13.06.2016: Pracownicy: zatrudnianie, urlopy, zasiłki, świadczenia, ekwiwalenty

Ubezpieczenie pracownika na czas delegacji jako przychód do opodatkowania?

Nieodpłatne świadczenia mogą być źródłem przychodu pracownika i podlegać opodatkowaniu PIT. Pamiętać jednak należy, że ustawowe pojęcie nieodpłatnych świadczeń musi być zawsze interpretowane w konkretnym kontekście, a nie z pominięciem okoliczności realizacji pewnych uprawnień, zjawisk gospodarczych i zdarzeń prawnych. Jak w takim razie traktować ubezpieczenie pracownika na czas delegacji wykupione przez pracodawcę?

Pracownicze świadczenia nieodpłatne i kwestia ewentualnego opodatkowania przychodu z tytułu objęcia pracownika dodatkowym ubezpieczeń na czas wyjazdu służbowego były przedmiotem interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 31 maja 2016 r., nr IBPB-2-1/4511-207/16/AD.

Źródła przychodów a opodatkowanie PIT

Organ podatkowy wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm., dalej: ustawa o PIT) źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie zaś do 12 ust. 1 ustawy o PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Środki od pracodawcy jako opodatkowany przychód

Przychodami ze stosunku pracy lub stosunków pokrewnych są zatem wszystkie świadczenia, które konkretny pracownik otrzymuje ze środków pracodawcy z tytułu pozostawania w stosunku pracy lub pokrewnym. Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale także wartość otrzymanych świadczeń w naturze czy świadczeń nieodpłatnych poniesionych za pracownika.

Polisa ubezpieczeniowa dla pracownika

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.) przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stosownie zaś do art. 808 § 1 zdanie pierwsze kodeksu ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Nieodpłatne świadczenia. Kłopoty z interpretacją

Organ podatkowy podkreślił, że wobec niezdefiniowania w ustawie podatkowej pojęcia „nieodpłatnego świadczenia” zasadne jest odwołanie się do znaczenia tego pojęcia ukształtowanego w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym – generalnie – jest każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie to może polegać na zwiększeniu majątku (aktywów) bądź uniknięciu jego pomniejszenia (zaoszczędzenie wydatków).

Dyrektor Izby Skarbowej dodał, że z powodu niejednolitości stanowisk sądowych dotyczących kwestii „nieodpłatnego świadczenia” zasadniczego znaczenia nabrał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 947), w którym Trybunał Konstytucyjny dokonał ustalenia, jakie kryteria decydują o zakwalifikowaniu nieodpłatnego świadczenia jako przychodu pracownika z tytułu stosunku pracy. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że za przychód pracownika mogą być uznane takie świadczenia, które:

  • zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
  • zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
  • korzyść ta jest wymierna (również w postaci zaoszczędzenia wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

Organ podatkowy podkreślił dodatkowo, że ustawowe pojęcie nieodpłatnych świadczeń musi być zawsze interpretowane w konkretnym kontekście, a nie w oderwaniu od niego z pominięciem okoliczności realizacji pewnych uprawnień, zjawisk gospodarczych i zdarzeń prawnych. W konsekwencji przyjąć należy, że mimo bardzo szerokiego ujęcia w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT przychodów ze stosunku pracy nie każde świadczenie spełnione przez pracodawcę na rzecz pracownika podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nie każde świadczenie jest przychodem?

Z omawianej interpretacji wynika, że istnieją świadczenia, które gwarantują higieniczne i bezpieczne warunki pracy i służą jej organizacji (umożliwiają prawidłowe wykonywanie pracy), których spełnienie leży przede wszystkim w interesie pracodawcy w celu odpowiedniego zorganizowania własnej działalności gospodarczej, która musi być nastawiona ze swej istoty na osiągnięcie przychodów. W takim przypadku pracownik korzysta z tych świadczeń (w ramach wykonywania przypisanej pracy), jednak dla niego jest to korzyść niewychodząca na zewnątrz stosunku pracy i niestanowiąca dochodu, będącego przedmiotem opodatkowania.

W tym stanie rzeczy oraz w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy uznać, że sfinansowanie przez pracodawcę kosztów objęcia pracowników delegowanych do pracy ubezpieczeniem, obejmującym np. koszty leczenia czy powiązane z nim usługi assistance, nie generuje po stronie pracowników przychodu do opodatkowania. Zdaniem organu podatkowego objęcie pracowników delegowanych ubezpieczeniem leży przede wszystkim w interesie pracodawcy, a zawarcie umowy ubezpieczenia stanowi realizację obowiązku pracodawcy związanego z procesem organizacji pracy. Jest ono również wynikiem potrzeby zabezpieczenia firmy, jako pracodawcy, przed ewentualnymi roszczeniami cywilnymi ze strony pracowników, w przypadku gdy do nagłego zachorowania bądź wypadku dojdzie w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych za granicą.

Podsumowując, Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z argumentami spółki i uznał, że opłacenie przez nią kosztów ubezpieczenia (wraz z usługą assistance) na rzecz pracowników nie stanowi dla nich przychodu ze stosunku pracy i w konsekwencji na pracodawcy – jako płatniku – nie ciąży obowiązek obliczenia, potrącenia oraz odprowadzenia miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu.

Krzysztof Koślicki

Hasła tematyczne: Świadczenia nieodpłatne, pit, pracodawca, przychód, pracownik, opodatkowanie, ubezpieczenie, delegacja, polisa ubezpieczeniowa

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...