Szukaj
Wykop ten artykuł Dołącz do nas na Facebooku
REKLAMA

Ważne informacje w serwisie:




Artykuły: Facebook

21.05.2018

Niepełnosprawność, niezdolność do pracy, renta

Niepełnosprawność nie oznacza automatycznie niezdolności do pracy. Stąd orzeczenie o niepełnosprawności i orzeczenie o niezdolności do pracy mają odmienne znaczenie dla osób, które się nimi legitymują. Aby starać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, konieczne jest orzeczenie o takiej właśnie niezdolności. Z kolei potwierdzona orzeczeniem niepełnosprawność uprawnia do korzystania z różnego rodzaju ulg, ułatwień i świadczeń pomocowych, pomagających w codziennym funkcjonowaniu osobom, które z racji swojej niepełnosprawności często muszą poświęcić wiele czasu i dodatkowych nakładów, aby w miarę normalnie funkcjonować w otoczeniu społecznym.

Orzekanie o zniezdolności do pracy

O niezdolności do pracy w I instacji orzekają lekarze orzecznicy ZUS. W II instacji orzekaniem zajmują się komisje lekarskie ZUS. Uzyskanie orzeczenia o niezdolności do pracy możliwe jewt pzypadku, kiedy starająca się o to orzeczenie osoba całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu.

Całkowita i częściowa niezdolność do pracy

Całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Częściowo niezdolna do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z kwalifi kacjami.

Orzeczenie o niezdolności do pracy jest najważniejszym, ale nie jedynym warunkiem, który trzeba spełnić aby starać się o renę z tytułu niezdolności do pracy.

Istotne jest również:

  • kiedy powstała niezdolność do pracy,

  • jaki jest staż (czyli tzw. okresy składkowe i nieskładkowe) – o tym, ile powinien wynosić, decyduje wiek, w którym powstałą niezdolność do pracy,

  • czy osoba w stosunku do której orzeczono niezdolność do pracy ma prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) albo czy spełnia warunki, aby ją otrzymać.

Ważne jest też, w jakim momencie powstała niezdolność do pracy. Musi bowiem powstać w jednym z dwóch okresów:

  • w okresie składkowym lub nieskładkowym, czyli m.in. w okresie ubezpieczenia z umowy o pracę, pobierania zasiłku macierzyńskiego, chorobowego czy opiekuńczego (lista okresów uznawanych za składkowe i nieskładkowe zajduje się w ustawie o emeryturach i rentach) albo

  • w ciągu 18 miesięcy od końca któregoś z ww. okresów.

Jest od tego warunku wyjątek. Dotyczy:

  • kobiet, jeśli mają orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy i co najmniej 20 lat składkowych i nieskładkowych,

  • mężczyzn, jeśli mają orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy i co najmniej 20 lat składkowych i nieskładkowych.

Minimalny staż składkowy i nieskładkowy

Starając się o rentę z tytułu niezdolności do pracy należy mieć odpowiedni staż. Składa się na niego okres skłądkowy i nieskłądkowy, wynoszący co najmniej:

  • 1 rok, jeśli osoba starająca się o rentę stała się niezdolna do pracy przed ukończeniem 20 lat,

  • 2 lata, jeśli jeśli osoba starająca się o rentę stała się niezdolna do pracy w wieku powyżej 20 do 22 lat,

  • 3 lata, jeśli osoba starająca się o rentę stała się niezdolna do pracy w wieku powyżej 22 do 25 lat,

  • 4 lata, jeśli jeśli osoba starająca się o rentę stała się niezdolna do pracy w wieku powyżej 25 do 30 lat,

  • 5 lat, jeśli osoba starająca się o rentę stała się niezdolna do pracy w wieku powyżej 30 lat.

Ważne!

Jeśli niezdolność do pracy powstała z z powodu wypadku w drodze do pracy lub z pracy – nie jest wymagany minimalny okres składkowy i nieskładkowy.

Proporcja okresów nieskładkowych do składkowych

Przy ustalaniu stażu wymaganego do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy okresy nieskładkowe nie mogą być dłuższe niż 1/3 okresów składkowych.

Inne informacje dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych

Do wniosku o rfentę należy dołączyć odpowiednie dokumenty, potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe. Ich wykaz znajduje się na stronie ZUS: www.zus.pl/renta-z-tytulu-niezdolnosci-do-pracy.

Są również sytuacje, w których staż zostanie uznany za odpowiedni, mimo, iż okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze niż wskazane wyżej. Należy jednak spełniać dodatkowo dwa warunki:

  • należy być zgłoszonym do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym zostałą ukończona nauka w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej,

  • do dnia powstania niezdolności do pracy należy mieć bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy okresy składkowe i nieskładkowe.

Jeśli starająca się o rentę z tytułu niezdolności do pracy stała się niezdolny do pracy po 30 roku życia, to wymagane 5 lat składkowych i nieskładkowych powinno przypadać w ciągu ostatnich 10 lat przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem, w którym powstała niezdolność do pracy.

Ta zasada nie dotyczy kobiet, mających 25 lat składkowych oraz orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz mężczyzn, mających 30 lat składkowych oraz orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy.

Jeśli masz prawo do emerytury

Renta z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyznana wyłącznie wtedy, gdy osoba starająca się o nią nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Za emeryturę z FUS uważa się:

  • emeryturę powszechną z tytułu osiągnięcia co najmniej 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę,

  • wcześniejszą emeryturę (czyli w wieku niższym niż powszechny wiek emerytalny), np. emeryturę częściową, emeryturę górniczą, emeryturę nauczycielską czy też wcześniejszą emeryturę dla matek opiekujących się dziećmi.

Za emeryturę z FUS nie uważa się emerytury pomostowej oraz nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Orzeczenie o niepełnosprawności

Jak wspomnieliśmy we wstępie, zasady starania się o orzeczenie o niepełnosprawności istotne będą dla osób, które dla celów korzystania z różnego rodzaju ulg, świadczeń i ułatwień potrzebują urzędowego potwierdzenia statusu osoby niepełnosprawnej. Orzeczenie to pozwoli skorzystać między innymi z pomocy w zakresie rehabilitacji zawodowej, zatrudnienia (np. zatrudnienia w zakładach aktywności zawodowej i zakładach pracy chronionej), nieodpłatnego lub częściowo odpłątnego uczestnictwa w szkoleniach. korzystania z prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy, krótszego wymiaru czasu pracy, możliwość dofinansowania działalności gospodarczej lub rolniczej, skorzystania z wielu ulg podatkowych, zniżek komunikacyjych i zwolnień z opłat abonamentowych, różnego rodzaju świadczeń finansowanych przez budżet centralny i budżety samorządowe itp. Rodzaj i zakres świadczeń jest spory, choć w dalszym ciągu z pewnością dla osób niepełnosprawnych niewystarczający.

Regulacje dotyczące osób niepełnosprawnych znajdują się w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Orzekanie o niepełnosprawności

W pierwszej instancji o niepełnosprawności orzekają powiatowe/miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, w drrugiej instacji - wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

W roli organu odwoławczego występują rejonowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych, dokonując kontroli prawidłowości orzekania przez organy administracji publicznej.

W I instancji zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają orzeczenia o:

  • niepełnosprawności;

  • stopniu niepełnosprawności;

  • wskazaniach do ulg i uprawnień.

Te orzeczenia poza ustaleniem statusu osoby jako osoby niepełnosprawnej, stanowią także podstawę do przyznania różnego rodzaju ulg i uprawnień, przysługujących osobom niepełnosprawnym na podstawie odrębnych przepisów.

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia i posiada jedno z następujących orzeczeń:

  • ważne orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
    • całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,

    • niezdolności do samodzielnej egzystencji,

    • całkowitej niezdolności do pracy,

    • częściowej niezdolności do pracy oraz celowości przekwalifikowania;

  • ważne orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON), wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów;
  • ważne orzeczenie KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane przed 1 stycznia 1998 r.

Szczegółowe informacje odtyczące orzekania o niepełnosprawności i wskazaniach do ulg i uprawnień znajdziecie między innymi na stronie: https://empatia.mpips.gov.pl/-/orzekanie-o-niepelnosprawnosci.

Redakcja podatki.biz

 

Ostatnie artykuły z tego działu

Wszystkie artykuły z tego działu »

rozwiń wszystkie »Wasze komentarze

skomentuj

dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz