28.12.2012: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Podatki 2013. Zmiany w PIT i CIT: Amortyzacja

Ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342) wprowadza istotne zmiany w ustawach podatkowych. Dotyczą one między innymi ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r,. poz. 361, z późn. zm., dalej: ustawa o PIT) oraz ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r., nr 74, poz. 397, z późn. zm., dalej: ustawa o CIT). Znowelizowane w nich będą zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych i ewentualnej konieczności ich korygowania.

Przepisy ustawy z 16 listopada 2012 r. wchodzą w życie od 1 stycznia 2013 r. Jednak w przypadku podatników podatku dochodowego od osób prawnych, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed 1 stycznia 2013 r. oraz zakończy się po 31 grudnia 2012 r., do końca tego roku podatkowego będą oni stosować dotychczasowe przepisy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r.

Istotna jest wartość początkowa

Nowe regulacje mają zastosowanie do nabytych lub wytworzonych środków trwałych oraz nabytych wartości niematerialnych i prawnych. W każdym przypadku znaczenie ma wartość początkowa, ponieważ to ona jest podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Ustala się ją zgodnie z art. 22g ust. 1 ustawy o PIT (art. 16g ust. 1 ustawy o CIT). Tytułem przykładu, w razie wytworzenia we własnym zakresie za wartość początkową uważa się koszt wytworzenia. Koszt ten, jak wynika z art. 22g ust. 4 ustawy o PIT (art. 16g ust. 4 ustawy o CIT), stanowi wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i innych kosztów dających się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych.

Oznacza to, że właściwe rozliczenie odpisów amortyzacyjnych, zwłaszcza w przypadku środków trwałych wytworzonych we własnym zakresie, będzie wymagało szczególnej staranności. Podatnik będzie musiał bowiem wykazać, że w odpowiednim terminie uregulował zobowiązania za nawet najdrobniejszy element zużyty do budowy danego środka trwałego.

Zakup na kredyt

W sytuacji gdy zakup zostanie sfinansowany kredytem bankowym, oczywiste jest, że zobowiązanie wobec sprzedawcy zostało uregulowane. Powstało zobowiązanie z tytułu kredytu. Kredyt zaś nie jest kosztem uzyskania przychodów, w związku z czym nie stosuje się do niego zasad wynikających z ustawy z 16 listopada 2012 r.

Odsetki od kredytu zawsze były ujmowane w kosztach uzyskania przychodów dopiero w momencie ich faktycznej zapłaty. Oznacza to, że w tej kwestii nic nie ulega zmianie.

Nowelizacja dotycząca odpisów amortyzacyjnych odnosi się do dwóch typowych sytuacji:

1. Podatnik wprowadził środek trwały lub wartość niematerialną i prawną do ewidencji. Od następnego miesiąca rozpoczął naliczanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczanie ich do kosztów uzyskania przychodów. Termin 30 dni od daty zapłaty (ewentualnie 90 dni od daty zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, gdyby strony ustaliły dłuższy niż 60 dni termin zapłaty) mija dopiero w kolejnym miesiącu.

Przykład:

W styczniu wprowadzono środek trwały (lub wartość niematerialną i prawną, dalej: WNiP) do ewidencji. Amortyzację rozpoczęto od lutego. 30 dni od daty zapłaty mija w marcu.

Podatnik ma prawo ująć środek trwały (lub WNiP) w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, rozpocząć amortyzację oraz zaliczyć odpis amortyzacyjny za luty do kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie jednak z dodanym do ustaw o podatku dochodowym art. 24d ust. 6 ustawy o PIT (art. 15b ust. 6 ustawy o CIT) w razie nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych do tej części odpisów amortyzacyjnych, które podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, odpowiednio należy stosować ust. 1–5.

Odpowiednie zastosowanie art. 24d ust. 1–5 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1–5 ustawy o CIT) oznacza, że należy weryfikować to, czy zobowiązania wynikające ze wszystkich faktur (rachunków), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – kwot wynikających z umowy albo innego dokumentu, dotyczące wartości początkowej danego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, zostały zapłacone w terminie, który co do zasady wynosi 30 dni od daty upływu terminu płatności. Gdyby strony ustaliły termin płatności dłuższy niż 60 dni, wówczas pod uwagę bierze się 90. dzień od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.

W analizowanej sytuacji mogą mieć miejsce dwa warianty, tj. gdy podatnik:

a) uregulował zobowiązania wynikające z faktur (rachunków lub innych dokumentów) w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności lub w 90. dniu od ujęcia środka trwałego (lub WNiP) w ewidencji,

b) nie uregulował tych zobowiązań w ww. terminach albo dokonał tego jedynie w części.

W każdym z tych wariantów podatnik miał prawo do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów już w miesiącu następującym po miesiącu, w którym wprowadził dany środek trwały (WNiP) do ewidencji.

Na uwadze należy mieć jednak to, że w pierwszym przypadku podatnik może kontynuować ujmowanie odpisów w kosztach uzyskania przychodów w dotychczasowej wysokości (zgodnie oczywiście z zasadami dotyczącymi amortyzacji).

Jeśli zaś nie zapłacił przedmiotowych zobowiązań, musi skorygować koszty uzyskania przychodów o taką część dokonanych odpisów amortyzacyjnych, w jakiej niezapłacone zobowiązania nie zostały uregulowane w terminie określonym w art. 24d ust. 1 lub 2 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1 lub 2 ustawy o CIT).

Korekty dokonuje się na bieżąco. W razie gdy w miesiącu, w którym podatnik ma obowiązek dokonać zmniejszenia kosztów, nie poniósł on kosztów uzyskania przychodów lub poniesione koszty są niższe od kwoty zmniejszenia, spoczywa na nim obowiązek zwiększenia przychodów o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów.

Jeżeli po dokonaniu stosownych korekt zobowiązanie zostanie uregulowane, podatnik w miesiącu, w którym uregulował zobowiązanie, zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę skorygowanych odpisów amortyzacyjnych.

2. Podatnik wprowadził środek trwały (lub WNiP) do ewidencji. Termin 30 dni od daty zapłaty (ewentualnie 90 dni od daty zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, gdyby strony ustaliły dłuższy niż 60 dni termin zapłaty) upływa nie później niż w miesiącu następującym po miesiącu wprowadzenia go do ewidencji.

Przykład:

W styczniu wprowadzono środek trwały (lub WNiP) do ewidencji. Amortyzację rozpoczęto od lutego. 30 dni od daty zapłaty mija także w lutym.

W takim przypadku również mogą mieć miejsce dwa warianty, przedstawione w sytuacji numer 1. Jeżeli podatnik zapłacił całość zobowiązania, ma prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych w pełnej przysługującej mu wysokości.

Jeśli zapłacił jedynie część zobowiązania, może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpis amortyzacyjny od tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej w takiej części, w jakiej jego cena nabycia lub koszt wytworzenia wynikające z faktur (rachunków lub innych dokumentów) zostały uregulowane w terminie określonym w art. 24d ust. 1 lub 2 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1 lub 2 ustawy o CIT). W razie całkowitego braku zapłaty w ogóle nie może zaliczyć odpisu amortyzacyjnego do kosztów uzyskania przychodów.

W odróżnieniu od sytuacji numer 1 nie dochodzi tu więc do tego, że konieczne jest zmniejszanie kosztów uzyskania przychodów.

Jeżeli zobowiązanie zostało uregulowane w terminie późniejszym, w miesiącu zapłaty podatnik zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych, które uprzednio nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Uwaga: zasady te należy stosować również w sytuacji późniejszego ujawnienia środka trwałego. Jeśli środek trwały został wprowadzony do ewidencji np. w maju, a termin określony w art. 24d ust. 1 lub 2 ustawy o PIT (art. 15b ust. 1 lub 2 ustawy o CIT) minął w lutym, wówczas pod warunkiem zapłaty zobowiązania do końca czerwca podatnik ma możliwość – począwszy od czerwca – ujmowania odpisów amortyzacyjnych w kosztach uzyskania przychodów. Gdyby taka zapłata miała miejsce np. w lipcu, rozliczanie amortyzacji w kosztach mogłoby nastąpić dopiero od lipca.

Izabela Rutkowska

Hasła tematyczne: koszty uzyskania przychodów, podatek dochodowy od osób prawnych (cit), amortyzacja, zmiany w przepisach, korekta kosztów, podatek vat 2013, pit 2013, cit 2013

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...