Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Składki ZUS: ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FGŚP

24.05.2021

Świadczenie postojowe i ZUS: Wspólnik spółki jawnej nie jest przedsiębiorcą

Na gruncie Prawa przedsiębiorców wspólnik spółki jawnej nie jest przedsiębiorcą, a z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych jest. Obecnie interpretacja ZUS pozostaje niekorzystna dla wspólników spółek jawnych. Otrzymują oni decyzje odmowne w przedmiocie przyznania świadczenia postojowego. Otrzymują także decyzje z ZUS zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego.

Interpelacja nr 23410 do ministra rozwoju, pracy i technologii, ministra rodziny i polityki społecznej w sprawie odmowy wypłaty postojowego i zobowiązań do zwrotów wcześniej pobranych świadczeń postojowych wypłaconych przez ZUS wspólnikom spółek jawnych

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z art. 15zq tarczy antykryzysowej świadczenie postojowe przysługuje osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców lub innych ustaw szczególnych. Zgodnie z Prawem przedsiębiorców przedsiębiorcą jest spółka jawna, a nie jej wspólnik. Jest to sytuacja odmienna od sytuacji wspólników spółki cywilnej, których przepisy te kwalifikują wprost jako przedsiębiorców.

Jednocześnie z punktu widzenia ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W przypadku spółki jawnej jest ona płatnikiem składek ZUS w odniesieniu do swoich pracowników i zleceniobiorców, niemniej nie jest płatnikiem w odniesieniu do wspólników. Każdy wspólnik spółki jawnej odprowadza składki samodzielnie za siebie.

Tak więc dochodzi do pewnej dychotomii. Na gruncie Prawa przedsiębiorców wspólnik spółki jawnej nie jest przedsiębiorcą, a z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych jest.

Choć prawnicy od początku wskazywali na problem interpretacyjny wskazanego przepisu tarczy, rząd nie naprawił swojego błędu.

Obecnie interpretacja ZUS pozostaje niekorzystna dla wspólników spółek jawnych. Otrzymują oni decyzje odmowne w przedmiocie przyznania świadczenia postojowego. Otrzymują także decyzje z ZUS zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego.

Osobom, które otrzymały takie decyzje, pozostaje odwołanie się od nich do sądów. Część przedsiębiorców pomimo kłopotów, z jakimi się boryka ze względu na zamrożenie ich działalności przez rządowe rozporządzenia, składa sprawy w sądzie i je wygrywa. W uzasadnieniach wyroków czytamy: „Mając na uwadze fakt, iż podstawową regułą obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym jest koncepcja racjonalnego ustawodawcy, a więc ustawodawcy, którego akty prawne uzupełniają się wzajemnie oraz nie wykluczają się, należy uznać, iż właściwą formą wykładni prawa w wypadku przepisów dotyczących przyznania prawa do świadczenia postojowego nie będzie wykładnia literalna - ta bowiem prowadziłaby do sprzeczności - (…) lecz wykładnia funkcjonalna”.

Rzecznik małych i średnich przedsiębiorstw w piśmie do Ministra Rozwoju z 7 lipca 2020 roku zauważa, że: „Wspólnicy spółek osobowych, w tym w szczególności wspólnicy spółek jawnych wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu innych przepisów szczególnych tj. art. 8 ust. 6 pkt ustawy systemowej i w związku z powyższym przysługuje im prawo do świadczenia postojowego, o którym mowa w art. 15zq ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19. Intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do świadczenia postojowego wspólnikom ww. spółek osobowych, ponieważ opłacają oni składki na ubezpieczenie społeczne sami za siebie”.

Panie Ministrze, dlaczego pomimo korzystnych wyroków sądów, pomimo stanowiska rzecznika małych i średnich przedsiębiorców ministerstwo nie wspiera przedsiębiorców? Dlaczego zamiast przepisy naprawić, by nie dochodziło do dychotomii i wesprzeć przedsiębiorców, ministerstwo naraża ich na sądowe batalie?

Czy wspólnik spółki osobowej, który spełnia wszystkie warunki do tego, by otrzymać świadczenie postojowe, i który jest jednocześnie osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, nie powinien otrzymać prawa do świadczenia postojowego?

Kiedy ministerstwo planuje zmiany przepisów w tym zakresie, by przedsiębiorcy, którym ZUS odmawia prawa do świadczenia postojowego i zobowiązuje do zwrotu wcześniej pobranego świadczenia postojowego, nie czuli się pokrzywdzeni i dyskryminowani?

Posłanka Monika Wielichowska

28 kwietnia 2021 r.

Odpowiedź na interpelację nr 23410 w sprawie odmowy wypłaty postojowego i zobowiązań do zwrotów wcześniej pobranych świadczeń postojowych wypłaconych przez ZUS wspólnikom spółek jawnych

Szanowna Pani Marszałek,

w odpowiedzi na interpelację poselską Pani Moniki Wielichowskiej w sprawie odmowy wypłaty świadczenia postojowego i zobowiązań do zwrotów wcześniej pobranych świadczeń postojowych wypłaconych przez ZUS wspólnikom spółek jawnych (K9INT23410 i K9INT23409), uprzejmie informuję.

Art. 15zq ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej ustawa o COVID-19) wyraźnie wskazuje na krąg osób uprawnionych do świadczenia postojowego, tj. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców. Analizując poszczególne regulacje wspomnianej ustawy można odnaleźć definicję działalności gospodarczej oraz przedsiębiorcy. Za działalność gospodarczą uważa się zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły, zaś przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, ponieważ w odróżnieniu od spółek prawa handlowego (np. spółki jawnej), które jako osoby prawne bądź jako jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi posiadają zdolność prawną, spółka tej zdolności nie posiada, nie może także wykonywać działalności gospodarczej. Zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej posiadają natomiast wspólnicy spółki cywilnej.

Podkreślić należy, że Prawo przedsiębiorców nie uznaje w kategorii przedsiębiorców wspólników spółek prawa handlowego, ponieważ to nie oni prowadzą działalność gospodarczą, lecz spółki, w których są udziałowcami.

Istotnym jest fakt, że art. 15zq ust. 1 ustawy o COVID-19 nie odwołuje się do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Co więcej, świadczenie postojowe nie powinno być kwalifikowane jako świadczenie z ubezpieczenia społecznego, a szeroko pojmowane świadczenie dla przedsiębiorców, dlatego istotny jest status uprawnionego w rozumieniu przepisów prawa handlowego i gospodarczego, a nie prawa ubezpieczeń społecznych. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie rozstrzyga kwestii statusu przedsiębiorcy ani podstawy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz wskazuje wyłącznie na zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym podmiotów w niej wskazanych. Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest podstawą prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez wspólników spółki jawnej.

W konsekwencji, wspólnicy spółek, jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie mogą być traktowani jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, ponieważ zostali oni wyłączeni z tego kręgu w wyniku wyraźnego uznania ich za osoby prowadzące pozarolniczą działalność - art. 8 ust. 6 pkt 4, niebędące osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą - art. 8 ust. 6 pkt 1. Natomiast o podleganiu przez nich ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej decyduje samo posiadanie statusu wspólnika spółki. Ze statusem tym nie musi być powiązane faktyczne prowadzenie tej działalności. Jest to istotna różnica w zasadach podlegania ubezpieczeniom społecznym, z jednej strony, osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność, a z drugiej - wspólników spółek. Powyższe jednolite stanowisko resortu rodziny i polityki społecznej jest podtrzymywane i prezentowane od momentu pojawienia się wątpliwości w interpretacji przepisów zgłaszanych przez wspólników spółek indywidualnie, lub za pośrednictwem Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw, czy Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii. O prawidłowości i zasadności zdania resortu rodziny i polityki społecznej świadczy chociażby fakt, że w uzasadnieniach do orzeczeń sądów w przedmiotowych sprawach wskazywana jest nasza interpretacja przedmiotowych przepisów (patrz: wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 6 października 2020 r. sygn.. akt: IV U 670/20, gdzie powołano się na pismo Departamentu Ubezpieczeń Społecznych z 1 czerwca 2020 r. znak: DUS-I.052.328.2020.PSB).

Świadczenie postojowe - pomimo faktu, że jest wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - nie jest świadczeniem o charakterze ubezpieczeniowym, tj. nie ma jakiegokolwiek związku ze sposobem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Dodatkowo uprzejmie informuję, że resort nie jest uprawniony do ingerowania w wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych indywidualne decyzje rozstrzygające co do istoty sprawy. Ocenę prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia może przeprowadzić jedynie właściwy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych (I instancja jest bezpłatna).

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej
Stanisław Szwed

Warszawa, 13 maja 2021 r.

 

Hasła tematyczne: spółka jawna, interpelacja, wspólnik, koronawirus (covid-19), tarcza antykryzysowa, świadczenie postojowe, ministerstwo rodziny i polityki społecznej

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz