11.03.2022: Składki ZUS: ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FGŚP

Ubezpieczenie zdrowotne prowadzących działalność - Karta, osoby współpracujące, działalność mieszana

W marcu 2022 r. przedsiębiorcy ustalają wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne po raz pierwszy w całości na nowych zasadach. Zapraszamy do lektury ilustrowanego przykładami poradnika kompleksowego - w tej części ustalenie podstawy wymiaru składek osób opodatkowanych kartą podatkową, osób współpracujących i pozostałą pozarolniczą działalność oraz osób prowadzących działalność w różnych formach.

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność

3. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne - karta podatkowa

Jeśli ubezpieczony uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i opłacasz podatek w formie karty podatkowej, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne stanowi od 2022 r. kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na dzień 1 stycznia danego roku [9].

Składka w tej wysokości będzie obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Przykład 15

Edward w 2022 r. rozlicza się z podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej w 2022 r. rozlicza składkę w wysokości 270,90 zł (9% x 3 010 zł - minimalne wynagrodzenie w 2022 r.).

4. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne - pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą i osoby współpracujące

Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest dla tych osób kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego [10], jeżeli:

  • prowadzą działalność pozarolniczą i nie zaliczają się do żadnej z grup osób wcześniej wymienionych,

  • współpracują z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub z osobami, które korzystają z ulgi na start.

Składka w tej wysokości będzie obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Przykład 16

Florentyna jest w 2022 r. wspólnikiem spółki komandytowej. Rozlicza podatek dochodowy od zysku ze spółek (nie z działalności gospodarczej). Składkę na ubezpieczenie zdrowotne oblicza od 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Przykład 17

Feliks jest twórcą i z tego tytułu jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W 2022 r. podstawę wymiaru składki na jego ubezpieczenie zdrowotne stanowi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

III. Wysokość składki zdrowotnej w przypadku prowadzenia kilku działalności - różne formy opodatkowania

1. Miesięczna podstawa wymiaru składki w przypadku prowadzenia kilku działalności

Gdy ubezpieczony prowadzi kilka rodzajów działalności i stosuje różne formy opodatkowania, składkę na ubezpieczenie zdrowotne oblicza odrębnie dla każdej z form podatkowych (zasady ogólne, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa) od podstawy wymiaru ustalonej odrębnie dla działalności opodatkowanej daną formą.

Jeśli ubezpieczony prowadzi kilka rodzajów działalności, dla których stosujesróżne formy opodatkowania i dodatkowo prowadzi działalność, z której przychody nie są przychodami z działalności gospodarczej (posiada udziały w spółce komandytowej, jednoosobowej spółce z o.o.) to dodatkowo obliczasz odrębną („jedną”) składkę od podstawy wymiaru w wysokości 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Jeśli ubezpieczony prowadzi kilka rodzajów działalność gospodarczej, ustala miesięczną podstawę wymiaru składki odrębnie w stosunku do każdej formy opodatkowania w sytuacji gdy:

  • równolegle, w danym miesiącu prowadzisz więcej niż jedną działalność i stosuje różne formy opodatkowania,

  • w trakcie miesiąca kalendarzowego zmienia formę opodatkowania lub podejmuje dodatkową działalność, dla której właściwą będzie inna forma opodatkowania niż dotychczas stosowana.

Jeżeli ubezpieczony prowadzi więcej niż jedną pozarolniczą działalność i stosuje opodatkowanie na zasadach ogólnych, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest od sumy dochodów.

Jeżeli ubezpieczony prowadzi więcej niż jedną pozarolniczą działalność i stosuje opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, to przy określaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne do limitów przychodów przyjmuje sumę przychodów z tych działalności.

Gdy ubezpieczony prowadzi kilka rodzajów pozarolniczej działalności i nie uzyskuje przychodów kwalifikowanych dla celów podatkowych jako przychody z działalności gospodarczej (do których nie ma zastosowania art. 81 ust. 2 lub 2e ustawy zdrowotnej), składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca od podstawy wymiaru wynoszącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale, odrębnie od każdego rodzaju prowadzonej działalności (przykład 23).

Od 1 stycznia 2022 r. jako rodzaje pozarolniczej działalności są uznawane:

  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej,

  • działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej,

  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej,

  • działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej.

Ważne

Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego ubezpieczony stosuje różne formy opodatkowania, to w wyliczeniu miesięcznej i rocznej składki dla danej formy opodatkowania uwzględnia jedynie te przychody, które uzyska w ramach działalności opodatkowanej daną formą opodatkowania.

Przykład 18

Gabriela w 2022 r. prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG) i dodatkowo jest wspólnikiem spółki jawnej. Z obydwu tych form uzyskiwane dochody opodatkowane są jako dochody z działalności gospodarczej podatkiem liniowym. Aby ustalić podstawę wymiaru składki zdrowotnej w każdym miesiącu 2022 r., z wyjątkiem stycznia, Gabriela sumuje dochody uzyskiwane w poprzednim miesiącu z obydwu tych form.

Przykład 19

Gloria w 2022 r. była wspólnikiem spółki cywilnej i spółki jawnej. Jako wspólnik obu spółek rozlicza podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W styczniu przychód z działalności gospodarczej Glorii jako wspólnika spółki cywilnej wyniósł 28 000 zł, a jako wspólnika spółki jawnej - 20 000 zł. Suma przychodów wyniosła 48 000 zł. Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Glorii w styczniu 2022 r. jest kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Przykład 20

Gustaw prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG), a od 1 marca 2022 r. jest także wspólnikiem spółki jawnej. Z tytułu indywidualnej działalności gospodarczej korzysta z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, natomiast jako wspólnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowane na zasadach ogólnych (według skali). W tej sytuacji, począwszy od marca, zobowiązany jest opłacać składkę zdrowotną odrębnie od każdej działalności, do których stosowane są różne formy opodatkowania. Przy czym do ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności wpisanej do CEIDG Gustaw uwzględnia przychody tylko z tej działalności, a przy ustalaniu podstawy wymiaru składki z tytułu prowadzenia działalności jako wspólnik - tylko dochody z tej działalności.

Przykład 21

Janina prowadzi działalność gospodarczą (wpis do CEIDG) i stosuje opodatkowanie kartą podatkową. Od 20 maja 2022 r. przystąpiła do spółki jawnej, co oznacza, że utraciła prawo do opodatkowania kartą podatkową. Od tego miesiąca przychody z działalności indywidualnej i prowadzonej w ramach spółki są opodatkowane na zasadach ogólnych. Ponieważ w maju 2022 r. wystąpiły dwie formy opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej, Janina musi opłacić za ten miesiąc składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdej formy opodatkowania.

Przykład 22

Patrycja prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG, a dodatkowo jest wspólnikiem w spółce jawnej i w trzech spółkach komandytowych.

Przychody z tytułu działalności indywidualnej oraz z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej dla celów podatkowych traktowane są jako przychody z działalności gospodarczej. Przy czym przychody z działalności indywidualnej są opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a przychody z udziału w spółce jawnej - na zasadach ogólnych. Przychody ze spółek komandytowych nie są przychodami z działalności gospodarczej.

Patrycja zobowiązana będzie opłacać składkę zdrowotna odrębnie od:

  • dochodów ze spółki jawnej (zasady ogólne),

  • przychodów z działalności indywidualnej (ryczałt),

  • działalności w formie udziału w spółkach komandytowych - jedna składka od podstawy wymiaru stanowiącej 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Przykład 23

Michalina jest wspólnikiem w dwóch jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz w dwóch spółkach komandytowych. Dla celów podatkowych nie uzyskuje przychodów z działalności gospodarczej. Pani Michalina zobowiązana jest do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego rodzaju pozarolniczej działalności (w tym od każdej spółki danego rodzaju) odrębnie.

Oznacza to, że opłaca składkę w poczwórnej wysokości od podstawy wyliczonej jako: 4 x 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Uwaga redakcyjna

Przykład 23 jest sprzeczny z przykładem 22 - wydaje się, że od wielu spółek tego samego rodzaju powinna być opłacana jedna składka zdrowotna. Kwestia ta jest obecnie przedmiotem sporu ubezpieczonych z ZUS.

Roczna podstawa wymiaru składki w sytuacji prowadzenia kilku działalności

W trakcie roku kalendarzowego mogą występować różne formy opodatkowania, w sytuacji gdy przedsiębiorca:

  • zgłosisz zmianę stosowanej formy opodatkowania na inną,

  • zamknie, a następnie ponownie zarejestruje działalność w tym samym lub kolejnym miesiącu,

  • jednocześnie prowadzi różne rodzaje pozarolniczej działalności opodatkowane na różnych zasadach.

W związku z tym należy obliczyć i zastosować roczną składkę od rocznej podstawy jej wymiaru osobno w odniesieniu do okresów, w których stosowana jest dana forma opodatkowania, czyli odrębnie w stosunku do okresów ze stosowaniem zasad ogólnych i podatku ewidencjonowanego.

Ważne

Jeżeli w trakcie roku kalendarzowego stosowane były różne formy opodatkowania, uwzględnia się przy wyliczaniu miesięcznej i rocznej składki dla danej formy opodatkowania jedynie te przychody, które uzyskiwane były w ramach działalności opodatkowanej tą formą opodatkowania.

Ważne

Gdy za część roku stosuje się opodatkowanie podatkiem liniowym, a za pozostałą część opodatkowanie według innych zasad, to za okres opodatkowany podatkiem liniowym należy stosować stopę procentową składki 4,9%, a za pozostałe miesiące 9%.

Przykład 24

Henryka prowadzi działalność gospodarczą od 2015 r. Do czerwca 2022 r. opłacała podatek zryczałtowany, a od lipca 2022 r. - podatek na zasadach ogólnych, według skali. Za okres od stycznia do czerwca 2022 r. uzyskała przychody w wysokości 270 000 zł. Natomiast za okres od lipca do grudnia 2022 r. uzyskała dochód w wysokości 95 000 zł. Tym samym Henryka zobowiązana jest ustalić roczną podstawę wymiaru składki odrębnie dla każdej z form opodatkowania:

  • za okres stosowania ryczałtu jako: 6 x 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale (6 miesięcy x podstawa obowiązująca dla tego limitu przychodów);

  • za okres stosowania zasad ogólnych w wysokości uzyskanych dochodów, czyli w wysokości 95 000 zł (wysokość dochodów jest wyższa od minimalnej podstawy rocznej obliczonej jako: 6 x 3 010 zł = 18 060 zł).

Przykład 25

Ignacy prowadził działalność gospodarczą i korzystał z opodatkowania według skali do maja 2022 r., po czym ją zlikwidował - dochody z tej działalności wyniosły 55 000 zł. Następnie rozpoczął prowadzenie działalności od sierpnia 2022 r., a jako formę opodatkowania stosował ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Za okres od sierpnia do grudnia 2022 r. uzyskał przychody w wysokości 120 000 zł.

Limit 60 000 zł przychodów został przekroczony w październiku 2022 r. Obowiązująca podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Ignacego w poszczególnych miesiącach 2022 r. wynosi:

  • za styczeń - kwota odpowiadająca 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2021 r.;

  • za miesiące od lutego do maja - dochód z miesiąca poprzedzającego;

  • za miesiące od sierpnia do września - kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale;

  • za miesiące od października-grudnia - kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.

Po zakończeniu roku Ignacy musi obliczyć roczną składkę od rocznej podstawy wymiaru ustalanej odrębnie w odniesieniu do przychodów z każdej formy opodatkowania:

  • roczna podstawa wymiaru za okres opodatkowania na zasadach ogólnych odpowiada kwocie 55 000 zł, czyli dochodowi z działalności za okres od stycznia do maja; roczna podstawa nie może być niższa niż iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia, czyli 15 050 zł (5 x 3 010 zł);

  • roczna podstawa wymiaru za okres opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych powinna zostać obliczona jako iloczyn: 5 (liczba miesięcy prowadzenia działalności opodatkowanej tą formą) x kwota odpowiadająca 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale.


[9] Art. 82 ust. 2z ustawy zdrowotnej.

 

[10] Art. 81 ust. 2za ustawy zdrowotnej.


Źródło: Materiały informacyjne ZUS

Zobacz też:

Ubezpieczenie zdrowotne prowadzących działalność - Opodatkowanie na zasadach ogólnych

Ubezpieczenie zdrowotne prowadzących działalność - Ryczałt

Hasła tematyczne: składka na ubezpieczenie zdrowotne

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...