Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Aktualności:

wszystkie aktualności »

Artykuły: Rachunkowość: PKPiR | Pełna księgowość | Ewidencje podatkowe i księgowe

27.09.2006

Ewidencja księgowa i podatkowa kar umownych

1. Pojęcie i rodzaje kar umownych. Wierzyciel może zastrzec w umowie, celem wzmocnienia skuteczności umowy uchronienia się od skutków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego przez dłużnika (z reguły nieterminowego wykonania świadczenia nienależytego pod względem jakości), że naprawienie szkody, z powodu nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego przez dłużnika następuje przez zapłatę przez niego określonej kwoty pieniężnej.

W przypadku kary z tytułu nienależytego wykonania, zapłata pieniężnej kary umownej nie zwalnia jednak dłużnika - bez zgody wierzyciela - z należytego wykonania zobowiązania nie-pieniężnego, zgodnie z art. 483 k.c. natomiast w przypadku niewykonania zobowiązania wierzyciel może dochodzić albo wykonania zobowiązania albo wypłaty określonej kary pieniężnej. Wierzyciel może zastrzec sobie w umowie osobną karę za niewykonanie od kary umownej za nienależyte wykonanie zobowiązania. W ten sposób kara umowna, choć wyrażana jest w pieniądzu, to jednak swoją przyczynę bierze ze zobowiązań (klauzul) niepienięż-nych i ma analogiczny charakter jak odsetki z tytułu zobowiązań pieniężnych. Kara umowna może być np. skutkiem zwłoki w wykonaniu umowy o dostawę towarów lub wykonaniu usługi.

2. Kary umowne jako koszt podatkowy.

Kary umowne - podobnie jak odsetki - stanowią przychody podatkowe wierzyciela na zasadzie kasowej, tj. w momencie ich faktycznego otrzymania, co wynika z art. 14 ust. 2 pkt 4 updof. Przychodem podatkowym są przy tym wszystkie otrzymane kary i odszkodowania, a więc także te, które u dłużnika nie stanowiły kosztu uzyskania przychodów.

Kary umowne poniesione przez dłużnika dzielimy na grupę uznawaną za koszty podatkowe oraz na grupę nie uznawaną za koszty podatkowe. Nie są honorowane podatkowo kary za odstąpienie przez którąkolwiek ze stron od umowy. Zdaniem organów podatko-wych nie pozostają one w związku z konkretnym przychodem podatnika, wobec czego nie są spełnione wymagania określone w art. 15 ust. 1 updop i art. 22 ust. 1 updof. Ani naliczone memoriałowo, ani zapłacone gotówkowo kary umowne i odszkodowania z tytułu: wad dostarczonych towarów, wad wykonanych robót i usług, zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad, zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów u dłużnika, gdyż wynikają z jego winy, w czym państwo nie chce partycypować (art. 16 ust. 1 pkt 22 updop i art. 23 ust. 1 pkt 19 updof).

Natomiast inne - niż w/w rodzaje kar umownych i odszkodowań mogą być z chwilą ich zapłaty, tj. zgodnie z zasadą kasową uznane za koszty uzyskania przychodów. Są to np. kary za opóźnienia w dostawie towaru lub wykonania usługi, za niedotrzymanie przewidzianej w umowie ilości lub wartości zakupów, za naruszenia uzgodnionych zasad poufności. Wydatki z tytułu kar powinny jednak wiązać się przy-czynowo-skutkowo z osiągniętymi przychodami.

3. Kara umowna a VAT

Kara umowna ma charakter czynności jednostronnej, dlatego jej otrzymanie z tytułu niedotrzymania warunków umowy przez dostawcę nie jest czynnością opodatkowaną VAT, a wierzyciel nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm. - dalej ustawa o VAT), nie reguluje bezpośrednio kwestii dotyczącej zapłaty kar umownych. W związku z tym rozstrzygnięcie, czy zapłata kary umownej rodzi powstanie obowiązku w VAT, wymaga rozważenia, czy tego typu czynność mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, innymi słowy, czy jest odpłatną dostawą towarów lub odpłatnym świadczeniem usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, to...

DOSTĘP DO PEŁNEJ TREŚCI SERWISU WWW.PODATKI.BIZ JEST BEZPŁATNY
WYMAGANE JEST JEDNAK ZALOGOWANIE DO SERWISU.
UŻYTKOWNICY ZALOGOWANI MOGĄ RÓWNIEŻ DODAWAĆ KOMENTARZE.

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy
do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

REJESTRACJA

dla nowych użytkowników

LOGOWANIE

dla użytkowników podatki.biz

podaj e-mail:
wprowadź hasło:

zapomniałem hasła | problemy z logowaniem

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU PODATKI.BIZ?

Otrzymujesz całkowicie bezpłatny stały dostęp do wielu informacji, między innymi do:

  • ujednolicanych na bieżąco aktów prawnych (podatki, ubezpieczenia społeczne i działalność gospodarcza)
  • narzędzi: powiadamiania o nowych przepisach, zmianach w przepisach i terminach
  • kalkulatorów i baz danych
  • działów tematycznych zawierających poglębione informacje na interesujące Cię tematy; omówienia, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania
  • strony osobistej, na której znajdziesz aktualne informacje przeznaczone dla osoby o Twoim profilu zawodowym. Dodatkowo będziesz mógł edytować własną listę zakładek w celu szybszego docierania do szczegółowej informacji
  • newslettera informującego regularnie o wydarzeniach związanych z podatkami i działalnością gospodarczą

Czas rejestracji - ok. 1 min

Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem »