Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

02.11.2015

VAT: Transgraniczne usługi elektroniczne a pośrednictwo

W rozumieniu przepisów o VAT usługami elektronicznymi są wszelkie usługi świadczone za pomocą Internetu lub sieci elektronicznej, których świadczenie – ze względu na ich charakter – jest zasadniczo zautomatyzowane i wymaga minimalnego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe. Definicja ta wynika z art. 7 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Do tak szeroko rozumianych usług elektronicznych zalicza się np. sprzedaż e-booków oraz aplikacji na telefony komórkowe (załącznik I do rozporządzenia wykonawczego).

W obecnym stanie prawnym w każdym przypadku sprzedaży usług elektronicznych na rzecz nabywców niebędących podatnikami (w uproszeniu – osób nieprowadzących działalności gospodarczej) opodatkowanie VAT nastąpi w kraju konsumenta (art. 28k ustawy o VAT). Istnieje w tym względzie ułatwienie polegające na zapłacie VAT w innym państwie UE za pośrednictwem polskiego organu, przy wykorzystaniu tzw. małego punktu kompleksowej usługi (MOSS). Niemniej jednak podatnik będzie musiał zastosować do sprzedaży stawkę właściwą dla kraju nabywcy (jeżeli ten zamieszkuje na terenie UE).

Pośrednicy usług elektronicznych

Nierzadkie w praktyce są sytuacje, w których w świadczeniu uczestniczą różnego rodzaju pośrednicy. Przykładowo, sprzedawca e-booka albo aplikacji na telefony komórkowe (właściciel treści) może sprzedawać za pośrednictwem platformy innego podmiotu, np. sklepu internetowego. W takim przypadku rodzi się pytanie, który podmiot (właściciela treści czy pośrednika) należy uznać za sprzedającego wobec ostatecznego odbiorcy, obowiązanego do rozliczenia VAT od tej transakcji.

Zasada – pośrednik uczestniczy w transakcji

Podstawowe znaczenie przy analizie powyższej kwestii ma art. 9a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu, w przypadku gdy usługi świadczone drogą elektroniczną są wykonywane za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej, interfejsu lub portalu, np. sklepu z aplikacjami, przyjmuje się do celów stosowania art. 28 dyrektywy 2006/112/WE, że podatnik uczestniczący w świadczeniu tych usług działa w imieniu własnym, lecz na rzecz dostawcy tych usług, chyba że podatnik ten wyraźnie wskaże tego dostawcę jako podmiot świadczący usługę i jest to odzwierciedlone w uzgodnieniach umownych zawartych między stronami.

Z powyższej regulacji wynika zasada (oparta na domniemaniu), że pośrednik usług elektronicznych działa w imieniu własnym, lecz na rzecz dostawcy tych usług. To zaś z kolei oznacza, że wobec użytkowników końcowych to pośrednik będzie występował jako usługodawca, o czym stanowi, stosowany w takim wypadku, art. 8 ust. 2a ustawy o VAT (przepis ten odpowiada art. 8 dyrektywy 2006/112/WE).

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Pośrednik będzie więc występować w podwójnej roli – odbiorcy usługi i usługodawcy wobec ostatecznych użytkowników.

Przykład:
Twórca aplikacji na telefony komórkowe sprzedaje je za pośrednictwem pośrednika prowadzącego portal internetowy. Pośrednik ma wpływ na warunki sprzedaży wobec konsumentów, m.in. to on ustala ostateczną cenę.

W tym przypadku uznaje się, że to pośrednik jest bezpośrednim sprzedającym wobec konsumentów. To pośrednik wystawi rachunki na rzecz nabywców, opodatkowując sprzedaż według stawki właściwej dla państw ich odbiorców. Właściciel treści natomiast sprzedaje usługę elektroniczną pośrednikowi.

Sprzedaż bezpośrednio na rzecz konsumenta jako wyjątek

Z przywołanego art. 9a ust. 1 zd. 1 rozporządzenia wynika, że w określonych warunkach możliwe jest odejście od ww. zasady. Wymaga to jednak, przede wszystkim, wyraźnego wskazania tego dostawcy (właściciela treści) jako podmiotu świadczącego usługę.

Ponadto przepis ten zawiera inne wymogi. Mianowicie stanowi on, że aby uznać dostawcę usług świadczonych drogą elektroniczną za wyraźnie wskazanego przez podatnika jako podmiot świadczący usługę, muszą zostać spełnione następujące warunki:

  1. na fakturze wystawionej lub udostępnionej przez każdego podatnika uczestniczącego w świadczeniu usług drogą elektroniczną należy wyszczególnić takie usługi i ich dostawcę;
  2. na rachunku lub paragonie wystawionym bądź udostępnionym usługobiorcy należy wyszczególnić usługi świadczone drogą elektroniczną i ich dostawcę.

Na użytek niniejszego ustępu podatnik, który w odniesieniu do usług świadczonych drogą elektroniczną zatwierdzi obciążenie usługobiorcy płatnością, zatwierdzi świadczenie usług lub ustali ogólne warunki świadczenia usług, nie może mieć możliwości wyraźnego wskazania innej osoby jako podmiotu świadczącego te usługi.

Z powyższych regulacji wynika, że pośrednik, aby nie rozliczać VAT od sprzedaży usługi elektronicznej konsumentowi, musi pełnić ograniczoną rolę w całej transakcji. Nie może on zatwierdzać świadczenia usługi ani ustalać wobec konsumentów warunków świadczenia, np. poprzez ostateczne wyznaczanie ceny. Ponadto spełnienie wymaganych przesłanek musi znaleźć odzwierciedlenie w postanowieniach umownych między dostawcą treści a pośrednikiem.

Przykład:
Właściciel aplikacji udziela komercyjnie praw do jej wykorzystania. Część sprzedaży jest dokonywana za pośrednictwem platformy prowadzonej przez inny podmiot (pośrednika). Rola pośrednika sprowadza się do udostępnienia możliwości ściągnięcia aplikacji przy wykorzystaniu platformy, za co otrzymuje on określoną prowizję od każdej sprzedaży. Pośrednik nie ingeruje natomiast w warunki transakcji pomiędzy sprzedającym aplikacje a konsumentami.

Sprzedaż na rzecz konsumentów opodatkowuje (według stawki właściwej dla kraju nabywcy) właściciel praw do aplikacji. On też wystania rachunki na rzecz konsumentów. Prowadzący platformę natomiast wystawia na rzecz sprzedającego fakturę z tytułu świadczonej usługi pośrednictwa.

Konieczność analizy konkretnych przypadków

Podsumowując, z regulacji dotyczących świadczenia usług elektronicznych wynika zasada, zgodnie z którą pośrednika takich usług uznaje się za sprzedającego wobec konsumentów. Odejście od tej reguły jest możliwe, ale wymaga spełnienia szeregu warunków. Podatnicy, którzy chcą skorzystać z tej możliwości, będą więc musieli szczegółowo analizować całokształt transakcji dokonywanych między sprzedającym usługi elektroniczne, pośrednikiem a ostatecznymi konsumentami. Ponadto niezbędne jest w takim wypadku odpowiednie ukształtowanie postanowień umownych.

Michał Samborski
Młodszy konsultant podatkowy ECDDP Sp. z o.o.

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz