26.09.2022: Zobowiązania podatkowe, czyli jak płacić podatki

WSA. Zapłata podatku przez inny podmiot niż podatnik

 

Art. 62b Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której to zapłaty podatku dokonuje inna osoba niż podatnik. Nie dotyczy jednak sytuacji zapłaty podatku przez podatnika, który posłużył się, wyręczył się w tej czynności inną osobą. Zatem ta inna osoba jest jedynie "wpłacającą" kwotę podatku w imieniu podatnika dokonującego zapłaty. Dopuścić bowiem należy sytuację, w której osoba trzecia wpłaca na konto urzędu skarbowego środki powierzone jej przez podatnika. Dokonuje wówczas czynności technicznej - wpłaca podatek za podatnika, działa jednak jedynie jako "posłaniec", "wyręczyciel", czy też "przekaziciel środków podatnika" - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim.

 

Podatnik wystąpił do organu z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji. Chciał ustalić czy uiszczenie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, może następować z konta spółki, przy czym działanie to ma wyłącznie charakter techniczny.

Podatnik jest udziałowcem w spółce jawnej. Dochód osiągnięty przez spółkę jest dzielony między wspólników, zgodnie z wysokością udziałów. Każdy z nich jest zobowiązany do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Podatnik, jak również pozostali wspólnicy, zlecili służbom finansowo-księgowym spółki,wyliczanie kwot podatku od osiągniętego dochodu należnego od każdego z nich. Ponadto podatnik, w swoim imieniu, wydał dyspozycję uiszczania należnego podatku bezpośrednio z konta spółki do Urzędu Skarbowego, przy czym kwota podatku dochodowego od osób fizycznych zapłacona z konta spółki znacznie przekracza kwotę 1000 zł.

Zdaniem podatnika, treść obowiązujących przepisów podatkowych umożliwia działanie spółki w roli "wyręczyciela podatkowego" i pozwala na uznanie, że to podatnik uregulował zobowiązanie ze swoich środków za pośrednictwem rachunku bankowego spółki.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Jak wskazał organ, art. 62b Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej jako: O.p.) zawiera zamknięty katalog przypadków dopuszczających zapłatę podatku przez inny podmiot niż podatnik, tj. jeżeli:

  • kwota podatku nie przekracza 1000 zł,
  • z treści dowodu zapłaty wynika przeznaczenie zapłaty na zobowiązanie podatnika, co zarazem uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika,
  • zapłata podatku nastąpi z zachowaniem przepisów dotyczących zapłaty podatku przez podatnika.

W opinii Dyrektora KIS zapłata podatku na rzecz wspólnika spółki jawnej przez inny podmiot jest możliwa, ale tylko w kwocie nieprzekraczającej 1000 zł. W takim przypadku, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika. Jeżeli kwota podatku przekracza 1000 zł, taka zapłata jest niedopuszczalna.

Sprawa trafiła, na skutek skargi podatnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił zaskarżoną interpretację:

W ocenie WSA powołany przez Dyrektora KIS art. 62b O.p. odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której to zapłaty podatku dokonuje inna osoba niż podatnik. Nie dotyczy jednak sytuacji zapłaty podatku przez podatnika, który posłużył się, wyręczył się w tej czynności inną osobą. Zatem ta inna osoba jest jedynie "wpłacającą" kwotę podatku w imieniu podatnika dokonującego zapłaty. Dopuścić bowiem należy sytuację, w której osoba trzecia wpłaca na konto urzędu skarbowego środki powierzone jej przez podatnika. Dokonuje wówczas czynności technicznej - wpłaca podatek za podatnika, działa jednak jedynie jako "posłaniec", "wyręczyciel", czy też "przekaziciel środków podatnika". Warunkiem dla osiągnięcia skutku zapłaty podatku w opisany wyżej sposób jest to, aby proces "wyręczenia się" miał charakter wyłącznie techniczny, tj. w przebiegał w taki sposób aby organ podatkowy nie miał wątpliwości, że otrzymał środki podatnika a nie wpłacającego.

Sąd zauważył, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego czym innym jest umowne przenoszenie zobowiązania (długu w zakresie obowiązku zapłaty), które w przypadku zobowiązań podatkowych jest niedopuszczalne, a czym innym dokonanie technicznych czynności wpłaty środków pieniężnych przez podmiot inny niż podatnik lub płatnik, czyli tzw. posłańca albo wyręczyciela (uchwała z dnia 26 maja 2008 r. o sygn. akt I FPS 8/07).

Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt II FSK 3305/18 nowelizacja przepisów dotyczących wpłat dokonywanych w imieniu podatnika poprzez dodanie począwszy od 1 stycznia 2016 r. nowego art. 62b O.p. dopuściła jedynie możliwość w określonych przypadkach dokonywania zapłaty podatku w miejsce pierwotnie zobowiązanego dłużnika podatkowego. Przewidziane w § 2 tego przepisu domniemanie prawne nakazujące uznanie wpłaty osób wymienionych w § 1 za pochodzące ze środków podatnika potwierdza możliwość dokonywania zapłaty podatków przez osoby trzecie zamiast podatnika, lecz nie stanowi o braku możliwości dokonywania wpłat podatków za pośrednictwem osób trzecich. "Zapłata" dotyczy innego zdarzenia, niż "wpłata", to znaczy techniczna czynność uiszczenia gotówką lub w obrocie bezgotówkowym kwoty podatku przez inny podmiot niż podatnik. Sama czynność dokonania wpłaty przez osobę trzecią nie przesądza o tym, z czyjego majątku pochodzą środki na jej pokrycie i kto w efekcie ponosi ich ciężar. Jeśli zatem nie ma wątpliwości, że wpłata dokonywana jest ze środków płatnika, które pobrał on wcześniej od podatników, a jedynie techniczna czynność wpłaty dokonywana jest za pośrednictwem "posłańca", to nie ma przeszkód prawnych aby została ona zrealizowana przez podmiot zaangażowany do tej czynności przez płatnika. Ponadto zgodnie ze znaczeniem językowym "zapłata" to: 1. zapłacenie należnych pieniędzy; 2. należność za coś. Z kolei "wpłata" to: 1. wpłacona kwota; 2. wpłacenie pieniędzy. Potwierdza to zatem na gruncie semantycznym, że "wpłata" dotyczy jedynie czynności technicznej, sposobu uregulowania należności, podczas gdy zapłata wiąże się z uregulowaniem należności pieniężnej z określonego tytułu.

Ponadto, jak wskazuje się w doktrynie, nie jest płaceniem za podatnika uiszczanie podatku ze środków podatnika przez osobę przez niego upoważnioną do zapłacenia podatku, gdyż w takim przypadku osoba taka działa w imieniu i na rzez podatnika, a dokonana przez niego czynność techniczna skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatnika z tytułu podatku od nieruchomości (por. pkt 4 do art. 59 w L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2021).

WSA podkreślił, że pytanie zadane we wniosku o wydanie interpretacji nie zmierza do uzyskania odpowiedzi, czy w przedstawionym stanie faktycznym działanie spółki ma wyłącznie charakter techniczny i z tego powodu doprowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wnioskodawcy. Wskazany charakter jest elementem przedstawionego stanu faktycznego. Zatem skoro dopuszczalne jest wyręczenie się osobą trzecią przy zapłacie podatku, pod warunkiem, że zapłaty dokonuje w istocie podatnik, a działanie osoby trzeciej ma charakter, jak wskazano we wniosku, "wyłącznie techniczny", to zaskarżona interpretacja narusza art. 62b § 1 pkt 3 O.p.

Ocena tego czy opisanemu we wniosku działaniu spółki można rzeczywiście przypisać taki charakter, jaki przypisał mu autor wniosku, jest poza granicami niniejszej sprawny. W ewentualnym postępowaniu podatkowym, ciężar dowodu w zakresie jednoznacznego potwierdzenia, że podatnik posłużył się w dokonaniu zapłaty podatku wyręczycielem, tj. środki pieniężne, które spółka wpłaciła na konto urzędu, pochodziłyod podatnika, będzie spoczywał na tym ostatnim - zaznaczył WSA.

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 184/22 - pełna treść wyroku

 

Redakcja podatki.biz

 

Hasła tematyczne: ordynacja podatkowa, wojewódzki sąd administracyjny (wsa), zapłata podatku, wyrok

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...