08.12.2016: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Status przedsiębiorcy dla celów JPK. Niekorzystne stanowisko MF

Już niebawem, bo od stycznia 2017 r., mali i średni przedsiębiorcy będą zobowiązani do comiesięcznego składania elektronicznej informacji o prowadzonej ewidencji VAT w formie JPK_VAT. Mikroprzedsiębiorcy będą obowiązani do składania informacji JPK_VAT od 1 stycznia 2018 r. Podmioty będące dużymi przedsiębiorcami mają obowiązek składania informacji JPK_VAT za miesiące, które przypadają od 1 lipca 2016 r.

Definicja wielkości przedsiębiorcy

W związku z powyższym kluczowe jest ustalenie, do jakiej kategorii przedsiębiorcy należy zaklasyfikować daną firmę. Pojęcia mikroprzedsiębiorcy, małego oraz średniego przedsiębiorcy zostały zdefiniowane w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1829, z późn. zm., dalej: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej). Ze względu na terminy wejścia w życie obowiązków związanych z JPK_VAT na początku 2017 r. szczególnie istotne będzie rozróżnienie mikroprzedsiębiorcy od małego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z 2 ostatnich lat obrotowych łącznie spełnił następujące warunki:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Natomiast w myśl art. 105 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z 2 ostatnich lat obrotowych łącznie spełnił następujące warunki:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Wątpliwości interpretacyjne

Interpretacja przytoczonych powyżej przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej budzi w praktyce wątpliwości. Przedstawia je poniższy przykład.

Załóżmy, że mamy przedsiębiorcę, który:

  1. w 2015 r. zatrudniał średniorocznie 5 pracowników, osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych w wysokości równowartości w złotych 1,5 mln euro, a suma aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec 2015 r. wyniosła równowartość w złotych 1 mln euro;
  2. w 2016 r. zatrudniał średniorocznie 5 pracowników, osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych w wysokości równowartości w złotych 2,5 mln euro, a suma aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec 2016 r. wyniosła równowartość w złotych 2,5 mln euro.

W moim przekonaniu takiego przedsiębiorcę należy uznać za mikroprzedsiębiorcę, ponieważ w 2015 r. spełnił on wszystkie kryteria wymienione w definicji mikroprzedsiębiorcy zawartej w art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W konsekwencji, w mojej ocenie, przedsiębiorca ten powinien być zobowiązany do przesyłania informacji JPK_VAT począwszy od stycznia 2018 r.

Niestety, Ministerstwo Finansów zajmuje całkowicie odmienne stanowisko. Według resortu finansów opisanego powyżej przedsiębiorcę należy zaklasyfikować jako małego przedsiębiorcę ze względu na to, że w 2016 r. zostały przekroczone kryteria wielkości obrotu i sumy bilansowej. W rezultacie, w opinii Ministerstwa Finansów, przedsiębiorca ten jest zobowiązany do składania informacji JPK_VAT począwszy od stycznia 2017 r.

Moim zdaniem stanowisko prezentowane przez Ministerstwo Finansów jest niezgodne z logiką ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podejście takie stoi również w sprzeczności z zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika wyrażoną w art. 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

Co robić?

Z praktycznego punktu widzenia bezpieczniejsze jest zastosowanie podejścia prezentowanego przez Ministerstwo Finansów. Przyjęcie odmiennego stanowiska może w praktyce oznaczać wejście w spór z organem podatkowym. W mojej ocenie spór ten powinien zostać rozstrzygnięty na korzyść podatnika na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. Jednak należy pamiętać, że prowadzenie takiego sporu jest czasochłonne i wiąże się z dodatkowymi kosztami.

 

Aktualizacja z 19 grudnia 2016 r.

W uzupełnieniu do artykułu chciałabym dodać, że niekorzystna dla podatników interpretacja dotycząca określenia statusu przedsiębiorcy dla celów Jednolitego Pliku Kontrolnego została przedstawiona przez Centrum Kompetencyjne Usług Elektronicznych w Izbie Skarbowej w Łodzi w formie e-mailowej odpowiedzi na pytanie podatnika wysłane na skrzynkę pocztową info.e-deklaracje@mf.gov.pl. Oczywiście informacja taka nie ma charakteru wiążącego.

Pragnę również poinformować, że według mojej wiedzy w ostatnich dniach Centrum Kompetencyjne Usług Elektronicznych w Izbie Administracji Skarbowej w Łodzi udzielało podatnikom odmiennej odpowiedzi i informowało, że wystarczy, że w jednym roku (2015 lub 2016) podmiot spełniał wymagania dla np. mikroprzedsiębiorcy, by uznać, że na dzień 1 stycznia 2017 r. jest mikroprzedsiębiorcą.

Bardzo mnie cieszy, że fiskus w końcu dostrzegł prawidłowy sposób interpretacji przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1829, z późn. zm.). Pozostaje tylko mieć nadzieję, że resort finansów definitywnie zmienił stanowisko odnośnie określenia statusu przedsiębiorcy dla celów Jednolitego Pliku Kontrolnego oraz że będzie to ostateczna i jednolita linia interpretacyjna organów podatkowych w omawianym temacie.

Dodatkowo, chciałabym się odnieść do wątpliwości niektórych czytelników dotyczących lat, które należy brać pod uwagę, określając status przedsiębiorcy dla celów Jednolitego Pliku Kontrolnego. W moim przekonaniu, w celu ustalenia statusu przedsiębiorcy analizie należy poddać dwa zakończone lata obrotowe (podatkowe). Moim zdaniem, z literalnej wykładni przepisów wynika, że, określając na dzień 1 stycznia 2017 r. status przedsiębiorcy dla celów Jednolitego Pliku Kontrolnego, należy uwzględnić (przy roku obrotowym równym z rokiem kalendarzowym) rok 2015 i 2016. Zgodnie z moją wiedzą, takie samo stanowisko zajmuje Centrum Kompetencyjne Usług Elektronicznych w Izbie Administracji Skarbowej w Łodzi.

Magdalena Pikuła
Doradca podatkowy
Właścicielka Kancelarii Doradcy Podatkowego Magdalena Pikuła (www.pikulatax.pl)

Niniejszy materiał zawiera osobiste poglądy autora i nie stanowi czynności doradztwa podatkowego. Kancelaria Doradcy Podatkowego Magdalena Pikuła nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji podejmowanych na podstawie informacji zawartych w niniejszym materiale. Osoby zainteresowane otrzymaniem porady podatkowej proszone są o kontakt z Kancelarią Doradcy Podatkowego Magdalena Pikuła.

 

Hasła tematyczne: vat, podatnik, jednolity plik kontrolny (jpk), jpk

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (17)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...