17.03.2021: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Zwolnienie z VAT uzależnione jest od celu badania

Przepisy ustawy o VAT wpisują się w ramy nakreślone dyrektywą VAT i ustanawiają zwolnienie od podatku VAT dla określonych czynności wykonywanych w ramach świadczeń z zakresu opieki medycznej. Ściśle zaś wyznaczone warunki korzystania ze zwolnienia od podatku wymagają dokładnej analizy każdego konkretnego stanu faktycznego, przede wszystkim w zakresie przedmiotowym - w odniesieniu do celu świadczonej usługi. Każda zmiana charakteru świadczonej usługi może bowiem wpływać na odmienną jej kwalifikację w podatku VAT - wyjaśniło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską.

Interpelacja nr 19577 do ministra finansów, ministra zdrowia w sprawie doprecyzowania przepisów w przedmiocie zwolnienia z VAT usług medycznych

Szanowny Panie Ministrze!

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie doprecyzowania przepisów w przedmiocie zwolnienia z VAT usług medycznych.

Podatnicy cały czas nie mają pewności, jak dla potrzeb VAT, rozliczać usługi medyczne. Przepisy ustawy nie są precyzyjne. W efekcie prowadzi to do licznych sporów z urzędem skarbowym. Najnowszy przykład dotyczy badań profilaktycznych kierowców. Usługa ta może być zwolniona z podatku, ale tylko jeśli na badanie kieruje pracodawca.

Wobec powyższego zwracam się do Pana Ministra z następującym pytaniem:

Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów podatkowych regulujących kwestie zwolnienia z podatku VAT usług medycznych? Jeśli tak, to w jakim terminie i w jaki sposób? A jeśli nie to z jakich powodów?

Posłanka Barbara Dolniak

9 lutego 2021 r.

Odpowiedź na interpelację nr 19577 w sprawie doprecyzowania przepisów w przedmiocie zwolnienia z VAT usług medycznych

Szanowna Pani Marszałek,

nawiązując do interpelacji nr 19577 pani poseł Barbary Dolniak w sprawie doprecyzowania przepisów w przedmiocie zwolnienia z VAT usług medycznych, uprzejmie informuję, co następuje.

Przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej w całości objęte są zakresem prawa Unii Europejskiej, a Polska jako członek Unii Europejskiej zobowiązana jest do przestrzegania acquis communautaire. W odniesieniu do podatku od towarów i usług oznacza to przestrzeganie postanowień przede wszystkim dyrektywy VAT1, oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego podatku od wartości dodanej.

Zakres zwolnień dotyczących usług medycznych określony w przepisach ustawy o VAT2 w istocie odpowiada zakresowi tych zwolnień nakreślonemu w dyrektywie VAT.

W myśl przepisów art. 43 ust. 1 ustawy o VAT zwolnione od podatku są:

  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze - pkt 18,
  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza - pkt 18a,
  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
    • lekarza i lekarza dentysty,
    • pielęgniarki i położnej,
    • medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.),
    • psychologa - pkt 19.

Dodatkowe warunki stosowania ww. zwolnień zawarte są w art. 43 ust. 17 i 17a ustawy o VAT.

Powyższe regulacje ustawy o VAT stanowią implementację do krajowego porządku prawnego przepisów art. 132 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy VAT, zgodnie z którymi państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

  1. opiekę szpitalną i medyczną oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze, oraz
  1. świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Zaznaczyć należy, iż ww. zwolnienia mają charakter przedmiotowo-podmiotowy (tj. do ich zastosowania muszą być spełnione zarówno warunki dotyczące charakteru wykonywanej usługi, jak i statusu podmiotu je wykonującego). Podkreślić należy, że - w związku z zasadą ścisłej interpretacji zwolnień - zwolnieniem nie są objęte wszystkie usługi w zakresie opieki medycznej, a jedynie wymienione w ww. przepisach.

W zakresie przedmiotowym podkreślenia wymaga, iż nie każda usługa medyczna korzysta ze zwolnienia z VAT - co do zasady zwolnieniu podlegają wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Zatem usługi medyczne nie służące tym celom, nie korzystają ze zwolnienia (np. usługi tzw. medycyny estetycznej).

Warunki podmiotowe, dodatkowo zawężające zakres zastosowania ww. zwolnień, są dokładnie wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 18 - 19, gdzie wymienione zostały podmioty lecznicze oraz enumeratywnie wymienione zawody medyczne.

Ewentualne wątpliwości, które mogą się pojawiać w indywidualnych sprawach, mogą wiązać się z przedmiotowym zakresem zwolnienia, czyli określeniem, czy dana usługa może być uznana za służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Wątpliwość ta nie dotyczy jednak interpretacji przepisów ustawy o VAT, lecz rodzaju i charakteru danej usługi.

W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE zawartym w wyroku z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie d' Ambrumenil C-307/01: „(…) to, czy dana usługa medyczna powinna zostać zwolniona z podatku VAT warunkuje jej cel. Dlatego, jeżeli kontekst, w jakim realizowana jest dana usługa medyczna pozwala określić, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej się z konsekwencjami prawnymi, zwolnienie (...) nie ma zastosowania do tej usługi” (pkt 60 tego wyroku).

W zakresie zatem, w jakim daną usługę, świadczoną w konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych, można uznać za usługę służącą ochronie zdrowia, usługa ta korzysta z preferencji podatkowej. W pozostałych przypadkach, gdy nie jest możliwe uznanie tej usługi za służącą ww. celom, usługa ta nie może być objęta zwolnieniem od VAT.

Odnosząc się do przywołanego w interpelacji przykładu dotyczącego sposobu opodatkowania badań profilaktycznych kierowców wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 866/16. W wyroku tym, dotyczącym m.in. badań kierowców i osób wykonujących inne określone zawody, NSA stwierdził m.in.: „Strona skarżąca nie zauważa, że czym innym są usługi w zakresie opieki medycznej świadczonej na rzecz pracowników (w ramach obowiązków służbowych), które mieszczą się w zakresie normatywnym ww. przepisu a czym innym usługi wykonywane przez wnioskodawcę wskazane w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Przepisy dotyczące pracowników, w tym ustawa o służbie medycyny pracy, Kodeks pracy, dotyczą sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej. Inny jest zatem cel ich wykonania różniący się od usług objętych wnioskiem strony skarżącej, które nie mają zasadniczo na celu świadczenia opieki medycznej służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Zatem nie mogą być objęte zwolnieniem. Jak wyżej wskazano, istotny nadal pozostaje cel usługi - zachowanie zdrowia, a nie wykazanie predyspozycji do wykonywania określonego zawodu lub czynności, a ten cel miały wskazane we wniosku usługi. W związku z tym efektem usługi świadczonej przez wnioskodawcę jest dostarczenie osobie trzeciej elementu koniecznego dla podjęcia decyzji pociągającej za sobą prawne konsekwencje dla osoby badanej. Stąd usługi te nie mieszczą się w pojęciu świadczenia opieki zdrowotnej i nie podlegają zwolnieniu z podatku VAT.”.

Reasumując, przepisy ustawy o VAT wpisują się w ramy nakreślone dyrektywą VAT i ustanawiają zwolnienie od podatku VAT dla określonych czynności wykonywanych w ramach świadczeń z zakresu opieki medycznej. Ściśle zaś wyznaczone warunki korzystania ze zwolnienia od podatku wymagają dokładnej analizy każdego konkretnego stanu faktycznego, przede wszystkim w zakresie przedmiotowym - w odniesieniu do celu świadczonej usługi. Każda zmiana charakteru świadczonej usługi może bowiem wpływać na odmienną jej kwalifikację w podatku VAT.

Końcowo pragnę przypomnieć, iż w przypadku powstania wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, które mogą rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego (a więc również w zakresie uznawania określonych czynności za objęte zwolnieniem od podatku), zainteresowany ma prawo zwrócić się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej jego konkretnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Zasady dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b - 14s Ordynacji podatkowej3.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Jan Sarnowski

Warszawa, 4 marca 2021 r.

1 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.)

2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, z późn. zm.)

3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.)

Hasła tematyczne: zwolnienie vat, ministerstwo finansów, interpelacja, usługi medyczne, badanie profilaktyczne, podatek od towarów i usług (vat)

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...