22.08.2022: Fakturowanie VAT

Rabat a korekta VAT

 

Pojęcie rabatu nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT. Przyjąć należy, za jego słownikowym tłumaczeniem, iż stanowi on obniżenie ceny danego towaru o określoną kwotę (w sensie czynnościowym) lub jako kwota, o którą obniżka ta została uczyniona (w sensie wynikowym). Rabat może przybrać różne formy. Może to być obniżka ceny udzielona jeszcze przed dokonaniem transakcji. Do obniżenia ceny dochodzi najpóźniej w momencie dokonywania sprzedaży. Może też mieć miejsce rabat potransakcyjny, a więc taki który udzielony zostaje już po sfinalizowaniu transakcji.

 

Kryterium rozróżnienia pomiędzy nimi jest zatem moment przyznania rabatu. To zaś oczywiście ma wpływ na sposób udokumentowania tego rodzaju operacji.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest wszystko co stanowi zapłatę, która ma zostać otrzymana z tytułu sprzedaży lub świadczenia usługi. Z kolei art. 29a ust. 7 pkt 1 i 2 powołanej ustawy mówi, iż podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

  • stanowiących obniżkę ceny w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty,
  • udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek, uwzględnionych w momencie sprzedaży.

Jeżeli więc rabat udzielony zostaje z powodu wcześniejszej niż umówiono zapłaty za towar/usługę zgodnie z tym przepisem wyłączyć go należy z podstawy opodatkowania. Faktura nie została w takim przypadku wystawiona w związku z czym nie będzie zachodziła konieczność ingerencji w ten dokument. Po prostu jeszcze nie będzie wprowadzony do obrotu a nawet (co wielce prawdopodobne) nie będzie jeszcze fizycznie istnieć.

Przykład
Podatnik sprzedał kontrahentowi materiały budowlane za kwotę 5000 zł. Strony ustaliły miesięczny termin płatności. Jednak sprzedawca zastrzegł, że udzieli nabywcy rabatu w wysokości 10% wartości zakupu o ile otrzyma płatność w ciągu trzech dni. Nabywca uregulował należność natychmiast dokonując przelewu na 4500 zł. Fakturę wystawić należy na tę kwotę, bez żadnej nawet wzmianki na tym dokumencie o udzieleniu rabatu.

Inaczej sytuacja przedstawia się gdy dokument taki został wystawiony a rabat udzielony został dopiero po zajściu tego zdarzenia. W takim przypadku nie będzie można pozostawić faktury w postaci pierwotnej.

Rabat potransakcyjny ma miejsce na podstawie postanowień umów przy spełnieniu przez kontrahenta warunków do zastosowaniu rabatu, po zakończeniu transakcji w stosunku do której znalazł swoje zastosowanie. W takim przypadku ponieważ dokument w postaci faktury, potwierdzający zawarcie transakcji został już wystawiony nie obejdzie się bez jego skorygowania.

Obowiązek taki wynika z brzmienia art. 106j ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu jeżeli po wystawieniu faktury podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie podatnik zobowiązany jest do wystawienia faktury korygującej. Przy czym, zgodnie z art. 106j ust. 3 ustawy, w przypadku gdy podatnik udziela opustu lub obniżki ceny, może wystawić fakturę korygującą dotyczącą dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, która:

  1. zawiera dodatkowo wskazanie okresu, do którego odnoszą się udzielany opust lub udzielana obniżka;
  2. może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą - w przypadku gdy korekta dotyczy wszystkich dostaw towarów i świadczonych usług.

Faktura korygująca powinna zawierać:

  • numer kolejny oraz datę wystawienia,
  • numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur fakturę, której dotyczy faktura korygująca - w przypadku faktury korygującej w postaci faktury ustrukturyzowanej,
  • dane z faktury pierwotnej, której dotyczy dokument korygujący, tj. data wystawienia, numer kolejny, danie i adresy kontrahentów, numery NIP), a także nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą,
  • jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego - odpowiednio kwota korekty podstawy opodatkowania lub kwota podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej,
  • w przypadkach innych niż w punkcie powyższym musi to być prawidłowa treść pozycji podlegających korekcie.

Ponadto faktura korygująca może zawierać:

  • wyrazy „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA”;
  • przyczynę korekty.

Już bez potwierdzenia odbioru korekty

Obecnie nie obowiązuje wymóg posiadania potwierdzenia otrzymania przez nabywcę faktury korygującej, stanowiący niegdyś o możliwości rozliczenia przez sprzedawcę takiego dokumentu. Zgodnie z zapisem art. 29a ust. 13 ustawy o VAT obniżenie podstawy opodatkowania możliwe będzie pod warunkiem posiadania przez podatnika dokumentacji, uzyskanej przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w której nabywca usługobiorca korektę wystawił.

Aby dokumentacja taka przyniosła skutek możliwości zmniejszenia przez sprzedawcę/usługodawcę należnego podatku spełnić on musi następujące warunki:

  • posiadać dokumentację wskazującą na uzgodnienie z kontrahentem warunków obniżki ceny,
  • spełnić te warunki,
  • zachodzi zgodność faktury korygującej z wymienioną powyżej dokumentacją.

Tego rodzaju zmiana powinna być jednoznacznie pozytywna uwalniając świadczeniobiorcę od oczekiwania na potwierdzenie otrzymania przez kontrahenta faktury korygującej i dokonywania korekty dopiero w okresie rozliczeniowym otrzymania go. Jednak dokument tego rodzaju (potwierdzenie) stwierdzać miał sam fakt. Potwierdzał zatem zdarzenie, które miało w rzeczywistości miejsce. Następowało to w sposób prosty i oczywisty.

Zagadnienie dokumentacji nie zostało jednak w zapisach ustawy o VAT sprecyzowane. Stało się zatem pojęciem ocennym podlegającym wartościowaniu przez organ podatkowy. Wynika z tego, że dla swego bezpieczeństwa świadczeniobiorca winien zastosować wszelkie środki, którymi uzgodnienie zostało uczynione, by były one jak najbardziej transparentne. Może to być np. opieranie się na zapisach ogólnych porozumień stanowiących podstawę udzielenia rabatu lub rabat wypracowany na podstawie indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami. Środkiem dowodowym będzie zatem bilateralna korespondencja handlowa, dowody zapłaty, kompensaty itp. potwierdzające znajomość przez strony nowych warunków transakcji.

Rabat w chwili wystawienia faktury

W praktyce gospodarczej może dojść (często ma to miejsce) do sytuacji gdy w momencie wystawiania faktury pierwotnej wiadome jest, iż nabywca spełnia warunki do skorzystania z rabatu. Więcej nawet, sprzedawca wystawia fakturę w taki sposób, że są w niej określone wszelkie niezbędne elementy a oprócz nich zawarta jest tam informacja wskazująca, że świadczeniobiorca udziela rabatu w takiej a takiej wysokości. Zatem udziela go już w chwili wystawiania dokumentu. Skorzystanie z tej dogodności zależy wyłącznie od decyzji nabywcy. Ma on możliwość wyboru. Pozostaje tu znaleźć odpowiedź na pytanie czy rabat przyznany został już w momencie dokumentowania transakcji czy dopiero po jej zawarciu.

Sprawa ta była przedmiotem wyroku NSA z 30 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 325/16. Wcześniej stanowiła ona istotę interpretacji indywidualnej Dyrektora poznańskiej Izby Skarbowej. Podatnik stał na stanowisku, iż rabatu udziela już przed wystawieniem faktury a co za tym idzie nie ma potrzeby dokonywania korekty, po drugie korekta jest bezprzedmiotowa bowiem pierwotny dokument ma w sobie zawartą informację o udzielonym rabacie. Wystarczy więc nieskomplikowane obliczenie, którego wynikiem jest kwota rabatu, wartość do zapłaty. Przyjęcie takiego rozwiązania oszczędza czas, ogranicza obieg dokumentów.

Organ podatkowy stwierdził, że rabat taki jest udzielony już po wystawieniu faktury a jego charakter jest warunkowy, zależny od wyboru nabywcy. Dane o rabacie mają jedynie charakter informacyjny. Korekta faktury jest w takim przypadku niezbędna. Podobnego zdania był WSA. NSA podtrzymując stanowisko zarówno fiskusa jak i sądu administracyjnego niższej instancji stwierdził, że informacja o udzieleniu rabatu zawarta na fakturze pierwotnej nie jest równoznaczna z jego przyznaniem. W takim przypadku korekta jest niezbędna.

 

Adam Okonkwo

 

Hasła tematyczne: faktura, rabat, faktura korygująca, podatek od towarów i usług (vat)

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...