01.09.2022: Działalność gospodarcza

NSA. Likwidacja firmy nie przekreśla podatku liniowego

Osoba fizyczna, która w jednym roku podatku podatkowym zakończyła prowadzenie samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i w następnym roku uzyskała jako wspólnik przychody z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną, może nadal korzystać z dokonanego wcześniej na podstawie art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyboru sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

 

We wniosku o wydanie interpretacji podatnik wskazał, że od maja 2014 r. prowadził indywidualną działalność gospodarczą. W terminie do 20 stycznia 2015 r. w odniesieniu do przychodów z tej działalności wybrał jako formę opodatkowania stawkę liniową 19%, o której mowa w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.). W tej formie rozliczał się za lata 2015 i 2016. Z dniem 31 grudnia 2016 r. zlikwidował działalność gospodarczą i został w tym dniu wyrejestrowany z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. 1 stycznia 2017 r. podatnik przystąpił do spółki jawnej. Nie złożył jednak ponownie w żaden sposób kolejnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania ani na 2017 r., ani 2018 r. Pierwszy przychód z tytułu udziału w spółce jawnej powstał u niego 4 stycznia 2017 r.

W związku z powyższym podatnik zadał pytanie: czy mimo braku złożenia nowego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania jest on uprawniony do korzystania w 2017 r. i 2018 r. ze stawki 19%, o której mowa w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Jego zdaniem, nie istnieje przepis, który wskazywałby, iż likwidacja działalności gospodarczej ubezskutecznia dokonany wcześniej wybór "podatku liniowego". Wybór "podatku liniowego" obowiązuje zatem na podstawie art. 9a ust. 4 u.p.d.o.f. bezterminowo.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że skoro jako podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej w 2017 r. do dnia 20 stycznia 2017 r. nie złożył oświadczenia lub wniosku, o których mowa w art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f., jak również nie złożył takiego oświadczenia (wniosku) do 20 stycznia 2018 r., to w latach 2017 i 2018 nie przysługiwało mu prawo opodatkowania dochodów z ww. działalności podatkiem liniowym według stawki określonej w art. 30c u.p.d.o.f.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podatnik wniósł o uchylenie ww. interpretacji.

W opinii WSA w sytuacji, gdy podatnik kończy/likwiduje działalność gospodarczą prowadzoną w formie jednoosobowej (osoby fizycznej), z której dochody opodatkowane są na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f., to przestaje istnieć przedmiot, do którego wybór tego sposobu opodatkowania miał zastosowanie, a sam wybór ten przestaje mieć znaczenie prawne. Kolejny rok kalendarzowy nie jest tym samym rokiem następnym, o którym mowa w art. 9a ust. 4 u.p.d.o.f., skoro działalność gospodarcza samodzielna osoby fizycznej, do dochodów z której przedmiotowy wybór miał zastosowanie, nie jest już kontynuowana. Tak więc dochody z działalności gospodarczej osiągnięte przez podatnika w kolejnym roku kalendarzowym nie będą opodatkowane na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f., chyba że podatnik złoży stosowne oświadczenie zgodnie z art. 9a ust.2 u.p.d.o.f.

W świetle art. 9a ust. 2 i 4 u.p.d.o.f. sposobu opodatkowania przychodów z rozpoczętej pozarolniczej działalności gospodarczej podatnika, zdaniem WSA, nie może determinować oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.), o którym mowa w art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f., złożone w ustawowym terminie dla wcześniejszej działalności gospodarczej tego podatnika, którą zlikwidowano przed rozpoczęciem nowej działalności gospodarczej. Wcześniejsze oświadczenie traci moc prawną ze względu na zlikwidowanie przedmiotu, do którego się odnosiło, tj. przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej samodzielnie.

Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wyrok WSA, a także zaskarżoną interpretację:

NSA uznał, że regulacja z art. 9a ust. 5 u.p.d.o.f. dotyczy wszystkich możliwych przypadków uzyskiwania aktualnie i w przyszłości przychodów zaliczanych do źródła z działalności gospodarczej, a nie wyłącznie do uzyskiwanych w chwili składania oświadczenia. Dotyczy zatem zarówno dochodów, czy to z samodzielnego prowadzania działalności gospodarczej, czy to z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną. Kwestia intertemporalna dotycząca związania wyborem opodatkowania uregulowana została w innym miejscu, a mianowicie w art. 9a ust. 4 u.p.d.o.f. Przepis ten nawiązuje w swej treści wyłącznie do oświadczenia składanego na podstawie ust. 2, a nie do formy wykonywania czy prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 9a ust. 4 u.p.d.o.f. wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym. Zawiadomienie o rezygnacji ze sposobu opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, podatnik może złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem NSA, ustawodawca przewidział zatem automatyzm w zakresie kontynuacji raz dokonanego wyboru proporcjonalnego sposobu opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej niezależnie od form jej wykonywania, do których to form odnosi się wyłącznie art. 9a ust. 5 u.p.d.o.f. Utrata wybranej formy opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej wymaga określonej aktywności podatnika, który musi złożyć i to w formie pisemnej zawiadomienie o rezygnacji z tego wybranego wcześniej sposobu opodatkowania i to w ściśle przewidzianym terminie, tj. do dnia 20 stycznia roku podatkowego (w stanie prawnym obowiązującym do 2021 r.) lub złoży w tym samym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w u.z.p.d.o.f. Ustawodawca nie przewidział co do zasady innych przypadków utraty prawa do sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f. W szczególności nie jest taką okolicznością "likwidacja", czyli zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej samodzielnie (jednoosobowo).

Jak zauważył NSA, że powyższe nie oznacza, że całkowity brak aktywności podatnika przez cały rok podatkowy po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej nie powoduje utraty w ogóle prawa do opodatkowania podatkiem liniowym w kolejnych latach podatkowych. Istotne jest bowiem efektywne, rzeczywiste uzyskiwanie przez podatnika przychodów z działalności gospodarczej i korzystanie w każdym kolejnym roku podatkowym z wybranego sposobu opodatkowania podatkiem liniowym. Utrata zatem możliwości opodatkowania może wynikać z tego, że podatnik likwidując jedną z form prowadzenia działalności gospodarczej w kolejnym roku podatkowym nie uzyskuje w ogóle przychodów z tego źródła. Wówczas nie może się powoływać na oświadczenia złożone w latach wcześniejszych i korzystać ze sposobu opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c, gdyż przez cały "następny" rok podatkowy, o którym stanowi art. 9a ust. 4 u.p.d.o.f., nie uzyskiwał przychodów z wykonywania działalności gospodarczej. Jest to drugi przypadek (poza pisemną rezygnacją) utraty przez podatnika będącego przedsiębiorcą prawa do opodatkowania tzw. podatkiem liniowym uzyskiwanych dochodów obok złożenia rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złożenia wniosku o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: u.z.p.d.o.f.). Wyjątek od tej reguły stanowi także sytuacja, w której podatnik jako przedsiębiorca dokona zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 22 i następne Prawa przedsiębiorców. Również w takim przypadku pomimo nie uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej nie utraci prawa do sposobu opodatkowania dochodów podatkiem proporcjonalnym (liniowym).

Reasumując NSA stwierdził, że osoba fizyczna, która w jednym roku podatkowym zakończyła prowadzenie samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i w następnym roku uzyskała jako wspólnik przychody z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną, może nadal korzystać z dokonanego wcześniej na podstawie art. 9a ust. 2 ustawy  o podatku dochodowym od osób fizycznych wyboru sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy. Tym samym nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2062/12, utożsamiającym źródło przychodów z działalności gospodarczej z jednostkowym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, która może zostać przez podatnika zlikwidowana w trakcie trwania roku podatkowego.

 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2022 r., sygn. akt II FSK 1372/19 - pełna treść wyroku

 

Redakcja podatki.biz

 

Hasła tematyczne: naczelny sąd administracyjny (nsa), zakończenie działalności, podatek liniowy, wyrok, podatek dochodowy od osób fizycznych (pit), wybór formy opodatkowania

 

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (1)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...