy powierzaniu pracy w warunkach samozatrudnienia. W tym celu wprowadzono do Kodeksu pracy przepis zawierający przesłanki wskazujące na nawiązanie stosunku pracy, stanowiąc jednocześnie, że każde zatrudnienie spełniające te kryteria, niezależnie od nazwy umowy, na podstawie której jest świadczone, jest zatrudnieniem pracowniczym. Zgodnie bowiem z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca — do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w warunkach określonych wyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 1 i 11 Kodeksu pracy).

W świetle przepisów Kodeksu pracy nie jest również dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, przy zachowaniu warunków wykonywania pracy charakterystycznych dla stosunku pracy (art. 22 § 12 Kodeksu prac...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »