Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

27.07.2017

Skutki w VAT wypłaty dywidendy rzeczowej w postaci 100% udziałów spółki zależnej

Z zasady dywidenda wypłacana jest w środkach pieniężnych. Opodatkowaniu VAT podlega natomiast odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług. Przekazanie środków pieniężnych nie stanowi żadnej z ww. czynności, zatem jest ono neutralne na gruncie VAT. Czy podobnie jest w przypadku wypłaty dywidendy w formie rzeczowej?

Wspólnik ma prawo do udziału w zysku spółki, czego przejawem jest przysługujące mu uprawnienie do dywidendy. Dywidenda nie musi być wypłacana jedynie w formie pieniężnej. Uchwała wspólników może przewidywać, że dywidenda zostanie wypłacona w formie rzeczowej.

Spółka przekazująca dywidendę nie otrzymuje zasadniczo nic w zamian, jest to więc czynność nieodpłatna. Jednocześnie, w zależności od tego, co jest przedmiotem dywidendy, na gruncie VAT może być ona zakwalifikowana jako nieodpłatna dostawa towarów przewidziana w art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) albo jako nieodpłatne świadczenie usług przewidziane w art. 8 ust. 2 ww. ustawy. Przedmiotem dywidendy mogą być również udziały w innej spółce. Pojawia się pytanie: Jak na gruncie VAT należy zakwalifikować tego rodzaju dywidendę rzeczową?

Przykład:

Spółka Alfa będąca spółką akcyjną zamierza wypłacić jednemu z akcjonariuszy dywidendę rzeczową w postaci udziałów spółki Beta. Jest to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a Spółka Alfa posiada 100% udziałów. Akcjonariusz w ramach wypłaty dywidendy rzeczowej ma otrzymać 100% udziałów spółki Beta. Strony zastanawiają się jakie skutki w VAT wywoła tego rodzaju przekazanie.

Przedmiotem zbycia w tym przypadku ma być 100% udziałów spółki zależnej. Nabywca udziałów stanie się zatem właścicielem całego przedsiębiorstwa. Należy więc rozważyć, czy czynność tego rodzaju może zostać zakwalifikowana jako zbycie przedsiębiorstwa.

Ustawa o VAT nie zawiera definicji przedsiębiorstwa, jednak pomocniczo można odwołać się do regulacji przewidzianych na gruncie Kodeksu cywilnego. W świetle art. 55¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

  1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
  2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
  3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
  4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
  5. koncesje, licencje i zezwolenia;
  6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
  7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
  8. tajemnice przedsiębiorstwa;
  9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Powyższy przepis formułuje definicję przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. To pewna całość, która obejmuje różnego rodzaju składniki. Jest to również dobro prawne o charakterze majątkowym, które może być przedmiotem obrotu.

Jednocześnie artykuł 55² Kodeksu cywilnego stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Natomiast w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów”. Tak więc „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem transakcji jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu), w tym także przeniesienie przedsiębiorstwa w ramach dywidendy rzeczowej.

Należy przy tym wskazać, że analizowana transakcja nie dotyczy bezpośrednio przeniesienia przedsiębiorstwa, lecz przeniesienia udziałów spółki zależnej. Niemniej przeniesienie 100% udziałów spółki zależnej wywoła tożsame skutki, tj. nabywca stanie się właścicielem całego przedsiębiorstwa. Oznacza to, że dywidendę rzeczową w postaci 100% udziałów spółki zależnej należy traktować jako zbycie przedsiębiorstwa, które na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług jest wyłączone z opodatkowania VAT.

Powyższe potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 października 2009 r. w sprawie Skatteverket przeciwko AB SKF, C-29/08. Trybunał uznał, że zbycie przez spółkę dominującą całości akcji spółki zależnej, w której posiada 100% udziałów, stanowi działalność gospodarczą objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Jednakże w zakresie, w jakim zbycie akcji można zrównać z przekazaniem całości lub części przedsiębiorstwa, transakcja ta nie stanowi działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej.

Należy zatem uznać, że przedstawiona w przykładzie transakcja przekazania 100% udziałów spółki zależnej w ramach dywidendy rzeczowej będzie neutralna na gruncie VAT.

Piotr Kępisty
Doradca podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz