Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

26.07.2017

Refakturowanie usług budowlanych

Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1221, dalej: ustawa o VAT) w sytuacji działania podatnika na rzecz podmiotu trzeciego, lecz we własnym imieniu, ustawodawca przyjmuje samodzielne wykonanie przez tego podatnika określonej usługi.

Refakturowanie nie stanowi odrębnej czynności, co podkreślił NSA w orzeczeniu z 27 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 44/123. Istotę instytucji refakturowania w pełni scharakteryzowało sądownictwo, m.in. WSA w Warszawie w wyroku z 7 marca 2016 r., sygn. akt IIISA/Wa 961/15.

Sąd wskazał, że w ww. przepisie przyjęta została fikcja prawna polegająca na tym, że podatnik, działając w opisanych w nim okolicznościach i nie wykonując samodzielnie usługi, dostarcza ją nabywcy. Najpierw usługę nabywa, a następnie przekazuje innemu podmiotowi. Jest więc jednocześnie usługobiorcą i usługodawcą tej samej czynności, a przeniesienie ciężaru kosztów traktować należy jako świadczenie usług w tym samym zakresie co przy ich nabyciu. Czynność refakturowania polega na wystawieniu przez podatnika na rzecz beneficjenta jedynie dokumentu potwierdzającego wykonanie przez podatnika tej samej usługi, którą sam nabył. Uczestniczący w refakturowaniu podatnik wystawia nabywcy fakturę wyłącznie na kwoty, jakie figurowały na fakturze pierwotnej. Nie ma on możliwości naliczenia na refakturze np. marży za swoje pośrednictwo.

Moment powstania obowiązku przy refakturze

Sąd stwierdził ponadto, że refakturujący podatnik obowiązany jest zastosować do refakturowanej usługi zasady opodatkowania właściwe dla pierwotnych czynności. Dotyczy to zarówno stawki podatku, obowiązku podatkowego, jak i terminu wystawienia faktury. W opinii sądu moment powstania obowiązku podatkowego w VAT w przypadku refaktury należy ustalić w taki sposób, jakby od początku usługa wykonana została przez odsprzedającego podatnika, czyli w myśl reguł wskazanych w art. 19a ustawy o VAT. W związku z tym momentem wykonania refakturowanej usługi i co za tym idzie chwilą powstania obowiązku podatkowego jest moment zrealizowania wszystkich czynności składających się na refakturowaną usługę.

Zbieżne z powyższym stanowisko zaprezentował ten sam sąd w wyroku z 30 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa393/15, wskazując w nim, że art. 19a ustawy o VAT przyjmuje za moment wykonania usługi chwilę jej zrealizowania przez pierwotnego usługodawcę. Sąd wskazał, że nie ma podstaw, by przyjąć, że wykonanie usługi następuje ze sporządzeniem faktury. O wykonaniu usługi budowlanej i budowlano-montażowej decyduje rzeczywista jej realizacja, a nie sporządzenie określonych w umowie dokumentów, które nie mogą decydować o uznaniu usługi za wykonaną. Wystawienie refaktury nie jest elementem świadczonej usługi, służy jedynie potwierdzeniu jej wykonania dla celów dowodowych. Refakturowanie będzie mieć z punktu widzenia VAT takie skutki jak świadczenie usług. Oznacza to, że refakturujący podmiot powinien zastosować do refakturowanego świadczenia takie zasady, jak gdyby usługę realizował odsprzedający. Dotyczy to w szczególności momentu powstania obowiązku podatkowego. W konsekwencji zdaniem organów podatkowych i sądów w przypadku refaktury zastosowanie znajdzie art. 19a ustawy o VAT, o ile ustawa nie przewiduje w tym względzie wyjątków.

Refakturowanie usług budowlanych

W przypadku usług budowlanych i budowlano-montażowych, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury VAT. W odniesieniu do tego rodzaju usług faktura, na podstawie art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, powinna zostać wystawiona w ciągu 30 dni od momentu wykonania usługi. W rezultacie w przypadku usług budowlanych powstanie obowiązku podatkowego determinuje uznanie takiej usługi za zakończoną.

Do niedawna dominującym było podejście uznające usługę budowlaną za wykonaną z chwilą podpisania przez strony umowy protokołu zdawczo-odbiorczego. Pierwszym przejawem uznania innego zdarzenia za świadczące o uznaniu takiej usługi za wykonaną jest wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 943/12. Sąd wskazał w nim, że nie ma znaczenia dzień podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego, lecz istotny jest moment faktycznego ich zakończenia i zgłoszenia tego inwestorowi z wezwaniem do odbioru wykonanych prac.

Protokół odbioru nie ma znaczenia dla VAT

1 kwietnia 2016 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną nr PT3.8101.41.2015.AEW.2016.AMT.141 dotyczącą momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Wskazuje w niej, że o momencie wykonania usługi decyduje faktyczne jej zrealizowanie, które w praktyce gospodarczej wykonanie łączy z podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego lub innego równoważnego dokumentu. Jednak termin "wykonanie usługi" należy rozpatrywać zgodnie z regulacjami dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. (Dz.Urz. UE L347/1) w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz opartego na niej orzecznictwa. Dla celów VAT nie należy wiązać momentu wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej z dopełnieniem formalności cywilnoprawnej, jaką jest podpisanie stosownego protokołu lub podobnego dokumentu.

W razie oddania usługi w całości, w opinii MF, momentem jej wykonania jest dzień zgłoszenia nabywcy do odbioru. Przy umowach przewidujących cykliczne zapłaty po realizacji części usługi budowlanej lub budowlano-montażowej momentem wykonania tej części jest faktyczne ukończenie części prac zgodnie z art. 19a ust. 2 ustawy o VAT. Gdy usługa budowlana świadczona jest w sposób ciągły, a więc nie będzie częściowego jej przejmowania, lecz następować będzie zapłata, zgodnie z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT, dla uznania jej za wykonaną wystarczające jest wskazanie w umowie cyklicznych okresów rozliczeniowych, za które zapłata będzie uiszczana.

Interpretacja jest ostatecznym stanowiskiem ministerstwa i wiążącą wskazówką dla organów podatkowych. Nie jest to stanowisko przychylne podatnikom i całkowicie odmienne od planu powiązania momentu powstania obowiązku podatkowego przy usługach budowlanych z podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego, jakie planowane było w jednym z zarzuconych projektów zmian do ustawy o VAT.

Podejście sądów i Ministra Finansów ściśle wiążące powstanie obowiązku podatkowego w VAT w przypadku refaktury z chwilą faktycznego wykonania usługi, która mogła być przecież wykonana wiele miesięcy przed dokonaniem refakturowania, jest ogromnie niekorzystne dla podatników. Może tu bowiem zachodzić konieczność korekt deklaracji podatkowych VAT za dawno minione okresy rozliczeniowe. Od refakturującego podatnika wymaga ponadto dokładnego ustalenia momentu wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej przez swego kontrahenta, którego prac refakturowania dokonuje.

Adam Okonkwo

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz