30.09.2015: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Ustalenie dochodu (straty) z działalności prowadzonej indywidualnie oraz w formie spółki cywilnej

W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w różnych formach (np. indywidualnie, w formie spółki cywilnej), do ustalenia dochodu z tego źródła przychodów należy zsumować przychody oraz koszty ich uzyskania. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują dodawania (odejmowania) dochodu (straty) ustalonej odrębnie z poszczególnych form prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 12 sierpnia 2015 r., sygn. IBPB-1-1/4511-234/15/ZK.

Z wnioskiem o interpretację przepisów podatkowych zwrócił się podatnik, który od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W bieżącym roku opodatkowany jest 19% „podatkiem liniowym”, prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów. Równocześnie od stycznia br. jest wspólnikiem spółki cywilnej.

Podatnik chciał wiedzieć, czy jeżeli w danym miesiącu w prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej wystąpił dochód, a jako wspólnik spółki cywilnej poniósł stratę, to może, w myśl art. 8 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, połączyć te dwa źródła dochodu razem, tzn. od dochodu jednej firmy odjąć poniesioną stratę w spółce i obliczyć miesięczną zaliczkę na podatek dochodowy. Jego zdaniem, przepisy ustawy, dopuszczają możliwość łączenia dochodów z poszczególnych firm. Tak samo można postąpić, gdy wystąpi strata, ponieważ obydwie firmy prowadzi na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach nie zgodził się ze stanowiskiem podatnika.

Opodatkowanie przychodów z udziału w spółce cywilnej

Organ podatkowy z uzasadnieniu przypomniał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Przy czym, jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (art. 5b ust. 2 ww. ustawy).

W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy, zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:

  1. rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat,
  2. ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną.

Przy czym, ilekroć w ustawie jest mowa o spółce niebędącej osobą prawną, oznacza to spółkę niebędącą podatnikiem podatku dochodowego (art. 5a pkt 26 ww. ustawy).

Spółka cywilna jest osobową spółką uregulowaną przepisami kodeksu cywilnego i nie posiada zdolności prawnej. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki niemającej osobowości prawnej, podatnikiem podatku dochodowego nie jest spółka lecz jej poszczególni wspólnicy. To wspólnicy spółki cywilnej, będący osobami fizycznymi, z tytułu prowadzenia działalności w formie tej spółki, uzyskują, co do zasady, przychody ze źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza i tym samym wspólnicy tej spółki, a nie spółka cywilna, zobowiązani są do opodatkowania uzyskanych z tej spółki dochodów oraz rozliczania strat. W konsekwencji każdy ze wspólników oblicza odrębnie dochód (poniesioną stratę) z udziału w spółce i każdy samodzielnie od tego dochodu oblicza należny podatek dochodowy.

Przychody z działalności z kilku źródeł

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast w myśl art. 9 ust. 2 ww. ustawy, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy, u podatników, którzy prowadzą księgi rachunkowe, za dochód z działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów. W myśl natomiast art. 24 ust. 2 tej ustawy, u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

DIS wyjaśnił, że z powyższych przepisów wynika, że jeżeli podatnik prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą indywidualnie oraz w formie spółki cywilnej, to osiągane z tego tytułu przychody stanowią przychody z jednego źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Przychody te stanowią podstawę do obliczenia dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, od którego w trakcie roku podatkowego odprowadzane są zaliczki na podatek dochodowy.

W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w różnych formach (np. indywidualnie, w formie spółki cywilnej), do ustalenia dochodu z tego źródła przychodów należy zatem zsumować przychody oraz koszty ich uzyskania. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują bowiem dodawania (odejmowania) dochodu (straty) ustalonej odrębnie z poszczególnych form prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jak obliczyć zaliczkę na podatek?

Stosownie do art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h.

Podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, opodatkowani na zasadach określonych w art. 30c, są obowiązani wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonym zgodnie z art. 30c, a sumą należnych zaliczek za poprzednie miesiące, z uwzględnieniem art. 27b (art. 44 ust. 3f ww. ustawy).

Stosownie do art. 30c ust. 1 tej ustawy, podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, o których mowa w art. 9a ust. 2 lub ust. 7, z zastrzeżeniem art. 29, 30, 30d, wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku. Zgodnie natomiast z art. 30c ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód ustalony zgodnie z art. 9 ust. 1, 2, 3, 3a i 5, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e i ust. 4 zdanie pierwsze lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25. Dochód ten podatnicy mogą pomniejszać o składki na ubezpieczenie społeczne określone w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 2a oraz wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego określone w art. 26 ust. 1 pkt 2b. Wysokość składek ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Biorąc powyższe pod uwagę organ podatkowy stwierdził, że podatnik uzyskuje przychody z jednego źródła przychodów, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z tym dochód (stratę) z tego źródła przychodów należy ustalić jako różnicę pomiędzy sumą przychodów z tej działalności, a sumą kosztów uzyskania tych przychodów. W związku z tym do kwoty przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie przez podatnika należy dodać przychód z udziału w zysku spółki cywilnej w wysokości ustalonej proporcjonalnej do jego udziału w zysku tej spółki. Analogicznie do kwoty kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej indywidualnie pozarolniczej działalności gospodarczej należy dodać przypadającą na niego kwotę kosztów uzyskania przychodów z udziału w zysku spółki cywilnej. Następnie od tak ustalonej kwoty przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej należy odjąć kwotę ustalonych kosztów uzyskania przychodów z tej działalności. Jeżeli kwota kosztów uzyskania przychodów będzie wyższa od kwoty przychodów, to wystąpi strata z tego źródła przychodów.

Przy czym, przychody z prowadzonej indywidualnie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz koszty ich uzyskania należy ustalić na podstawie prawidłowo prowadzonej przez podatnika podatkowej księgi przychodów i rozchodów, natomiast przychody i koszty uzyskania przychodów działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej, na podstawie ksiąg podatkowych prowadzonych przez spółkę cywilną, proporcjonalnie do udziału podatnika w zysku tej spółki.

Małgorzata Brand-Ciszewska

Hasła tematyczne: działalność gospodarcza, spółka cywilna, przychody z działalności gospodarczej, strata ze źródła przychodów, jednoosobowa działalność gospodarcza, zaliczka na podatek

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...