22.04.2016: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Rozliczenie i dokumentowanie bonusu pośredniego na gruncie ustawy o VAT 

Zdarza się, że producenci udzielają kontrahentom premii pieniężnych z tytułu zrealizowanego poziomu zakupu ich towarów. Udzielane są one nie tylko hurtowniom będącym ich bezpośrednimi kontrahentami, ale również klientom tych hurtowni. W takim wypadku pojawia się pytanie: Czy premia ta obniża podstawę opodatkowania producenta oraz jaki dokument należy wystawić z tytułu udzielenia tego rodzaju premii?

Opisana na wstępie premia nazywana jest rabatem pośrednim. Jest to specyficzny rodzaj rabatu, nie odnosi się on bowiem do sprzedaży, która miała miejsce pomiędzy stronami transakcji. Producent wynagradza kolejny podmiot w łańcuchu dostaw z tytułu osiągniętego poziomu zakupu towarów z jego oferty.

Rozliczenie rabatu udzielonego bezpośredniemu kontrahentowi nie stanowi większego problemu. Premię taką należy traktować jako obniżkę ceny czy też opust udzielony po dokonaniu sprzedaży. W tego rodzaju sytuacjach na podstawie art. 106j ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054, dalej: ustawa o VAT) podatnik wystawia fakturę korygującą. Faktura korygująca odnosi się do wcześniej wystawionej faktury, a podstawa opodatkowania ulega pomniejszeniu. Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku premii, która nie jest udzielana na rzecz bezpośredniego kontrahenta, ale na rzecz klienta, który jest kolejnym podmiotem w łańcuchu dystrybucji towaru.

Rabat pośredni nie wpływa na wysokość podstawy opodatkowania

Pierwsza wątpliwość, jaka się pojawia, to czy premia tego rodzaju może zostać uznana za obniżkę ceny, która pomniejsza podstawę opodatkowania.

Premia ta nie jest udzielana podmiotowi, z którym dokonano transakcji, nie doszło do sprzedaży towarów bezpośrednio pomiędzy nimi. Zdaniem Autora rabat pośredni (udzielony przez producenta klientowi) nie może wpływać na wysokość podstawy opodatkowania, która wynika z zupełnie innej transakcji (zawartej między producentem a hurtownią). Wielkość podatku wynika z dokonanych przez stronę czynności i jest nierozerwalnie związana z daną czynnością. Gdyby obniżyć podstawę opodatkowania o bonus pośredni, to podstawa ta byłaby różna dla stron pierwotnej transakcji (producent zapłaciłby podatek należny w niższej wysokości, natomiast hurtownia wykazałaby podatek naliczony w niezmienionej wysokości).

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy. Z przepisu tego wynika, iż na podstawę opodatkowania składa się kwota otrzymana od nabywcy z tytułu tej konkretnej transakcji sprzedaży.

Oczywiście możliwość obniżenia podstawy opodatkowania w tym wypadku wydaje się zasadna, w szczególności w świetle zasady neutralności podatku od towarów i usług. Niemniej jednak w ocenie Autora możliwość dokonania takiego obniżenia powinna wynikać wprost z przepisów ustawy o VAT. Należałoby więc postulować wprowadzenie odpowiednich zmian do ww. ustawy.

Zdaniem sądów i fiskusa

Należy jednak wskazać, że pojawiają się orzeczenia i interpretacje, w których stwierdza się, iż rabat pośredni obniża podstawę opodatkowania. W ten sposób stwierdził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1281/14. NSA uznał, że premia udzielona przez producenta na rzecz podmiotu, który nie nabywa towarów bezpośrednio od producenta, stanowi dla producenta rabat.

Również Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 16 września 2015 r., nr IBPP1/4512-538/15/LSz, podkreślił, że tzw. rabat pośredni wpływa na podstawę opodatkowania u podmiotu, który go udziela. W konsekwencji możliwe jest uzyskanie pozytywnego stanowiska organów podatkowych w przypadku ubiegania się o wydanie interpretacji indywidualnej.

Dokumentowanie rabatu pośredniego

Kwestia dokumentowania rabatu pośredniego wymaga analizy rozdziału 1 działu XI ustawy o VAT, a przede wszystkim art. 106b ust. 1 ww. ustawy. Dokonanie wymienionych w tym przepisie czynności obliguje podatnika do wystawienia faktury. Jednocześnie udzielenie rabatu pośredniego nie zostało tam wymienione, co oznacza, że podatnicy nie powinni dokumentować tego rodzaju obniżki ceny fakturą.

Nie będzie możliwe w tym wypadku także wystawienie faktury korygującej. W świetle art. 106j ustawy o VAT faktura korygująca odnosi się do pierwotnie wystawionej faktury (wystawiana jest w przypadku udzielenia rabatu, opustu czy też stwierdzenia pomyłki w cenie). Pomiędzy producentem a klientem nie dochodzi do żadnej transakcji, z tytułu której wystawiana byłaby faktura, nie ma więc możliwości wystawienia faktury korygującej.

Zdaniem Autora bonus ten powinien zostać udokumentowany w sposób przewidziany w przepisach o rachunkowości, czyli notą księgową, która jest dowodem księgowym mającym zastosowanie w sytuacjach, w których przepisy szczególne nie przewidują innego specyficznego dokumentu.

Piotr Kępisty
Konsultant podatkowy w ECDDP Sp. z o.o.

Hasła tematyczne: podstawa opodatkowania, rabaty, dokumentowanie, bonus, rabat pośredni

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...