23.01.2020: Podatki dochodowe PIT i CIT - zagadnienia ogólne

Wykładnia pojęcia „urządzenie przemysłowe” w polskim prawie podatkowym

Pojęcie „urządzenie przemysłowe” występuje w art. 21 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2217, z poz. zm., dalej: ustawa o CIT), oraz w większości zawartych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, co do zasady w art. 12, dotyczącym opodatkowania należności licencyjnych. Brak definicji legalnej tego pojęcia, zarówno w prawodawstwie krajowym, jak i międzynarodowym, spowodował powstanie rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz organów podatkowych.

Brak jednolitej wykładni doprowadza do sytuacji, w której płatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, stoją przed dylematem pobrania i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku u źródła od wypłacanego, na rzecz zagranicznego kontrahenta, wynagrodzenia z tytułu korzystania z przedmiotu najmu, dzierżawy czy leasingu transgranicznego.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, niemających na terenie Rzeczpospolitej siedziby lub zarządu, przychodów: z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) ustala się w wysokości 20% przychodów. Stawka tzw. podatku u źródła może ulec obniżeniu na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek wskazanych przepisami prawa.

W stanowiskach organów podatkowych występuje tendencja do bardzo szerokiego rozumienia pojęcia „urządzenia przemysłowego”. Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 07.06.2019 r., znak 0111-KDIB1-1.4010.137.2019.2.NL, pojęcie to należy rozumieć możliwie szeroko, tzn. pojęcie "urządzenie przemysłowe" lub "handlowe" należy rozumieć jako rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów, służący do wykonywania określonych czynności zarobkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ułatwiający szeroko rozumiane prace materialne lub proces sprzedaży towarów i usług. W tym zakresie przyjmuje się, że pojęcie "urządzenie przemysłowe" (podobnie jak handlowe lub naukowe), ma charakter sformułowania ogólnego, mieszczącego w sobie wszelkie możliwe urządzenia, stanowiące pewien zespół mechanizmów, elementów technicznych, które mogą mieć zastosowanie w działalności podmiotów o określonej specyfice przemysłowej, handlowej lub naukowej. Na tej podstawie nie można pojęcia urządzenia przemysłowego zawężać jedynie do urządzeń wykorzystywanych bezpośrednio w procesie produkcji przemysłowej, wystarczające jest bowiem, aby posiadało ono pewien stopień skomplikowania konstrukcyjnego, który pozwala na zastosowanie danego urządzenia w przemyśle.

Szeroka wykładnia pojęcia „urządzenia przemysłowego” prezentowana jest także przez niektóre sądy administracyjne. Na tej podstawie status „urządzenia przemysłowego” otrzymały także urządzenia niezwiązane bezpośrednio z produkcją przemysłową, m.in. dźwigi/podnośniki, (zob. np. wyrok NSA z 18.05.2018 r. sygn. akt II FSK 1403/16), wózki widłowe (wyrok NSA z 26.04.2018 r., sygn. akt II FSK 1018/16), czujniki sejsmiczne i oddzielacze piasku (wyrok NSA z 09.08.2017 r., sygn. akt II FSK 1963/15), czy też oczyszczalnie ścieków (wyrok NSA 12.10.2016 r., sygn. akt II FSK 2416/14).

W orzecznictwie sądów administracyjnych możemy jednak spotkać również wykładnię, która odcina się od szerokiego rozumienia pojęcia „urządzenia przemysłowego”. Wykładnia zawężająca tego terminu prezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 06.07.2018 r., sygn. akt II FSK 1154/16), wskazuje na konieczność analizy faktycznego sposobu wykorzystania danego sprzętu w określonym stanie faktycznym i identyfikacji jego ścisłego wykorzystania w przemyśle, bowiem za niezasadne uznać należy przekroczenie granicy, jaką wyznacza językowe znaczenie pojęcia "urządzenie przemysłowe" i przyjęcie, jak czyni to organ interpretacyjny, szerokiego zakresu znaczeniowego tego pojęcia. Przyznanie szerokiego znaczenia pojęciu "urządzenia przemysłowego" może prowadzić do absurdalnych z technologicznego lub ekonomicznego punktu widzenia rezultatów. Jak jest podkreślane, przy kwalifikowaniu danego urządzenia istotne jest, aby dokonywać tego w oparciu o kryterium przeznaczenia. Nie każde urządzenie użytkowane na podstawie umowy najmu, dzierżawy czy leasingu, zawartej między polskim podmiotem wykonującym profesjonalną działalność gospodarczą i zagranicznym kontrahentem, stanowi urządzenie przemysłowe. Zgodnie z takim rozumieniem, do urządzeń przemysłowych powinniśmy zaliczać urządzenia zbudowane z mechanizmu lub zespołu mechanizmów, które faktycznie są wykorzystywane w procesie przemysłowym.

Należy podkreślić, że przyjęcie wykładni zawężającej pojęcie „urządzenia przemysłowego” jest obarczone ryzykiem wystąpienia sporu z organem podatkowym. Jednak pojawiające się w ostatnich latach korzystne wyroki NSA wskazują na prawdopodobieństwo pozytywnego rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze postępowania sądowo administracyjnego.

Agnieszka Budziak, Konsultant podatkowy w ECDP Tax Mazur i wspólnicy sp. komandytowa

Hasła tematyczne: podatek dochodowy od osób prawnych (cit), unikanie podwójnego opodatkowania, podatek u źródła, urządzenie przemysłowe

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...