Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

17.07.2019

Wykreślenie z rejestru VAT: Co ze środkami na rachunku firmy?

Zgodnie z art. 119zv §1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Szef Krajowej Administracji Skarbowej uprawniony jest do żądania blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, czyli osoby fizycznej wykonującej działalność gospodarczą, osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ale posiadającej zdolność prawną, jeżeli posiadane informacje wskazują, że może on wykorzystywać działalność banków lub SKOK-ów do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.

Szef KAS w takim przypadku wydać może postanowienie o blokadzie na okres nie dłuższy niż 72 godziny. W określonych przypadkach blokada będzie mogła zostać przedłużona na okres nie dłuższy niż trzy miesiące. Zastosowanie takiej blokady uniemożliwia dokonanie jakiegokolwiek obciążenia konta, pozbawiając podatnika dostępu do pieniędzy na nim zgromadzonych stanowiących jego własność.

Blokada rachunku bez zaskarżenia

Zaskarżenie blokady 72-godzinnej jest niemożliwe. Podatnik ma natomiast prawo zakwestionować przedłużenie blokady. Stanowi to dla podatników poważną uciążliwość, trudno sobie jednak wyobrazić, iż zażalenie na trzydniową blokadę zostałoby rozpatrzone przed jej upływem. Ponadto ustawodawca uznał, że niedanie możliwości zaskarżenia 72-godzinnej blokady służyć ma zapewnieniu dyskrecjonalnych działań, czyli ukrycie przed podatnikiem faktu zablokowania rachunku.

Na postanowienie o przedłużeniu blokady przysługuje zażalenie rozpatrywanie niezwłocznie, nie później niż w ciągu siedmiu dni od jego otrzymania. Podlega ono rozpatrzeniu przez WSA. Przykładem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w tej sprawie jest wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2057/18. Sąd uznając skargę za niezasadną wskazał, że brak wyczerpującego katalogu okoliczności mających znaczenie dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki dokonania przedłużenia blokady. Innymi słowy uznał, że brak kryteriów do oceny czy przedłużenie było zasadne, co – w jego opinii – oznacza, iż było uzasadnione.

Dopiero zaskarżenie blokady powoduje po stronie Szefa KAS obowiązek uzasadnienia jej zastosowania, co powinno być normą w państwie określającym się jako demokratyczne i prawne. Jest to bardzo istotne, ponieważ Szefowi KAS nadane zostały uprawnienia wkraczające w konstytucyjnie chronioną sferę praw obywatelskich, a przesłanki, na których opiera się blokada rachunku mogą być dość wątpliwej jakości. Jest to tzw. analiza ryzyka dokonywana poprzez:

  • analizę własną organów KAS w oparciu o dane pochodzące z banków i SKOK-ów oraz dane z deklaracji podatkowych i innych dostępnych źródeł,
  • analizę przygotowaną przez izbę rozliczeniową, która będzie ustalać w swoim systemie teleinformatycznym wskaźnik ryzyka na podstawie danych czerpanych z banków lub SKOK-ów oraz innych publicznie danych przekazanych z Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników.

Blokada uniemożliwia korzystanie z rachunku VAT

Konsekwencją blokady zastosowanej przez Szefa KAS jest również brak możliwości korzystania z rachunku VAT. Jest to spowodowane tym, że rachunek ten jest funkcjonalnie powiązany z rachunkiem rozliczeniowym i otwierany jest wyłącznie do niego. Z tego powodu blokada rachunku rozliczeniowego uniemożliwia też korzystanie z rachunku VAT.

Zagadnienie blokady rachunku bankowego było przedmiotem wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich z 30 marca 2019 r., nr V.511.132.2019.KB, do Szefa KAS. Zostało ono skierowane w związku ze skargą podatnika, który został wbrew ustawowemu wymogowi nie został powiadomiony o przedłużeniu blokady rachunku. W odpowiedzi z 7 maja 2019 r., nr DNK6.8790.11.2019, Szef KAS stwierdza, że informacja o blokadzie została wysłana, tylko podatnik nie odebrał listu poleconego. Instytucja blokady rachunku bankowego jest skonstruowana bezbłędnie a ponadto działa ona z korzyścią dla samych podatników nie tylko dla państwa. Zatem Rzecznik nie ma racji.

Szkoda tylko, że w swym wywodzie autor odpowiedzi nie odniósł się do aktu wyższej rangi jakim jest Konstytucja pozostając na poziomie ustawy bardzo ważnej aczkolwiek nie rangi zasadniczej. Jednak takiej analizy problemu trudno oczekiwać od organu administracji skarbowej, szczególnie w aktualnej rzeczywistości.

Wykreślenie z rejestru VAT

Zablokowanie rachunku bankowego stanowi wstęp do dalszych kłopotów podatnika VAT. Zgodnie z art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu vatowca z rejestru jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub SKOK-ów w rozumieniu art. 119 zg pkt 1 Ordynacji podatkowej do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119 zg pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Co bardzo symptomatyczne, mowa jest nie o dowodach czy przypuszczeniu graniczącym z pewnością a o bliżej niesprecyzowanych „informacjach”. Wykreślenie z rejestru podatników nie jest bowiem poprzedzone postępowaniem podatkowym, w toku którego gromadzone są dowody (inną kwestią jest ich ocena), a co najwyżej czynnościami sprawdzającymi, których zakres nie jest ani szeroki ani dogłębny.

Apetyt fiskusa na środki pieniężne znajdujące się na rachunku bieżącym vatowca wykreślonego z rejestru czynnych podatników VAT był znaczny, o czym świadczy brzmienie art. 108c projektu zakładającego wprowadzenie mechanizmu split payment. Zgodnie z nim, gdy podatnik został wykreślony z rejestru środki zgromadzone na rachunku VAT zostaną przekazane przez bank albo SKOK na rachunek wskazany przez naczelnika urzędu skarbowego. Naczelnik dysponując środkami na takim rachunku zaliczać je miał w pierwszej kolejności na poczet zaległości podatkowych z odsetkami za zwłokę. Pozostałą ich część zwracałby na wskazany rachunek podatnika w banku lub SKOK-u.

Środki nie dla nievatowca?

Ustawodawca nie zdecydował jednak na takie uregulowanie, które nie byłoby zgodne z konstytucyjną ochroną własności. Zadowolił się innym rozwiązaniem. Skoro podatnik został wykreślony z rejestru podatników VAT podmiot taki nie funkcjonuje jako podatnik. Nie może zatem na rachunku rozliczeniowym dokonywać żadnych operacji związanych z nabyciem bądź sprzedażą towarów i usług, czy innymi aspektami działalności gospodarczej, jako podatnik. Ewentualny zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z urzędu skarbowego również nie może nastąpić, bo w świetle ustawy o VAT podatnik taki nie istnieje. Środki pieniężne mogą się więc na takim rachunku znajdować, lecz być niedostępne dla ich prawowitego właściciela, bo nie jest już podatnikiem VAT.

Umowa rachunku firmowego zawierana na czas nieoznaczony może być w każdej chwili rozwiązana poprzez wypowiedzenie złożone przez którąkolwiek ze stron. Zasady likwidacji konta firmowego określają regulaminy poszczególnych banków lub SKOK-ów. Nie jest zatem wykluczone, iż w przypadku, gdy konto uznane zostanie za nieaktywne z powodu wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT, umowa dotycząca jego prowadzenia zostanie przez bank lub SKOK wypowiedziana.

Adam Okonkwo

 

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz