14.07.2022: Podatki dochodowe PIT i CIT - zagadnienia ogólne

Polski Ład 2.0: Abolicji podatkowej nie będzie

Zgodnie z art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. uchylono ze skutkiem od 1 lipca 2022 r., art. 27-49 ustawy zmieniającej PIT i CIT, tj. przepisy noszące cechy abolicji podatkowej, dot. dochodów, które nie zostały zadeklarowane w całości lub w części do opodatkowania na terytorium Polski, oraz przewidujące możliwość opodatkowania takich dochodów przejściowym ryczałtem od dochodów w wysokości 8% podstawy opodatkowania. Złożenie wniosku o opodatkowanie przejściowym ryczałtem miało być możliwe od 1 października 2022 r., uchylenie więc przepisów przed tym terminem pozwala na zachowanie wyższej stabilności prawa podatkowego - poinformowało Ministerstwo Finansów.

 

Interpelacja nr 34001 do prezesa Rady Ministrów w sprawie abolicji podatkowej

Szanowny Panie Premierze,

w związku z otrzymaniem niepokojących sygnałów związanych z pracami podjętymi nad uchyleniem przepisów dotyczących abolicji podatkowej, która nie uwzględnia specyficznej sytuacji wielu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, którzy w związku z pracami nad drukiem sejmowym nr 2186 obawiają się skutków podatkowych faktycznego powrotu do ojczyzny, poniżej przybliżam problem oraz zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska.

Projekt ustawy skierowanej do prac Parlamentu RP przez Radę Ministrów zakłada uchylenie całości przepisów dotyczących planowanej od dawna abolicji podatkowej. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że abolicja podatkowa stanowi rozwiązanie budzące wątpliwości natury konstytucyjnej. Wskazano również, że abolicja ta od początku budziła wątpliwości. Ponadto prezydent RP, po wejściu w życie przepisów dotyczących abolicji podatkowej, skierował do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie kontroli następczej, wniosek o zbadanie ich zgodności z Konstytucją RP, zarzucając im w szczególności naruszenie:

  1. zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa;
  2. zasady równości;
  3. zasady powszechności i równości opodatkowania.

Rada Ministrów, poprzedzając swoim działaniem badanie przepisów przez Trybunał Konstytucyjny, zaproponowała uchylenie w całości przepisów dotyczących tejże abolicji.

Należy wskazać, iż wprowadzenie abolicji podatkowej stanowiło słuszne rozwiązanie, szczególnie ze względu na możliwy znaczny wpływ do budżetu państwa z tytułu ryczałtu od dochodów w wysokości 8%. Majątki, bądź ich składniki, które dotąd nie były objęte aparatem fiskalnym państwa i przez wiele lat, z różnych przyczyn (również niejasności i niestabilności prawa podatkowego), były ukrywane lub przechowywane poza granicami Rzeczypospolitej Polski, mogłyby wpłynąć pozytywnie na sytuację gospodarczą w kraju.

Ponadto podkreślenia wymaga, że organy podatkowe niejednokrotnie nie mają możliwości skutecznego namierzenie ukrywanych majątków, co wynika przede wszystkim z ogromnych kosztów prowadzenia wszelkich czynności poszukiwawczych, ale również na późniejszym etapie szacowania ich wysokości czy też prowadzenia postępowań podatkowych. Wielokrotnie majątki ukrywane przez obywateli Rzeczypospolitej Polskiej nie są ujawniane z uwagi na poziom skomplikowania ustaw podatkowych, z których właściwą interpretacją niejednokrotnie mają problem nawet specjaliści w tej dziedzinie.

Słusznym było również przyjęcie stosunkowo niskiego progu ryczałtu, tj. w wysokości 8%, ponieważ oceniać należy, że taki poziom ryczałtu skutecznie zachęciłby wielu obywateli do skorzystania z dobrodziejstwa abolicji podatkowej. Natomiast jego wyższy poziom mógłby spowodować, że przepisy abolicji podatkowej byłyby martwymi regulacjami. Należy również wskazać, że słuszność abolicji podatkowej podkreśla jej incydentalność i fakt, że analogicznych lub zbliżonych zakresem lub celem rozwiązań nie wprowadzano od wielu lat.

Utrzymanie w mocy przepisów dotyczących abolicji podatkowej staje się słuszne w szczególności z uwagi na aktualne problemy z jakimi zmaga się Rzeczpospolita Polska. Zdaje się, że Rada Ministrów, opracowując projekt ustawy uchylającej abolicję podatkową, nie wzięła pod uwagę licznych okoliczności, które uzasadniają utrzymanie w mocy tychże regulacji.

W pierwszej kolejności należy wskazać na aspekt związany bezpośrednio z samą procedurą uchylenia przepisów. Aktualnie przepisy dotyczące abolicji podatkowej zostały skierowane przez prezydenta RP do zbadania przez Trybunał Konstytucyjny. Uchylenie tychże przepisów przed wydaniem rozstrzygnięcia budzi istotne wątpliwości i może godzić w zasadę zaufania obywateli do działań podejmowanych przez organy państwa. Uchylenie tychże przepisów przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości obywateli co do racjonalności ustawodawcy, który w świetle pojawiających się, niepotwierdzonych wątpliwości, dokonuje uchylenia szeroko zapowiadanych przepisów prawa. Takie działanie godzi w zaufanie obywateli do działania organów państwa.

Uchylenie obowiązujących przepisów dotyczących abolicji podatkowej godzi również w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawa. Zasada ta wskazuje, że obowiązujące prawo ma pozycję nadrzędną w systemie politycznym, wiąże rządzących i wyznacza zakres ich kompetencji, a obywatelom gwarantuje szereg praw i wolności. Uchylenie przepisów abolicyjnych prowadzi do sytuacji, w której obywatel zostaje pozbawiony nadanego mu uprzednio prawa, a organy państwowe w zasadzie w dowolnym czasie i sytuacji, w możliwie najszybszym proceduralnie terminie, mogą kształtować sytuację prawną lub prawno-podatkową obywateli.

Należy również wskazać, że abolicja podatkowa ma stanowić formę pomocy obywatelom, a cel ten powinien być szczególnie respektowany przez organy państwa. Celem abolicji podatkowej jest między innymi pomoc Polakom po trwającej ponad dwa lata epidemii COVID-19, jak również stanowić szansę na powrót tysięcy obywateli z innych państw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niewykluczone, że pozbawienie części obywateli tej pomocy może prowadzić do pogorszenia się sytuacji materialnej wielu z nich, jak również przyczynić się do trwałego zerwania więzi z ojczyzną przez Polaków zamieszkujących poza granicami kraju.

Zaznaczenia również wymaga, że abolicja podatkowa jest rozwiązaniem, które zdaje się być właściwą odpowiedzią na aktualną sytuację gospodarczą i geopolityczną. Najpierw wielu obywateli, również należących do grupy mogącej skorzystać z abolicji podatkowej, musiało zacząć poważnie rozważać kwestie swojej przyszłości w związku z BREXITEM - wystąpienie Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej w dalszym ciągu powoduje liczne niepewności pośród obywateli RP zamieszkujących w tym państwie. Co więcej, aktualnie całe społeczeństwo Polski jak i cała społeczność światowa zmaga się ze stale rosnącym poziomem inflacji wywołanym trwającą przez ostatnie dwa lata epidemią COVID-19. Ponadto, obywatele polscy od ponad trzech miesięcy żyją w cieniu trwającej wojny w Ukrainie. Nie ulega dyskusji, że wojna ta odgrywa bardzo istotny wpływ na gospodarkę Polski. Niepewność gospodarcza związana ze wskazanymi powyżej czynnikami połączona z rządowym projektem uchylenia abolicji podatkowej ma realny wpływ na życie codzienne wielu obywateli, którzy mieli zamiar skorzystać z dobrodziejstwa abolicji podatkowej. Obywatele ci aktualnie rozważają, czy w świetle powyższych okoliczności powinni pomóc sobie, bliskim lub nawet obcym potrzebującym ich wsparcia, czy też zrezygnować z tego wsparcia i nie narażać się na odpowiedzialność skarbową lub nawet poważną odpowiedzialność karno-skarbową, która im zagraża w sytuacji, gdy skorzystają z nieujawnionych składników majątku. Podczas, gdy sprawa ta wydawała się im jeszcze w kwietniu 2022 r. klarowana i jasna ze względu na obowiązujące przepisy o abolicji podatkowej.

Podsumowując, w związku z otrzymywanymi od obywateli sygnałami dotyczącymi problemów związanych z uchyleniem przepisów dotyczących abolicji podatkowej, zwracam się do Pana Premiera z prośbą o udzielenie informacji:

  1. Jakie jest stanowisko prezesa Rady Ministrów w sprawie abolicji podatkowej?
  2. Czy oczekiwaniem prezesa Rady Ministrów jest uchylenie abolicji podatkowej zgodnie z projektem ustawy z dnia 22 kwietnia 2022 r., czy też prezes Rady Ministrów, bądź inni członkowie Rady Ministrów, planują w tej materii jakiekolwiek modyfikacje swojego stanowiska? Jeśli rozważane są modyfikacje, to jakie? Czy opracowane lub opracowywane są projekty ustaw w tym przedmiocie lub założenia do projektów ustaw?
  3. Czy jeżeli abolicja podatkowa w tym kształcie ma zostać zdaniem Rady Ministrów uchylona, to czy w ramach Rady Ministrów został opracowany projekt lub założenia projektu ustawy, która mogłaby zostać uchwalona w miejsce abolicji podatkowej? Na jakim etapie są prace w tym przedmiocie?
  4. Czy biorąc pod uwagę fakt osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ponad 2 milionów uchodźców z terytorium Ukrainy, prezes Rady Ministrów planuje opracowanie szczególnych regulacji prawnych, które ułatwią tymże osobom relokację do Rzeczypospolitej Polskiej ich majątków zgromadzonych za granicą?

Mając na uwadze przedstawioną wyżej problematykę i apele zgłaszane do mnie przez obywateli, proszę o udzielenie informacji we wskazanym wyżej zakresie.

 

Poseł Jarosław Wałęsa

31 maja 2022 r.

 

Odpowiedź na interpelację nr 34001 w sprawie abolicji podatkowej

Szanowna Pani Marszałek,

w odpowiedzi na interpelację nr 34001 z dnia 14 czerwca 2022 r., wniesionej przez posła Jarosława Wałęsę, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

Interpelacja dotyczy przepisów o tzw. abolicji podatkowej wynikających z art. 27-49 ustawy zmieniającej PIT i CIT1, które zostały uchylone na mocy ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1265) oraz rozwiązań w zakresie relokacji majątków obywateli Ukrainy.

Uprzejmie informuję, iż art. 13 pkt. 1 ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. uchyla ze skutkiem od 1 lipca 2022 r., art. 27-49 ustawy zmieniającej PIT i CIT, tj. przepisy noszące cechy abolicji podatkowej, dotyczące dochodów, które nie zostały zadeklarowane w całości lub w części do opodatkowania na terytorium Polski, oraz przewidujące możliwość opodatkowania takich dochodów przejściowym ryczałtem od dochodów w wysokości 8% podstawy opodatkowania.

Względy przemawiające za uchyleniem omawianych przepisów zostały podsumowane w uzasadnieniu do projektu ww. ustawy. Obejmują one istotne wątpliwości natury konstytucyjnej, które skutkowały złożeniem przez Prezydenta RP wniosku o zbadanie zgodności wskazanych przepisów z Konstytucją RP.

Zarzuty w zakresie zgodności z Konstytucją dotyczyły w szczególności:

  • naruszenia zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 w związku z art. 217 Konstytucji),
  • naruszenia zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji),
  • naruszenia zasady powszechności i równości opodatkowania (art. 84 Konstytucji).

Ponadto w swoim wniosku Prezydent RP podniósł zarzut naruszenia art. 1 i art. 2 Konstytucji, wskazując, iż ustawodawca, określając podmioty, które mogą skorzystać z przejściowego ryczałtu od dochodów, nie wyłączył osób pełniących funkcje publiczne.

Z uwagi na to, że na mocy ustawy zmieniającej PIT i CIT, złożenie wniosku o opodatkowanie przejściowym ryczałtem od dochodów miało być możliwe w terminie od 1 października 2022 r., uchylenie przepisów przed tym terminem pozwala na zachowanie wyższej stabilności prawa podatkowego, względem sytuacji, w której - po złożeniu przez podatników licznych wniosków o opodatkowanie przejściowym ryczałtem od dochodów - zapadłoby rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności tych rozwiązań z Konstytucją RP.

W powyższym kontekście należy podkreślić, że podatnicy nie nabyli uprawnienia do złożenia stosownego wniosku przed dniem 1 lipca 2022 r., tj. przed terminem, w którym skutek odnosi uchylenie przepisów o przejściowym ryczałcie od dochodów.

Dodatkowo informuję, że na moment udzielania odpowiedzi na niniejszą interpelację nie są opracowywane dodatkowe projekty ustaw w tym zakresie. Nie są również prowadzone prace nad projektem lub założeniami projektu ustawy, który wprowadzałby alternatywne rozwiązania w miejsce uchylonych przepisów o abolicji podatkowej.

Odnosząc się z kolei do rozwiązań szczególnych dla obywateli Ukrainy, w kontekście relokacji majątków wyjaśniam, że w odniesieniu do osób o wyższym poziomie zamożności - przy spełnieniu odpowiednich warunków - mogą znaleźć zastosowanie wybrane rozwiązania wprowadzone do ustawy o PIT na mocy ustawy zmieniającej PIT i CIT. Jednym z takich rozwiązań jest nowy sposób opodatkowania przychodów zagranicznych nowych rezydentów, tj. ryczałt od przychodów zagranicznych dla podatników z ponadprzeciętnym poziomem aktywów (tzw. High Net Worth Individuals - HNWI). Wybór nowej formy korzystnego opodatkowania ryczałtem od przychodów zagranicznych dla osób fizycznych dotyczy osób, które:

  • przeniosą rezydencję podatkową do Polski,
  • nie były polskimi rezydentami podatkowymi przez co najmniej 5 z 6 poprzedzających lat podatkowych,
  • będą realizować inwestycje na cele określone w odrębnym rozporządzeniu.

Na moment udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację Ministerstwo Finansów nie prowadzi prac legislacyjnych dotyczących dodatkowych regulacji ułatwiających uchodźcom z Ukrainy relokację do Polski ich majątków zgromadzonych za granicą.

 

Sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Artur Soboń

Warszawa, 4 lipca 2022 r.

 

1 Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105 z późn. zm.)

 

Hasła tematyczne: ministerstwo finansów, abolicja podatkowa, interpelacja, polski Ład

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...