08.08.2022: Pracownicy: zatrudnianie, urlopy, zasiłki, świadczenia, ekwiwalenty

Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji komorniczej

 

Mając na względzie pomocowy oraz pozapłacowy charakter, a także wyłącznie socjalne przeznaczenie świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, należy podzielić pogląd Ministra Sprawiedliwości o braku zasadności stosowania w odniesieniu do świadczeń socjalnych, cywilnoprawnych zasad prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia i innych należności - czytamy w odpowiedzi Sekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej na interpelację poselską.

 

Interpelacja nr 34060 do ministra rodziny i polityki społecznej w sprawie wdrożenia jednolitej interpretacji przepisów, aby zapewnić w praktyce faktyczne wyłączanie z egzekucji komorniczej świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

Szanowna Pani Minister,

wśród problemów zgłaszanych do mojego biura poselskiego stale powraca kwestia egzekucji komorniczej z przyznawanych pracownikom świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Skarżące się osoby podnoszą, że zajmowane są środki z przyznanych im zapomóg w trudnych sytuacjach losowych, a także dofinansowania wypoczynku, tak zwane wczasy pod gruszą, czy pomoc finansowa na święta, tak zwane karpiowe - co wyklucza liczną niestety grupę osób posiadających zajęcia komornicze z realnej możliwości udzielenia im jakiejkolwiek pomocy i odcina od środków dofinansowań, z których korzystają pozostali pracownicy.

Wypłacane dofinansowanie na wypoczynek czy urządzenie dostatnich świąt, z których „dodatkowych” pieniędzy cieszą się pozostali pracownicy, jest osobom z zajęciami komorniczymi zabierane w całości, powodując narastające poczucie krzywdy i wykluczenia, gdyż właśnie te osoby, które jako wynagrodzenie za pracę otrzymują wyłącznie kwotę wolną od zajęcia w wysokości płacy minimalnej, najbardziej potrzebują takich udzielanych raz w roku dodatkowych środków.

Wskazać należy, że egzekucja ze środków przewidzianych w założeniu jako pomocowe, niebędących składnikiem wynagrodzenia, ale mających charakter wsparcia ważnych społecznie obszarów, jak pomoc w zapewnieniu wypoczynku czy przeciwdziałanie wykluczeniu w zakresie możliwości zapewnienia dostatnich, tradycyjnych świat, a w przypadku zapomóg - wsparcia w szczególnie trudnych sytuacjach życiowych - stanowi podważanie celu działania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Temat ten podejmowałem już wcześniej i w związku z treścią odpowiedzi z dnia 24 stycznia 2022 r., znak BM-I.0520.708.2021, udzielonej w imieniu ministra sprawiedliwości na interpelację nr 29591, którą złożyłem wraz z poseł Anną Gembicką, w której wskazano, iż „z uwagi na podział kompetencji pomiędzy poszczególne resorty i umiejscowienie stosownych norm w ustawie z dnia z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, do podjęcia prac legislacyjnych w omawianym zakresie właściwe byłoby Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej”, zwracam się obecnie do Pani Minister, cytując argumentację prawną z udzielonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedzi.

W odpowiedzi na interpelację w imieniu ministra sprawiedliwości wskazano, co następuje:

„(…) Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 746) środki funduszu nie podlegają egzekucji, z wyjątkiem przypadków, gdy egzekucja jest prowadzona w związku z zobowiązaniami Funduszu. W przepisie nie posłużono się zatem sformułowaniem: środki wypłacone z funduszu, czy też przyznane z funduszu, co sugeruje, że środki te nie podlegają egzekucji w żadnej postaci, o ile są w dyspozycji funduszu. Nie budzi zarazem wątpliwości, że egzekucja z wynagrodzenia za pracę prowadzona na podstawie przepisów art. 880-888 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.), dalej: k.p.c. nie obejmuje świadczeń przyznawanych pracownikom z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Nie stanową one składników wynagrodzenia w rozumieniu art. 881 § 2 k.p.c., bowiem ich przyznawanie i wysokość uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej, czyli kryteriów o wyłącznie socjalnym, pozapłacowym charakterze. Do egzekucji tych wierzytelności konieczne jest zajęcie przez komornika wierzytelności przysługującej pracownikowi wobec pracodawcy w trybie art. 895 i nast. k.p.c. Co za tym idzie, środki wypłacone pracownikowi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych będą podlegały egzekucji właśnie na zasadach określonych dla egzekucji z innych wierzytelności. Z uwagi jednak na brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia z 4 marca 1994 r., konieczna jest dodatkowa analiza, na ile środki z funduszu przyznawane są pracownikowi w sposób dyskrecjonalny, a na ile można mówić o przysługującej mu względem funduszu wierzytelności. Co do zasady przyjmuje się, że świadczenia finansowane ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie mają postaci roszczenia, a więc pracownik nie może dochodzić ich zapłaty bądź wydania na drodze sądowej. Z drugiej strony charakter roszczeniowy może nadawać niektórym świadczeniom z funduszu socjalnego tzw. prawo wewnątrzzakładowe (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1987 r. I PRN 25/87 OSNC 1988/12 poz. 180). Tym samym dopuszczalność zajęcia przysługujących pracownikowi świadczeń z ZFSŚ uzależniona jest w dużej mierze od tego, czy uprawnienie to się skonkretyzowało i czy decyzją uprawnionego podmiotu prawo do świadczenia zostało ustalone. Jeżeli zaś przyjąć, że pracownik nie może w sposób przymusowy realizować swoich uprawnień co do danego świadczenia względem funduszu, to tym samym nie można też zakładać, że taka »wierzytelność« może być przedmiotem skutecznego zajęcia.(…)”

W związku z cytowaną argumentacją przemawiającą za tym, że środki wypłacane pracownikom z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie podlegają egzekucji w istniejącym aktualnie stanie prawnym, a prowadzenie z nich egzekucji wynika wyłącznie z braku sformułowania wprost o wyłączeniu ww. środków z egzekucji, co skutkuje obawą pracodawców przed dokonywaniem wyłączeń z egzekucji na podstawie własnej interpretacji, i to - jak widać z argumentacji Ministerstwa Sprawiedliwości, dosyć złożonej, zwracam się do Pani Minister o informację:

  1. Czy rozważa Pani Minister, biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej argumentację, podjęcie kroków niewymagających zmiany przepisów dla uzyskania powszechnej praktyki wyłączania środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z możliwości prowadzenia z nich egzekucji?
  2. Czy jednak Pani Minister stoi na stanowisku, że dla wyłączania środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z możliwości prowadzenia z nich egzekucji konieczna jest zmiana prawa, i czy w związku z tym planuje Pani Minister podjęcie inicjatywy w tym zakresie?

Nadmieniam, że w sytuacji mającego obecnie miejsce wzrostu kosztów utrzymania pilne wprowadzenie regulacji zabezpieczających w sumie niewielkie, ale dla osób utrzymujących się z płacy minimalnej bardzo istotne środki dla grupy społecznej w najtrudniejszym położeniu - bo w sytuacji zajęcia komorniczego każde dodatkowo, ponad płacę minimalną zarobione środki, są przez komornika zabierane - staje się zadaniem priorytetowym.

 

Poseł Jarosław Sachajko

6 czerwca 2022 r.

 

Odpowiedź na interpelację nr 34060 w sprawie wdrożenia jednolitej interpretacji przepisów, aby zapewnić w praktyce faktyczne wyłączanie z egzekucji komorniczej świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

Szanowna Pani Marszałek,

w związku z interpelacją nr 34060 Pana Posła Jarosława Sachajki, z dnia 14 czerwca br., odnosząc się do zawartego w niej postulatu, uprzejmie informuję, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej nie posiada kompetencji do ustalania i wydawania powszechnie obowiązującej interpretacji przepisów ustaw, co oznacza, że prezentowane przez Ministra poglądy prawne nie mają charakteru wiążącego. Dotyczy to także możliwości wydawania prawnie wiążących interpretacji przepisów ustaw, w szczególności w zakresie regulacji prawnych nienależących do właściwości rzeczowej Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, a do takich należą przepisy prawa cywilnego, w tym Kodeksu postępowania cywilnego, w części dotyczącej prowadzenia egzekucji komorniczej. W obowiązującym systemie prawnym, co do zasady, w procesie stosowania prawa interpretacji przepisów ustaw dokonują sądy wydając orzeczenia w sprawach będących przedmiotem postępowania sądowego. W szczególnych przypadkach interpretacji przepisów mogą dokonywać organy administracji, jednakże wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w odrębnych przepisach.

Zasady prowadzenia egzekucji, w tym z wynagrodzenia i innych należności ze stosunku pracy oraz z innych wierzytelności, nie stanowią przedmiotu regulacji prawa pracy, w tym ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2022 r. , poz. 946). Zasady te reguluje Kodeks postępowania cywilnego (K.p.c.).

W odpowiedzi na interpelację nr 33168 Pana Posła Jarosława Sachajki z dnia 27 kwietnia br., podkreślając zasadność wyłączenia z egzekucji świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, wskazano, iż zajmowanie stanowiska w sprawach stosowania przepisów prawa cywilnego, w tym Kodeksu postępowania cywilnego, w części dotyczącej zasad prowadzenia egzekucji komorniczej pozostaje poza właściwością Ministra Rodziny i Polityki Społecznej. Zajmowanie stanowiska w tych sprawach oraz inicjowanie i przygotowywanie ewentualnych zmian w powołanych przepisach jest objęte właściwością ministra właściwego do spraw sprawiedliwości, zgodnie z przepisami art. 24 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, z późn. zm.).

Mając na względzie pomocowy oraz pozapłacowy charakter, a także wyłącznie socjalne przeznaczenie świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, należy podzielić pogląd Ministra Sprawiedliwości przytoczony przez Pana Posła w interpelacji o braku zasadności stosowania w odniesieniu do świadczeń socjalnych, cywilnoprawnych zasad prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia i innych należności. Należy podzielić również podnoszone przez Ministra Sprawiedliwości wątpliwości co do zasadności stosowania przepisów o egzekucji z innych wierzytelności, zawartych w K.p.c - w odniesieniu do świadczeń socjalnych, które, co do zasady nie są należnością ze stosunku pracy.

 

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej
Stanisław Szwed

Warszawa, 4 lipca 2022 r.

 

Hasła tematyczne: zakładowy fundusz Świadczeń socjalnych (zfŚs), interpelacja, pracownik, egzekucja komornicza, ministerstwo rodziny i polityki społecznej

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...