Oferta

Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego. Doradzamy zarówno w wyborze formy prowadzenia działalności gospodarczej jak i w bieżącej obsłudze każdego rodzaju spółki prawa handlowego w Polsce i za granicą ? również w zakresie prowadzenia ksiąg handlowych i rozliczeń transakcji.

 

Przeprowadzamy kompleksowe audyty prawne, podatkowe i finansowe. Doradzamy przy procesach przejęć, fuzji czy transakcji M&A.

 

Przedsiębiorcom wykonującym działalność we własnym imieniu oferujemy kompleksowe doradztwo prawne i podatkowe w bieżącej działalności i wsparcie w procesie przekształcenia działalności w wybrany rodzaj spółki.

 


 

Reprezentujemy naszych klientów w toku kontroli i postępowań podatkowych, w sporach cywilnych i gospodarczych oraz w sprawach sądowych przed sądami wszystkich instancji. Chronimy ich interesy w zakresie:

  • Odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych,
  • Ekspozycji na ryzyko prawne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
  • Respektowania i wykonywania praw wspólników spółek,
  • Nadzoru nad stosowaniem i egzekwowaniu prawa przez urzędników administracji państwowej w tym organów ścigania i Krajowej Administracji Skarbowej,
  • Weryfikacji poprawności i rzetelności dokumentacji księgowej,
  • Przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy,
  • Zabezpieczania interesów i majątków firm i osób prywatnych

 

najbliższeszkolenia

Artykuły

02.02.2021

Prawo do odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych w przypadku zaniechania inwestycji

Co ma począć firma, która poniosła wydatki na zakup towarów i usług celem realizacji inwestycji, jeśli okaże się, że inwestycja zostanie wstrzymana lub – co gorsza – całkowicie zaniechana? Czy może wówczas odliczyć chociaż VAT, jaki uiściła na fakturach zakupowych? Fiskus mówi nie, bo wydatki nie zostały zrealizowane do celów opodatkowanych w prowadzonej działalności. Ale 12 listopada 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok, który może okazać się przełomowy dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w podobnej sytuacji.

Przepis art. 86 ust. 1 polskiej ustawy o VAT stanowi, że prawo do obniżenia kwoty podatku od towarów i usług należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Rozpoczęcie inwestycji, a następnie jej likwidacja wskutek kryzysu

Jedna z firm, rumuńska spółka ITH Comercial Timişoara SRL, podjęła przed laty (w 2006 r.) w Rumunii dużą inwestycję w celu realizacji projektu budowlanego obejmującego budowę biurowca i centrum handlowego, które miała następnie oddać w najem. Nabyła grunty i rozpoczęła starania o pozwolenia na rozbiórkę istniejących budynków, a także pozwolenia na budowę nowych, docelowych. W celu pozyskania tych pozwoleń zawarła m.in. umowy o doradztwo. W 2008 r. przyszedł jednak kryzys gospodarczy i inwestycje zostały najpierw zawieszone, a potem poddane likwidacji i ujęte jako wydatki za rok podatkowy 2015.

Trzy kontrole podatkowe, dwa całkowicie odmienne ustalenia

W ramach dwóch kontroli podatkowych przeprowadzonych w latach 2009 i 2013, obejmujących okres od marca 2006 r. do czerwca 2012 r., rumuńskie organy podatkowe stwierdziły, że VAT został należycie odliczony i pobrany za ten okres, oraz że sytuacja gospodarcza i finansowa nie pozwoliła na kontynuację planowanego przez firmę projektu inwestycyjnego.

Ale już w ramach kontroli podatkowej, która miała miejsce w 2016 r. i obejmowała okres od lipca 2012 r. do czerwca 2016 r., organy uznały, że firma nie dokonała prawidłowego odliczenia i pobrania VAT związanego z dwoma projektami, i zobowiązała spółkę do zapłaty dodatkowej kwoty z tytułu rozliczeń w podatku VAT.

Przedsiębiorca był sam sobie winien

Organy podatkowe stwierdziły w szczególności, że prawo do odliczenia VAT nie powinno przedsiębiorcy przysługiwać, bo wiedział on od chwili rozpoczęcia pierwszego projektu o występowaniu okoliczności mogących przeszkodzić w jego realizacji i wpłynąć na nieukończenie projektów, a mimo to podjął związane z tym ryzyko.

Wątpliwości rumuńskiego sądu i pytanie prejudycjalne

Spółka wystąpiła przeciwko organom obu instancji do rumuńskiego sądu, który wniósł do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne, czy przepisy unijnej dyrektywy VAT, w szczególności art. 167 i 168, a także zasady: pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, niedyskryminacji i neutralności podatkowej dopuszczają możliwość odmówienia podatnikowi prawa do odliczenia VAT związanego z niektórymi kosztami inwestycji, poniesionymi z zamiarem ich przeznaczenia na dokonanie transakcji podlegającej opodatkowaniu, w przypadku, gdy planowana inwestycja zostanie następnie zaniechana?

Nie można odebrać przedsiębiorcy statusu podatnika VAT z mocą wsteczną

TSUE, przytaczając regulację art. 167 wspólnotowej dyrektywy VAT, przypomniał, że prawo do odliczenia podatku od towarów i usług powstaje w momencie, gdy podlegający odliczeniu podatek staje się wymagalny. Zatem o istnieniu prawa do odliczenia decyduje jedynie to, czy w danym dniu dana osoba posiada przymiot podatnika tego podatku oraz czy działa w takim charakterze. Zatem od chwili, gdy organ skarbowy zaakceptował, że przedsiębiorcy zostanie przyznany status podatnika VAT, zasadą jest, że status ten nie może mu zostać później odebrany z mocą wsteczną wskutek wystąpienia lub niewystąpienia jakichś zdarzeń. Wyjątkiem od tej reguły jest tylko okoliczność nadużycia lub oszustwa.

Wystarczający jest rzeczywisty zamiar wykorzystania nabytych towarów lub usług na potrzeby firmy

Nabycie towaru lub usługi przez podatnika VAT uruchamia stosowanie systemu VAT, a w konsekwencji również stosowanie mechanizmu odliczenia tego podatku. Faktyczne lub zamierzone wykorzystanie towarów i usług wyznacza jedynie zakres wstępnego odliczenia VAT, do którego podatnik jest uprawniony na mocy art. 168 dyrektywy VAT, oraz zakres ewentualnych korekt w późniejszych okresach. Zatem w celu zachowania prawa do odliczenia wystarczające jest, by przedsiębiorca miał rzeczywisty zamiar wykorzystania nabytych towarów lub usług na potrzeby swojej działalności. Organ podatkowy może pozbawić przedsiębiorcę tego prawa jedynie wówczas, gdy wykaże, że w ramach oszustwa lub nadużycia złożone przez niego oświadczenie o tym zamiarze jest fałszywe.

TSUE, konkludując, że z pytania prejudycjalnego przesłanego przez rumuński sąd nie wynika, aby spółka dopuściła się oszustwa lub nadużyć, orzekł na korzyść przedsiębiorcy, stwierdzając, iż:

„…prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) naliczonego od towarów, w tym przypadku od nieruchomości, i usług nabytych w celu dokonania transakcji podlegających opodatkowaniu zostaje zachowane w sytuacji, gdy początkowo przewidziane projekty inwestycyjne zostały zaniechane z uwagi na okoliczności niezależne od woli podatnika, i nie należy dokonywać korekty tego VAT, jeżeli podatnik nadal ma zamiar wykorzystywać rzeczone towary do celów podlegającej opodatkowaniu działalności” (wyrok TSUE (ósma izba) z dnia 12 listopada 2020 r. w sprawie C-734/19 ITH Comercial Timişoara SRL przeciwko Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Bucureşti, i Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Bucureşti – Administraţia Sector 1 a Finanţelor Publice).

Podsumowanie

To bardzo ważny, korzystny dla przedsiębiorców wyrok, stanowiący silny oręż w walce z organami podatkowymi, które negują możliwość odliczenia VAT w i tak już trudnej dla firmy sytuacji upadku planowanej inwestycji, na rzecz której przedsiębiorcy ci zdążyli już ponieść wydatki, niejednokrotnie znaczne, jak w opisanej powyżej sprawie na zakup nieruchomości.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Hasła tematyczne: odliczenie vat, zaniechanie inwestycji

poprzednie artykuły

  Czy w związku z wypłatą wynagrodzenia za świadczone usługi spółka, aby nie być zobowiązaną do pobrania podatku u źródła, musi posiadać certyfikat rezydencji odbiorcy należności? Czy musi sporządzać informację IFT-2/IFT-2R i spełniać inne obowiązki płatnika wskazane w art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, w tym dochować należytej staranności przy weryfikacji warunków zastosowania niższej stawki, zwolnienia lub warunków niepobrania WHT? więcej »

  Dłużnik występując o zmniejszenie kary umownej jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to. więcej »

  Tylko te budynki, które faktycznie są zajęte do prowadzenia działalności podlegają najwyższej stawce opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przesłanki tej nie spełniają budynki zajęte na cele mieszkaniowe – orzekł 25 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. To bardzo ważny wyrok dla przedsiębiorców posiadających nieruchomości, nawet dla tych na co dzień trudniących się profesjonalnym wynajmem.  Sprawę wygrała warszawska Kancelaria Skarbiec powołując się na bezprecedensowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r. (sygn. akt III FSK 250/23). więcej »

  Co do zasady darowizny podlegają opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, chyba że przekładają się na zwiększenie rozpoznawalności firmy, wzmocnienie jej pozytywnego wizerunku i budowanie więzi z interesariuszami, czyli spełnią warunki działalności CSR. więcej »

  Wymierzając wysokość dodatkowego, „karnego” zobowiązania podatkowego organ musi brać pod uwagę okoliczności towarzyszące dokonaniu przez podatnika naruszeń. W przeciwnym razie sankcja może naruszać zasadę proporcjonalności. Przepisy konstytuujące tę regułę wprowadzono do ustawy o VAT 6 czerwca 2023 r., jednak z zastrzeżeniem, że mają być stosowane do postępowań i kontroli wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej regulacji. A zdarzało się, że organy o tym zapominały. To szansa dla firm, które padły ofiarą błędu organów podatkowych. więcej »

  Zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od zakupu podlega opodatkowaniu, chyba że w okresie kolejnych pełnych 3 lat kalendarzowych od tego zbycia uzyskane pieniądze przeznaczy się na własne cele mieszkaniowe. Prawo do ulgi mieszkaniowej należy się podatnikowi nawet wówczas, gdy zapłata za nową nieruchomość nastąpiła jeszcze przed sprzedażą starej – potwierdził w wyroku z 21 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny. więcej »

  W obliczu nadchodzących zmian w prawie, z końcem roku warto rozważyć zmianę formy opodatkowania. Kto zdąży podjąć decyzję do 20 lutego 2024 r. i złoży stosowne oświadczenie, może zapewnić sobie wymierne korzyści i ochronić swoje pieniądze.   więcej »

  Prawo unijne sprzeciwia się praktyce polskich organów podatkowych, które odmawiają przedsiębiorcom możliwości skorygowania zapłaconej zawyżonej stawki VAT z tego powodu, że świadczyli usługi konsumentom i wystawili jedynie paragony – taką opinię 16 listopada wydała Juliane Kokott, Rzecznik Trybunału Sprawiedliwości UE.   więcej »

  Jak wynika z danych ministerstwa finansów, z estońskiego CIT korzysta zaledwie ok. 12,7 tys. przedsiębiorstw w kraju. Zaledwie, bowiem według zapowiedzi autorów tego systemu rozliczeń miało na niego przejść 200 tys. firm tylko do końca 2021 roku. Co jest tego przyczyną, skoro w rzeczywistości to bardzo dobre, opłacalne dla firm rozwiązanie? więcej »

  Dostęp małżonki do wspólnego konta z mężem, historii przelewów i zgromadzonych na nim środków, nie oznacza, że można jej przypisać popełnienie przestępstwa oszustwa podatkowego, o które oskarżony jest jej mąż. Nie przesądzają o tym także kontakty męża z firmą, w której jest zatrudniona – orzekł sąd okręgowy w Warszawie w opublikowanym w dniu 27 września 2023 r. wyroku z dnia 9 sierpnia 2023 r. więcej »