21.09.2012: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Odliczenie VAT z duplikatu faktury

W sytuacji, gdy nabywca towaru (usługi) nie posiada oryginału faktury VAT lub faktury VAT korygującej, może on zwrócić się do sprzedawcy o wystawienie duplikatu dokumentu. Należy tu jednak zaznaczyć, że wystawienie duplikatu faktury nie jest ponownym wystawieniem faktury VAT. Jest to jedynie odtworzenie faktury/faktury korygującej zgodnie z danymi zawartymi na jej kopii. Potwierdza zatem stan faktyczny wynikający z oryginału dokumentu.

Zasady wystawienia duplikatu faktury lub faktury korygującej określa § 20 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie m.in. wystawiania faktur VAT (Dz. U. nr 68, poz. 360). Zgodnie z powołanym przepisem, faktura wystawiona ponownie musi dodatkowo zawierać oznaczenie „DUPLIKAT” oraz datę jej wystawienia. Oznacza to, iż duplikat faktury winien wskazywać dwie daty wystawienia: datę wystawienia oryginału faktury oraz datę wystawienia duplikatu. Duplikat faktury wystawia się w dwóch egzemplarzach, przy czym identycznie jak w sytuacji wystawienia faktury pierwotnej, oryginał otrzymuje nabywca natomiast kopię sprzedawca (wystawca duplikatu). Należy również pamiętać, że duplikaty faktur nie są uwzględniane przez sprzedawcę w rejestrach sprzedaży VAT, bowiem dołączane są jedynie do kopii faktur, których dotyczą (nie dokumentują nowej transakcji sprzedaży towarów lub usług).

Duplikat jako faktura VAT

Duplikat faktury traktuje się jak fakturę VAT z wszelkimi tego konsekwencjami. Oznacza to, że duplikat faktury daje zasadniczo takie same prawa – w zakresie odliczania podatku - jak oryginał faktury VAT, do której został wystawiony. Podatnik ma zatem pełne prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego w otrzymanym duplikacie faktury.

Kiedy odliczyć podatek?

W związku z powyższym pojawia się pytanie o termin, w którym podmiot otrzymujący duplikat faktury VAT winien odliczyć podatek naliczony z niej wynikający. Otóż zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny (z pewnymi zastrzeżeniami). Z kolei powołując się na brzmienie pkt 3 analizowanego przepisu, prawo do odliczenia przysługuje, w przypadku nabycia towarów i usług, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 1 (tzw. mediów), jeżeli faktura zawiera informację, którego okresu dotyczy – w rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności. Stosownie do ust. 11 cytowanego artykułu, jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10 (czyli w tym konkretnym przypadku w miesiącu otrzymania faktury VAT), może on obniżyć kwotę podatku należnego o podatek naliczony w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch kolejnych po tym terminie okresów rozliczeniowych. Jeżeli zaś podatnik nie dokona obniżenia podatku naliczonego także w tych okresach, będzie miał prawo obniżyć kwotę podatku należnego poprzez dokonanie korekty deklaracji za miesiąc, w którym prawo do odliczenia podatku naliczonego mu przysługiwało. Niemniej przedmiotowa korekta musi nastąpić nie później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

Rozliczenie podatku naliczonego

Zakładając, że nabywca towaru lub usługi otrzymał uprzednio fakturę pierwotną, lecz nie zdążył odliczyć podatku naliczonego, otrzymany duplikat umożliwia dokonanie przedmiotowego odliczenia z chwilą faktycznego otrzymania faktury pierwotnej, ewentualnie za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych. Zatem w tym przypadku termin otrzymania duplikatu de facto nie wpływa na ustalenie momentu powstania prawa do odliczenia. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowiskach prezentowanych przez organy podatkowe. Przytoczyć można w tym miejscu interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 26 lutego 2008 r. nr ILPP1/443-37/07-3/AI, w której stwierdzono, że sytuacja, gdy konieczne jest wykorzystanie duplikatu faktury nie może być traktowana jak norma i standard. Uznanie za prawidłowe, że podatnik ma zawsze prawo do dokonania odliczenia w momencie otrzymania duplikatu, doprowadziłoby do destabilizacji obrotu gospodarczego, bowiem wtedy to podatnik, a nie przepisy decydowałyby, kiedy powstaje prawo do odliczenia VAT: w momencie otrzymania oryginału, czy otrzymania duplikatu. Warto zwrócić również uwagę na wyrok NSA z 15 marca 2007 r. (sygn. akt I FSK 541/06), w którym sąd orzekł, że w sytuacji gdy podmiot nie zakwestionuje skutecznie, że oryginały faktur zostały mu doręczone, to fakt ten wywoła określone skutki prawne w podatku VAT, tj. ustanowi prawo do odliczenia z nich podatku naliczonego. Według sądu rozliczenie podatku VAT z otrzymanych duplikatów faktur należy w tym zakresie dokonać wyłącznie w drodze korekty deklaracji VAT-7.

Jednocześnie – zdaniem Autorów - prawo do dokonania ewentualnej korekty w związku z otrzymanym duplikatem faktury nie może być – wbrew opinii części organów podatkowych – ograniczone wyłącznie do jednego okresu rozliczeniowego, np. miesiąca otrzymania faktury pierwotnej. Przepis art. 86 ust. 13 ustawy o VAT regulujący sposób dokonania korekty odnosi się bowiem do okresu, „w którym wystąpiło prawo do obniżenia”, a nie do okresu, w którym podatnik otrzymał fakturę pierwotną.

W sytuacji gdy podatnik (nabywca) otrzymał uprzednio wystawioną fakturę VAT oraz dokonał odliczenia podatku naliczonego, lecz w nieustalonych okolicznościach faktura ta później zaginęła, otrzymany od sprzedawcy duplikat jedynie potwierdza dokonanie przedmiotowego odliczenia.

Z kolei w przypadku, gdy wystawiona przez sprzedawcę pierwotna faktura VAT dotyczyła dostawy towarów lub świadczenia usług, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 1 ustawy o VAT, czyli tzw. mediów oraz dodatkowo zawierała informację o okresie rozliczeniowym jaki dokumentuje - otrzymany przez nabywcę duplikat tej faktury należy ująć najwcześniej z chwilą upływu terminu płatności lub za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych. Zatem w tych okolicznościach podatnik będzie zwykle zobowiązany do złożenia korekty deklaracji podatkowej oraz obniżenie kwoty podatku należnego zgodnie z literalnym brzmieniem art. 86 ust. 10 pkt 3 ustawy o VAT.

Natomiast w sytuacji, gdy nabywca towaru bądź usługi w ogóle nie otrzymał faktury VAT, to prawo do odliczenia podatku naliczonego będzie mu zasadniczo przysługiwało zgodnie z dyspozycją ogólną, tj. w rozliczeniu za okres, w którym duplikat faktury VAT otrzymał lub za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

Paweł Barnik, konsultant podatkowy ECDDP
Ewa Sokołowska-Strug, Dyrektor Departamentu Podatków Pośrednich ECDDP

Hasła tematyczne: faktury, odliczenie vat, duplikat faktury

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...