26.10.2016: Podatek VAT i akcyza - zagadnienia ogólne

Kiedy można zaprzestać naliczania odpisów amortyzacyjnych?

Pytanie: Z nieokreślonych na dzień dzisiejszy przyczyn na terenie zakładu, w budynku sortowni odpadów wybuchł pożar. Spłonęła kabina segregacji wstępnej odpadów, niektóre maszyny i urządzenia linii technologicznej do sortowania odpadów oraz uszkodzeniu uległ dach budynku sortowni. Czy z uwagi na skutki zdarzenia losowego - pożaru, spółka może zaprzestać naliczania odpisów amortyzacyjnych od wyłączonego z użytkowania budynku sortowni oraz linii technologicznej do czasu przywrócenia tych środków do stanu sprzed pożaru?

Zakład w chwili obecnej nie przyjmuje odpadów, które podlegały segregacji i doczyszczaniu na linii technologicznej w budynku sortowni. Są one przekazywane do sąsiednich instalacji zastępczych.

Po przeprowadzeniu ekspertyz, co do zakresu uszkodzonego mienia, ustaleniu kosztorysu napraw przystąpiono do prac, których celem jest przywrócenie majątku spółki do stanu przed powstaniem szkody. Prace będą polegały na remoncie i naprawie uszkodzonego mienia bądź likwidacji i zakupie części składowych poszczególnych składników linii technologicznej. Przewiduje się, że przywrócenie budynku oraz części technologicznej sortowni do stanu sprzed pożaru może potrwać do końca 2016 r.

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o CIT, kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m, z uwzględnieniem art. 16.

W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o CIT, amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

  1. budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
  2. maszyny, urządzenia i środki transportu,
  3. inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Podstawowym warunkiem ujęcia składnika majątku w ewidencji środków trwałych jest to, aby spełnił on definicję środka trwałego. Zgodnie z nią za środek trwały uważa się składnik majątku, który:

  • stanowi własność lub współwłasność podatnika,
  • został nabyty lub wytworzony we własnym zakresie
  • jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
  • przewidywany okres jego używania jest dłuższy niż rok,
  • wykorzystywany jest przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu (tzw. operacyjnego),
  • nie został wymieniony w katalogu środków trwałych wymienionych w art. 16c ustawy o CIT.

Przepisy podatkowe nakładają na podatnika obowiązek wprowadzenia danego składnika majątku spełniającego definicję środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a następnie dokonywanie odpisów amortyzacyjnych na zasadach określonych w ustawie. Dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczanie ich do kosztów uzyskania przychodów jest obowiązkiem podatnika, a nie przywilejem uzależnionym od jego woli (wyrok NSA z 15 października 2010 r., sygn. akt II FSK 759/09).

W myśl art. 16c pkt 5 ustawy o CIT, amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane; w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tę działalność (…). Treść art. 16c pkt 5 ustawy o CIT, wskazuje bezpośrednio, że amortyzacji podatkowej nie podlegają tylko takie składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której były wykorzystywane. W konsekwencji, przesłanką powodującą niemożność dokonywania odpisów amortyzacyjnych od składników majątku trwałego jest zaprzestanie działalności, w związku z czym nastąpi zaprzestanie używania tych składników. Należy przez to rozumieć całkowite zaniechanie danego rodzaju działalności, na skutek czego składniki majątkowe przestają być używane.

Z kolei zgodnie z art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, co do zasady, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji, do końca miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Przedmiotowe wyłączenia nie znajdują zastosowania w analizowanym stanie faktycznym.

Zatem obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych ustaje również wtedy, gdy:

  • pozostawiono dany środek trwały lub wartość niematerialną i prawną w stan likwidacji,
  • zbyto (np. sprzedano, darowano) środek trwały lub wartość niematerialną i prawną,
  • stwierdzono niedobór środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Poza wymienionymi przypadkami nie można zaprzestać dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, którego amortyzacja już się rozpoczęła.

Zauważyć należy, że przepisy ustawy o CIT nie narzucają konieczności posiadania środka trwałego kompletnego i w pełni zdatnego do użycia przez cały okres amortyzacji. Warunek kompletności i zdatności do użycia musi być spełniony w momencie rozpoczęcia amortyzacji. Budynek sortowni oraz nowoczesna linia technologiczna w momencie przyjęcia do użytkowania spełniały te warunki. Uszkodzenia powstałe w wyniku zdarzenia losowego - pożaru nie spowodowały zawieszenia, czy też całkowitego zaprzestania działalności. Jak wskazał sam Wnioskodawca, spółka w chwili obecnej nie przyjmuje odpadów, które podlegałyby segregacji i doczyszczaniu na linii technologicznej w budynku sortowni, ponieważ budynek sortowni i linia technologiczna są wyłączone z użytkowania. Odpady te są przekazywane są do sąsiednich instalacji zastępczych. Fakt ten oznacza, że spółka zaprzestała jedynie korzystania z sortowni i nowoczesnej linii technologicznej, co nie jest jednoznaczne z całkowitym zaprzestaniem działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z opisu stanu faktycznego Wnioskodawca kontynuuje działalność korzystając z sąsiednich instalacji zastępczych. Zgodnie z art. 16c pkt 5 ustawy o CIT tylko całkowite zaprzestanie danego rodzaju działalności, w której używano dany środek trwały uzasadnia zaprzestanie jego amortyzacji na zasadach określonych w tym przepisie. Należy przez to rozumieć całkowite zaniechanie danego rodzaju działalności, na skutek czego składniki majątkowe przestają być używane. Przejściowe zaprzestanie użytkowania danych środków trwałych nie jest natomiast przesłanką uzasadniającą zaprzestanie dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

(Interpretacja indywidualna z 17 października 2016 r., sygn. 2461-IBPB-1-2.4510.788.2016.1.MW - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach)

Red.

Hasła tematyczne: koszty uzyskania przychodów, podatek dochodowy od osób prawnych (cit), amortyzacja, zdarzenie losowe, pożar

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...