25.08.2020: Podatki dochodowe PIT i CIT - zagadnienia ogólne

WSA. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dla działów specjalnych produkcji rolnej

Z przepisów ani nie wynika wprost, ani nie można tego w żaden sposób wyinterpretować, że w celu ustalenia, czy przychody podatnika przekroczyły limit zobowiązujący go do prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy łączyć przychody z działów specjalnych produkcji rolnej z przychodami z innych źródeł. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych odnieść należy wyłącznie do przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Odniesienie do ustawy o rachunkowości dotyczy zaś jedynie określenia limitu wielkości przychodów, z którym wiąże się obowiązek prowadzenia ksiąg - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.

W złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej podatnik wyjaśnił, że prowadzi działalność rolniczą, na którą skupia się produkcja nasion zbóż, a także fermowa hodowla i chów drobiu nieśnego - produkcja kurzych jaj wylęgowych. Działalność rolnicza w zakresie produkcji nasion jest wyłączona z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof). Z kolei działalność rolnicza w zakresie fermowej hodowli i chowu drobiu nieśnego - produkcja kurzych jaj wylęgowych - stanowi działy specjalne produkcji rolnej - prowadzona jest w rozmiarach przekraczających wielkości określone w załączniku nr 2 do updof.

W 2019 roku podatnik nie prowadził ksiąg rachunkowych i opodatkowywał działy specjalne produkcji rolnej ryczałtem według norm szacunkowych. Szacował, że przychody ze sprzedaży nasion osiągną w roku 2019 wartość około 1,5 mln PLN, zaś przychody z działów specjalnych produkcji rolnej około 7,5 mln PLN. Kierując się powyższymi wartościami doszedł do wniosku, że w 2019 r. przychody netto ze sprzedaży osiągniętej w ramach działów specjalnych produkcji rolnej nie przekroczą limitu 2 000 000 euro, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, jednakże łącznie liczone przychody netto z gospodarstwa rolnego (sprzedaż nasion) oraz z działów specjalnych produkcji rolnej, przekroczą limit, o którym mowa.

Podatnik chciał wiedzieć czy w kolejnym roku podatkowym, dochód z działów specjalnych produkcji rolnej ustalać należy przy zastosowaniu norm szacunkowych na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy według zasad określonych w art. 14 tej ustawy, przy założeniu, że w 2019 roku podatkowym:

  1. nie prowadzi ksiąg wykazujących przychody z działów specjalnych produkcji rolnej,
  2. przychody netto z działów specjalnych produkcji rolnej nie przekroczą limitu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości,
  3. osiąga jednocześnie przychody z działalności rolniczej, które są wyłączone z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
  4. przychody netto z działalności rolniczej, o której mowa w pkt 4, nie przekroczą limitu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości,
  5. łączna suma przychodów netto z działów specjalnych produkcji rolnej oraz działalności rolniczej, o której mowa w pkt 4, przekroczy limit określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Zdaniem podatnika, dochód z działów specjalnych produkcji rolnej w kolejnym roku podatkowym należy ustalać przy zastosowaniu norm szacunkowych. Limit przychodów, określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, w przypadku podmiotu osiągającego przychody z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej, powinien być bowiem ustalany wyłącznie z uwzględnieniem wielkości przychodów z tego tytułu, tj. bez uwzględniania wysokości przychodów z innych źródeł.

Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że jeżeli w danym roku obrotowym suma przychodów netto z działalności rolniczej oraz z działów specjalnych produkcji rolnej przekroczy równowartość 2 000 000 euro w walucie polskiej, to w odniesieniu do podatnika wykluczona będzie możliwość ustalania dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej przy zastosowaniu norm szacunkowych na podstawie art. 24 ust. 4 zdanie drugie updof.

Przedsiębiorca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który przyznał mu rację.

WSA przypomniał, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 updof obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., na mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 699), przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się według zasad określonych w art. 14, jeżeli podatnik prowadzi księgi wykazujące te przychody. O zamiarze założenia ksiąg podatnik jest obowiązany zawiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed rozpoczęciem roku podatkowego albo przed rozpoczęciem prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli nastąpiło ono w ciągu roku, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei w ust. 2 tego artykułu przyjęto, że w przypadku gdy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynika z przepisów o rachunkowości, przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych według zasad określonych w art. 14. W takim przypadku nie ma obowiązku zawiadamiania właściwego naczelnika urzędu skarbowego o założeniu ksiąg rachunkowych.

W opinii sądu, z powyższego wynika, że od dnia 1 stycznia 2016 r. nastąpiło wprowadzenie przez ustawodawcę nowych zasad opodatkowania osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Od wejścia w życie nowych uregulowań, pod względem prawnopodatkowym można wyróżnić trzy grupy podmiotów, prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Są to: 1) podmioty, na których nie ciąży obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, 2) podmioty, na których nie ciąży ww. obowiązek, a które zdecydowały o prowadzeniu ksiąg rachunkowych i powiadomiły o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego, 3) podmioty obowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości.

Przepisami ustawy o rachunkowości, z których wynika obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych są m.in. regulacje art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w myśl których obowiązek ten dotyczy mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium RP osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej - 2 000 000 euro.

Zatem zasadnicze znaczenie w zakresie obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych ma ustalenie wysokości ww. limitu przychodów.

Zdaniem WSA, bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy miała przyjęta do wyliczenia tego limitu metoda, która została oparta na błędnej interpretacji art. 15 ust. 2 updof oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Organ podatkowy przyjął, że podatnik nie może w kolejnym roku podatkowym dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej rozliczać na podstawie norm szacunkowych, ponieważ z ustawy o rachunkowości wynika, że w jego przypadku przychody uzyskane z działów specjalnych produkcji rolnej należy ująć łącznie z jego przychodami z działalności rolniczej, przez co występuje przekroczenie kwoty, z którą wiąże się istnienie obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Sąd nie podzielił powyższego poglądu, bowiem, jak stwierdził WSA, z ww. przepisów ani nie wynika wprost, ani nie można tego w żaden sposób wyinterpretować, że w celu ustalenia, czy przychody podatnika przekroczyły limit zobowiązujący go do prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy łączyć przychody z działów specjalnych produkcji rolnej z przychodami z innych źródeł. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 updof odrębnym źródłem przychodów są działy specjalne produkcji rolnej. Już sam art. 15 updof w całości odnosi się tylko do przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Wskazany więc w art. 15 ust. 2 updof obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych odnieść należy wyłącznie do przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Odniesienie do ustawy o rachunkowości dotyczy zaś jedynie określenia limitu wielkości przychodów, z którym wiąże się obowiązek prowadzenia ksiąg.

Sąd uznał zatem, że poziom przychodów podatnika w 2019 r. z tego właśnie tytułu, tj. działów specjalnych produkcji rolnej nie uzasadniał przyjęcia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, a co za tym idzie, rozliczania się podatnika z tej działalności, w kolejnym w roku podatkowym, według zasad określonych w art. 14 updof a nie według norm szacunkowych, o których mowa w art. 24 ust. 4 tej ustawy.

Skoro podatnik oświadczył, że w 2019 r. osiągnął przychody z działów specjalnych produkcji rolnej w wysokości około 7,5 mln zł, to przychody te nie uzasadniały przyjęcia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nie doszło bowiem do przekroczenia limitu, o którym mowa w ustawie o rachunkowości, a który w 2019 r. wynosił 2 000 000 euro. Tym samym nie było w kolejnym roku podatkowym konieczności rozliczania się podatnika z tej działalności według zasad określonych w art. 14 updof zamiast według norm szacunkowych, o których mowa w art. 24 ust. 4 updof - podsumował WSA.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Op 44/20 - pełna treść wyroku

Redakcja podatki.biz

Hasła tematyczne: działy specjalne produkcji rolnej, wojewódzki sąd administracyjny (wsa), księgi rachunkowe, wyrok, podatek dochodowy od osób fizycznych (pit)

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...