22.07.2020: Koszty uzyskania przychodów

Hipotetyczne odsetki w kosztach podatkowych - MF wyjaśnia

Jak czytamy w odpowiedzi na zapytanie poselskie, zaliczenie hipotetycznych odsetek następuje w całości już w trakcie roku podatkowego, a tym samym wpływa ono na wysokość zaliczek na ten podatek. Hipotetyczne odsetki można uwzględnić w kosztach, pod warunkiem że zwrot dopłat lub podział i wypłata zysku nastąpi nie wcześniej niż po upływie 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym dopłata została wniesiona do spółki albo została podjęta uchwała o zatrzymaniu zysku w spółce.

Zapytanie nr 1075 do ministra finansów w sprawie hipotetycznych odsetek w kosztach podatkowych

Szanowny Panie Ministrze!

Podatnicy coraz częściej korzystają z możliwości stworzonej przez art. 15cb ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który normuje ujmowanie w kosztach podatkowych wartości hipotetycznych odsetek. Przywoływana regulacja rodzi jednak liczne wątpliwości interpretacyjne, które winny znaleźć możliwie szybkie rozstrzygnięcie:

Mając na względzie powyższe, pragnę skierować do Pana Ministra następujące pytania:

  1. Czy wspomniane na wstępie koszty podatkowe wykazywane zgodnie ze wspomnianym art. 15cb ust. 1 podatnik może rozliczyć już na poziomie roku podatkowego, obliczając zaliczki na podatek dochodowy, czy też prawo aktywacji komentowanych kosztów może być realizowane wyłącznie poprzez wykazanie ich w zeznaniu rocznym?
  2. Czy jeśli podatnik zdecyduje się na rozliczanie kosztów na podstawie art. 15cb ust. 1, a następnie po upływie roku (przed upływem okresu wskazanego w art. 15cb ust. 2) zdecyduje o przekazaniu zysku (bądź kwot dopłat) na pokrycie straty bilansowej, to podatnik utraci prawo do kosztów uwzględnionych przed przekazaniem zysku na pokrycie straty bilansowej?
  3. Czy jeśli w odniesieniu do kosztów naliczanych od wartości zysku przekazanego na kapitał zapasowy stosownie do art. 15cb ust. 1 pkt 2, podatnik, który następnie przed upływem okresu wymienionego w art. 15cb ust. 2 zdecyduje się na przekazanie wspomnianego zysku na kapitał zakładowy, to działanie takie spowoduje utratę prawa do kosztów podatkowych ujmowanych zgodnie z art. 15cb ust. 1?
  4. Jeśli odpowiedź na pytanie nr 3 jest twierdząca, to czy utrata prawa do kosztów następuje dopiero od momentu przekazania zysku na kapitał zakładowy, czy też zrodzi się obowiązek wyksięgowania z kosztów podatkowych także wartości już w nich uwzględnionych stosownie do art. 15cb?
  5. Jak powinien postąpić podatnik, który przed upływem okresu wskazanego w art. 15cb ust. 5 dokonał podziału i wypłaty zysku wspólnikom? Czy zaistnieje wówczas konieczność korekty kosztów, czy też analogicznie jak zostało to unormowane w art. 15cb ust. 7 w odniesieniu do zwrotu dopłat, podatnik winien wówczas wykazać przychód w dacie podziału zysku?

Poseł Grzegorz Gaża

Pszczyna, dnia 6 czerwca 2020 r.

Odpowiedź na zapytanie nr 1075 w sprawie hipotetycznych odsetek w kosztach podatkowych

W związku z zapytaniem poselskim nr 1075 z dnia 14 czerwca 2020 r. pana Posła Grzegorza Gaży w sprawach interpretacji przepisu art. 15 cb ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwanej dalej „ustawą o CIT” dotyczącym hipotetycznych odsetek w kosztach podatkowych, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

Unormowania zawarte w art. 15cb ustawy o CIT mają na celu zachęcić podatników podatku dochodowego od osób prawnych do zatrzymywania zysków w miejsce ich wypłaty w formie dywidendy lub finansowania działalności za pomocą dopłat, zmniejszając tym samym finansowanie działalności podatnika poprzez uzyskanie finansowania zewnętrznego. Zachęta realizowana jest poprzez umożliwienie rozpoznania kosztu uzyskania przychodu u podatnika, który skorzystał z zachęty, bez konieczności ponoszenia przez tego podatnika jakichkolwiek wydatków. Nowe regulację obowiązują od początku 2019 r., niemniej jednak koszty uzyskania przychodu można po raz pierwszy rozpoznać w roku podatkowych rozpoczętym najwcześniej 1 stycznia 2020 r.

Czynności uprawniające do skorzystania z ulgi są następujące:

  1. wniesienie dopłaty do spółki w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, lub
  2. przekazanie zysku na kapitał rezerwowy lub zapasowy spółki.

Wartości przedstawione powyżej stanowią podstawę naliczenia kwoty hipotetycznych odsetek. Odsetki te obliczane są według stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok podatkowy powiększonej o 1 punkt procentowy. Stopa referencyjna NBP wynosi aktualnie 0,10%.

Łączna kwota kosztów uzyskania przychodów odliczona w danym roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty 250 000 zł.

Prawo do odliczenia hipotetycznych odsetek przysługuje w roku wniesienia dopłaty lub podwyższenia kapitału rezerwowego lub zapasowego oraz w kolejnych dwóch bezpośrednio po sobie następujących latach podatkowych. Przy czym za rok podatkowy, w którym dopłata została wniesiona do spółki, uznaje się rok, w którym dopłata wpłynęła na rachunek płatniczy spółki (vide art. 15cb ust . 2 i ust. 6 ustawy o CIT).

Takie sformułowanie powyższego przepisu oznacza, że zaliczenie hipotetycznych odsetek następuje w całości już w trakcie roku podatkowego, a tym samym wpływa ono na wysokość zaliczek na ten podatek.

Ponadto wyjaśniam, iż hipotetyczne odsetki można uwzględnić w kosztach, pod warunkiem że zwrot dopłat lub podział i wypłata zysku nastąpi nie wcześniej niż po upływie 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym:

  1. dopłata została wniesiona do spółki albo
  2. została podjęta uchwała o zatrzymaniu zysku w spółce.

Jeżeli zwrot dopłaty zostanie dokonany z naruszeniem powyższego terminu, wówczas wartość dokonanych z tego tytułu uprzednio odliczeń (wartość hipotetycznego kosztu odsetkowego) lub jego części, stanowi przychód podatkowy. Innymi słowy, skutkiem naruszenia 3-letniego terminu jest konieczność „zwrotu” wartości dokonanych odliczeń na podstawie przepisów art. 15 cb ustawy o CIT poprzez rozpoznanie na „bieżąco” przychodu podatkowego z tego tytułu w wysokości odpowiadającej odliczonym KUP równych odsetkom od kapitału własnego. Nie wystąpi zatem konieczność wstecznego korygowania rozliczeń podatkowych.

Powyższy mechanizm dotyczy również wypłaty zysku wspólnikom przed końcem 3 letniego okresu.

Wyjaśniam, iż kwestie podziału i wypłaty zysku w spółkach kapitałowych reguluje Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.) - dalej zwany „k.s.h.”. Stosownie do art. 191 § 1 k.s.h. wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników (analogiczna regulacja w art. 347 § 1 k.s.h.). Ponadto w ciągu dwóch miesięcy od dnia powzięcia uchwały wyznacza się dzień dywidendy, a jeżeli uchwała wspólników nie określa dnia dywidendy, dniem dywidendy jest dzień powzięcia uchwały o podziale zysku (vide art. 193 § 3 k.s.h.). Dywidendę wypłaca się w dniu określonym w uchwale wspólników, a jeżeli uchwała wspólników takiego dnia nie określa, dywidenda jest wypłacana niezwłocznie po dniu dywidendy (vide art. 193 § 4 k.s.h.). Podobnie w przypadku spółki akcyjnej dywidendę wypłaca się w dniu określonym w uchwale walnego zgromadzenia. Jeżeli uchwała walnego zgromadzenia takiego dnia nie określa, dywidenda jest wypłacana w dniu określonym przez radę nadzorczą (art. 348 § 3 k.s.h.).

Jeśli chodzi o kwestię przekazania zysku na pokrycie straty bilansowej przed upływem terminu określonego w art. 15 cb ust. 2 ustawy o CIT, to wskazać należy, iż przedmiotowa preferencja w ogóle nie ma zastosowania do dopłat i zysków przeznaczonych na pokrycie straty bilansowej (vide art. 15 ust. 4 ustawy o CIT). W sytuacji zatem, gdy podatnik najpierw zatrzyma dopłaty i zysk w spółce i rozliczy koszt podatkowy hipotetycznych odsetek, a następnie po upływie roku przeznaczy zysk na pokrycie straty finansowej, to naruszy warunki ulgi i będzie musiał skorygować dokonane odliczenie poprzez rozpoznawanie na bieżąco przychodu w wysokości wartość hipotetycznych odsetek uprzednio zaliczonych do KUP.

Odnosząc się natomiast do pytania: „Czy w odniesieniu do kosztów naliczanych od wartości zysku przekazanego na kapitał zapasowy stosownie do art. 15 cb ust. 1 pkt 2, podatnik, który następnie przed upływem okresu wymienionego w art. 15cb ust. 2 zdecyduje się na przekazanie wspomnianego zysku na kapitał zakładowy, to działanie takie spowoduje utratę prawa do kosztów podatkowych ujmowanych zgodnie z art. 15cb ust. 1?” wskazać należ, iż kwestię podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki reguluje k.s.h.

Zgodnie z art. 260 k.s.h. uchwałą wspólników o zmianie umowy spółki można podwyższyć kapitał zakładowy, przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego lub kapitałów (funduszy) rezerwowych utworzonych z zysku spółki (podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki). Z kolei w myśl art. 442 k.s.h. walne zgromadzenie może podwyższyć kapitał zakładowy, przeznaczając na to środki z kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku, jeżeli mogą być one użyte na ten cel (podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki), w tym także z kapitałów rezerwowych utworzonych w przypadku określonym w art. 457 § 2, kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku, które zgodnie ze statutem nie mogą być przeznaczone do podziału między akcjonariuszy oraz z kapitału zapasowego.

Na podstawie ww. przepisów udziałowcy (akcjonariusze) uzyskują albo nowe udziały (akcje) albo podwyższona zostaje wartość nominalna dotychczasowych. Odbywa się to bez realnych wpłat przez wspólników obejmujących nowe udziały, ponieważ podwyższenie finansowane jest z własnych środków spółki znajdujących się w jej kapitałach: zapasowym lub rezerwowych, w obu sytuacjach odbywa się to ze środków pochodzących z czystego zysku wypracowanego przez spółkę.

Wskazać należy, iż równowartość zysku osoby prawnej przeznaczonego na podwyższenie jej kapitału zakładowego, oraz równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) takiej osoby prawnej zaliczają się do źródła przychodów z zysków kapitałowych, a konkretnie kategorii przychodów z udziału w zyskach osób prawnych (art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o CIT). Są to przychody faktycznie uzyskane z tego tytułu, co oznacza, że przychodem takim nie jest przychód, co do którego istnieje wyłącznie roszczenie o jego wypłatę. W tej samej kategorii przychodów znajdują się także dywidendy.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż uchwała o zmianie umowy spółki i o zwiększeniu jej kapitału zakładowego z zysków zatrzymanych w spółce korzystającej z odliczenia powoduje utratę prawa do odliczania hipotetycznych odsetek, w części przypadającej na te zyski oraz rozpoznanie na „bieżąco” przychodu podatkowego z tego tytułu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Jan Sarnowski

Warszawa, 8 lipca 2020 r.

Hasła tematyczne: koszty uzyskania przychodów, ministerstwo finansów, zapytanie poselskie, koszty odsetek hipotetycznych

Wszystkie artykuły z tego działu »

WASZE KOMENTARZE (0)

Dodaj nowy komentarz

komentarz:
podpis:
 

Drodzy Użytkownicy podatki.biz. Choć czytamy uważnie Wasze komentarze, nie odpowiadamy na pytania w kwestiach szczegółowych. Zadając je, kierujecie je nie do nas, a do innych Użytkowników podatki.biz. Jeżeli chcecie wyjaśnić lub rozwiązać jakiś problem, zachęcamy do skorzystania z naszego forum dyskusyjnego - www.podatki.biz/forum

Zespół podatki.biz

Napisz komentarz...